Кіру

Аудармашы-дактилолог

Кәсіптің сипаттамасы
2643-3-006
Аудармашы-дактилолог
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Есту қабілеті бар және есту қабілетінен айрылған азаматтар арасындағы дактилоаударма және ымдау тілінен жазбаша мәтінге немесе ауызекі тілге кері аударма
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Күйзеліске тұрақтылық
  • Аналитикалық ойлау
  • Көп мәдениеттілік және ашықтық
  • Эмпатия
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • I санаттағы аудармашы-дактилолог: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және II санаттағы аудармашы-дактилолог лауазымында кемінде 2 жыл жұмыс өтілі; II санаттағы аудармашы–дактилолог: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және санатсыз аудармашы–дактилолог лауазымында кемінде 3 жыл жұмыс өтілі; Санатсыз аудармашы–дактилолог: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім, жұмыс өтіліне талаптар қойылмайды немесе тиісті мамандық (біліктілік) бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі (арнайы орта, кәсіптік орта) білім және мамандығы бойынша кемінде 3 жыл жұмыс өтілі.
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудиодескриптор
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармалардың бақылау редакторы
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B023 Тілдер және әдебиет

Машықтар
1. Ақпаратты дұрыс есту және жаңғырту;
2. Ұйымның есту қабілеті нашар қызметкерлері үшін ымдау тілі (дактилология) арқылы ауызша сөйлеуді (телефон келіссөздері, радиотелевизиялық хабарлар, өндірістік жиналыстар, жиналыстар, әңгімелер, оқу сабақтары) тікелей аударуды жүзеге асыру;
3. Есту қабілетінен айрылғандар тобы бар ұйымдағы есту қабілетінен айрылған қызметкерлерді өзара жақсы түсінуге қол жеткізу үшін ымдауды біріздендіру бойынша тұрақты жұмыс жүргізу, ымдау тіліне және одан аудару;
4. Ымдау тіліне және одан аудару
5. Есту қабілетінің бұзылуы бар қызметкерлерді оңалтудың әлеуметтік психологиясын, медициналық және техникалық аспектілерін түсіну;
6. Ұйымның есту қабілетінің бұзылуы бар қызметкерлері үшін ауызша сөйлеу қарқынымен салыстыруға болатын және барынша қолайлы жылдамдықпен коммуникацияның әртүрлі тәсілдерін (дактилология, ымдау тілі, алақанға жазу) пайдалану.
Білімдер
1. Дактильдік алфавит, дактилдік-ым тілі және оны жетілдіру әдістерін;
2. Дактильдеу және дактильдеуді жасап тұрған қолдан оқу техникасын;
3. Негізгі технологиялық жабдықтар және оның жұмыс істеу қағидаттарын;
4. Ым тілі және ымдау тілін;
5. Коммуникацияның әртүрлі әдістерін (алақан жазу, дактилология, ымдау тілі);
6. Түйiспелiк жаңғырту үшін дактилология мен ымдау тілін қолдану ерекшеліктерін;
7. Ерекше когнитивті қажеттіліктермен қоса, сурдопедагогика, дефектология, сурдология, жас ерекшелік педагогикасын, гигиена, физиология және тұлғалар психологиясы негіздерін;
8. Қарым-қатынас психологиясын;
9. Кәсіби аударма саласындағы
этикалық және құқықтық нормаларды.
Машықтар
1. Есту қабілеті бойынша мүмкіндігі шектеулі тұлғаларға субтитрлерді тестілеу үшін нашар еститін немесе есту қабілетінен айрылған сарапшы кеңесшілер мен мақсатты аудиторияның өкілдері құрамына кіретін фокус-топтармен жұмыс істеу;
2. Ымдау тіліне аударуды жүзеге асыру кезінде есту қабілеті бойынша мүгедектігі бар аудиторияның ақпаратты қабылдау деңгейі мен коммуникативті жағдайдың сипатын дұрыс анықтау;
3. Енгізілетін ортаның (стереотуынды, толықтырылған, виртуалды және аралас шындық форматы) ерекшеліктері мен талаптарын ескеру;
4. Субтитрлерді құру, аудару, жанды субтитрлеу/түсініктеме беру, сондай-ақ әртүрлі жолдарды (бейне, дыбыс, субтитрлер) таза файлға келтіру үшін ақпараттық технологиялар мен құралдарды, атап айтқанда субтитрлеу бағдарламаларын қолдану;
5. Бастапқы тілде де, аударылатын тілде де есту қабілеті бойынша мүгедектігі бар адамдар үшін субтитрлердің мәтінін дайындау және редакциялау;
6. Экрандағы локализациялау түріне мәтінді (субтитрлер) бейімдеу.
Білімдер
1. Дактил алфавиті, дактилді-ымдау тілі және оны жетілдіру әдістемесін;
2. Дактильдеу және дактильденетін қолмен оқу техникасын;
3. Негізгі технологиялық жабдық және оның жұмыс істеу қағидаттарын;
4. Қарым-қатынастың әртүрлі тәсілдерін (алақанға жазу, дактилология, ымдау тілі);
5. Түйiспелiк жаңғырту үшін дактилология мен ымдау тілін қолдану ерекшеліктерін;
6. Ерекше когнитивті қажеттіліктері бар тұлғалардың сурдопедагогика, дефектология, сурдология, жас ерекшелік педагогикасы, гигиена, физиология және тұлғалар психологиясы негіздерін;
7. Қарым-қатынас психологиясын;
8. Кәсіби аударма саласындағы этикалық және құқықтық нормаларды.
Машықтар
1. Ақпаратты жақсы түсіну үшін инфографика мен графикалық материалдарды дайындау;
2. Аудиторияның қажеттіліктерін анықтау және мазмұнды бейімдеу олардың сұраулары;
3. Дауысты тану және автоматты субтитрлеу жүйелерімен жұмыс істей білу;
4. Субтитрлер мен ымдау тілдерін толықтырылған және виртуалды шындыққа біріктіруді меңгеру;
5. Күрделі сөз орамы мен терминдерді есту қабілеті нашар адамдарға түсінікті жеңілдетілген мәтінге айналдыру техникасын меңгеру.
Білімдер
1. Дактил алфавиті, дактилді-ымдау тілі және оны жетілдіру әдістемесін;
2. Дактильдеу және дактильденетін қолмен оқу техникасын;
3. Негізгі технологиялық жабдық және оның жұмыс істеу қағидаттарын;
4. Қарым-қатынастың әртүрлі тәсілдерін (алақанға жазу, дактилология, ымдау тілі);
5. Түйiспелiк жаңғырту үшін дактилология мен ымдау тілін қолдану ерекшеліктерін;
6. Ерекше когнитивті қажеттіліктері бар тұлғалардың сурдопедагогика, дефектология, сурдология, жас ерекшелік педагогикасы, гигиена, физиология және тұлғалар психологиясы негіздерін;
7. Қарым-қатынас психологиясын;
8. Кәсіби аударма саласындағы этикалық және құқықтық нормаларды;
Машықтар
1. Тақырыпты оқып үйрену, сөздік қорымен және сөйлеуде қолданылатын терминологиямен танысу.
2. Сөздің нюансын, эмоцияларын, қимылдарын ерекшелігіне дейін түсініп, оларды тыңдаушыларға дәл жеткізу.
3. Мәдени айырмашылықтарын ескеру.
4. Ым тілінің әртүрлі диалектілері мен вариацияларымен таныс болу.
5.Жеке клиенттердің жеке коммуникативті қажеттіліктерін түсіну.
6. Этикалық ережелерді және құпиялылықты сақтау.
7. Кәсібиліктің жоғары деңгейін сақтау. Сурдоаударманың соңғы өзгерістері туралы біледі, сурдоаудармашылар қосымша білім алады, біліктілігін арттырады, дағдыларын дамытады, білімін кеңейтеді.
Білімдер
1. Дактил алфавиті, дактилді-ымдау тілі және оны жетілдіру әдістемесін;
2. Дактильдеу және дактильденетін қолмен оқу техникасын;
3. Негізгі технологиялық жабдық және оның жұмыс істеу қағидаттарын;
4. Қарым-қатынастың әртүрлі тәсілдерін (алақанға жазу, дактилология, ымдау тілі);
5. Түйiспелiк жаңғырту үшін дактилология мен ымдау тілін қолдану ерекшеліктерін;
6. Ерекше когнитивті қажеттіліктері бар тұлғалардың сурдопедагогика, дефектология, сурдология, жас ерекшелік педагогикасы, гигиена, физиология және тұлғалар психологиясы негіздерін;
7. Қарым-қатынас психологиясын;
8. Кәсіби аударма саласындағы этикалық және құқықтық нормаларды;