Кіру

Ауызша аудармашы

Кәсіптің сипаттамасы
2643-3-005
Ауызша аудармашы
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Тіларалық ауызша аударманы жүзеге асыру
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • өз бетінше және топта жұмыс істеу қабілеті
  • жоғары кәсібилік
  • мәдениетаралық және ұлтаралық толеранттылық
  • мінез-құлық мәдениеті мен әдебі
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Талап етілмейді
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудиодескриптор
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармалардың бақылау редакторы
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы-дактилолог
Толығырақ
Деңгей 4
ТжКБ (орта деңгейдегі маман) , 02310100 Аударма ісі (түрлері бойынша) , 4S02310101 Аудармашы

Машықтар
1. Тұрмыстық қарым-қатынаста пайдаланылатын сөз орамдары мен сөздерге баламалар табу;
2. Грамматикалық тұрғыдан дұрыс сөйлеу және күнделікті лексиканы білуді қоса алғанда ауызекі сөйлеудің жақсы деңгейін меңгеру;
3. Тараптар арасында тиімді қарым-қатынасты қамтамасыз ету үшін анық және жеткілікті дәрежеде жылдам сөйлеу;
4. Тұрмыстық саладағы ізбе-із аударма үшін басты ақпаратты анықтау;
5. Бастапқы және аударылатын тілдердегі функционалдық сөйлеу стильдерін меңгеру;
6. Бір тілден екінші тілге жылдам ауысу;
7. Түсіну үшін нақты мағынасын сақтап, бірақ тұжырымдамасын өзгерте отырып, ауызша аударма жасау.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, В2 немесе С1 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. Тұрмыстық жағдаяттарға (мысалы: тұрғын үй, әлеуметтік қызметтер) қатысты заңнама негіздерін;
3. Аудармашылық әдеп негіздерін;
4. Сатып алу, көлік, жалдау, медицина, қызмет көрсетуді қоса алғанда тұрмыстық өмірде пайдаланылатын терминдерді.

Машықтар
1. Ауызша ізбе-із аударма техникасын меңгеру;
2. Іскерлік қарым-қатынасқа тән күрделі тілдік құрылымдарды түсіну және пайдалану;
3. Дәл аударма үшін ақпаратты қабылдау және талдау;
4. Келіссөздер, презентациялар, есептер, шарттарды талқылау және пайдаланылатын терминдерді меңгеру;
5. Аударма кезінде жазып алу техникасын меңгеру және қысқартылған сөздерді пайдалану;
6. Мәдени және лингвистикалық ерекшеліктерді ескере отырып, аударма жасау;
7. Ауызша ізбе-із аударманы қолдауға арналған қосымшалар мен құралдарды пайдалану (сандық сөздіктер, глоссарийлер, терминдердің деректер базасы);
8. Іскерлік үдеріске қатысушылармен тығыз өзара қарым-қатынаста жұмыс жасау.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, В2 немесе С1 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. Аударма мәнмәтінімен байланысты экономика, құқық, қаржы, маркетинг немесе басқа да салалардың негіздерін;
3. Аудармашылық әдеп негіздерін;
4. Іскерлік құжаттардың (шарттар, келісімдер, хаттамалар) құрылымдары мен мазмұнын.

Машықтар
1. Бейресми қарым-қатынас табиғилығын сақтай отырып, сөйлеудің эмоциялық бояуы мен стилистикасын жеткізу;
2. Бейресми қарым-қатынасқа сай келетін лексикалық және грамматикалық құрылымдарды пайдалану;
3. Аудармашылық шапшаң жазу жүйесін пайдалану;
4. Сөздердің пиғылы мен астарын қабылдау және дұрыс түсіндіру;
5. Әңгімеге қатысушылардың эмоциялары мен көңіл-күйлерін ескеріп, қарым-қатынас стилін бейімдей отырып, ауызша ізбе-із аударма жасау;
6. Бір тілден екінші тілге ауысу.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, В2 немесе С1 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. Бейресми әңгімеде жиі талқыланатын тақырыптарын (мәдениет, хобби, тағам, саяхат, әлеуметтік мәселелер);
3. Аудармашылық әдеп негіздерін;
4. Қарым-қатынастың екі тарапына да тән мәдени және әлеуметтік нормалар, дәстүрлер және салттарын.

Машықтар
1. Мәтіннің мәнін ықшамдалған және түсінікті нысанда жеткізе отырып, ауызша аударма жасау (дайындықсыз);
2. Мәтінді талдау және аудару үшін басты элементтерін айқындау;
3. Дайындықсыз аударманың темпоралдық сипаттамаларын сақтау;
4. Кәсіби міндеттерді орындау үшін қажетті ақпаратты анықтамалық әдебиет, электрондық деректер базасы және ғаламтордағы іздеу жүйелерінен іздеу дағдыларын меңгеру;
5. Ақпараттық (талдамалық емес) сипаттағы үлгілік материалдарға ауызша аударма жасау;
6. Аударманы ақпараттық (талдамалық емес) сипаттағы үлгілік материалдарға арналған талаптарға сәйкес бейімдеу;
7. Күнделікті өмір, мәдениет, оқиғалар, қоғамдық немесе ресми іс-шаралармен байланысты лексиканы қолдану;
8. Негізгі ақпаратты айқындап, материалдан хабардар болу.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда В2 немесе С1 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдері;
2. Мәтін тақырыбына сәйкес нысаналық сала;
3. Ақпараттық мәтіндерге (хабарламалар, хабарландырулар, нұсқаулықтар) тән лексика;
4. Хабарландырулар, нұсқаулықтар, баспасөз хабарламалары, сипаттамалар секілді құжаттардың құрылымдары мен ерекшеліктері.