Кіру

Аудиодескриптор

Кәсіптің сипаттамасы
2643-2
Аудиодескриптор
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Көру қабілеті бар және көру қабілетінен айрылған (көру қабілетінің толық жоғалуымен, көру қабілетінің ішінара жоғалуымен) азаматтар арасындағы делдалдық аудиодескрипция (аудиовизуалды аударма)
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Күйзеліске тұрақтылық
  • Көп мәдениеттілік және ашықтық
  • Эмпатия
  • Талдамалық ойлау
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • І санатты аудармашы: кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және ІІ санаттағы аудармашы лауазымында кемінде 2 жыл жұмыс өтілі;
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Ауызша аудармашы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармалардың бақылау редакторы
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы (жазбаша)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Аудармашы-дактилолог
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B023 Тілдер және әдебиет

Машықтар
1. Мәтінді қабылдау ерекшеліктері (нашар көретін және көру қабілетінен айрылған, нашар еститін және есту қабілетінен айрылған) бар екінші мәдениет пен аудиторияның ерекшеліктеріне бейімдеу;
2. Аудиодескрипцияны аудару және өңдеу;
3. Аудиовизуалды материалды мақсатты аудиториялардың қабылдауының ерекшелігін ескере отырып, бастапқы тілде және аударма тілінде талдау;
4. Мәдениет, өнер, спорт, оның ішінде кинофильмдердің, концерттік бағдарламалардың, түрлі қойылымдар мен спорттық жарыстардың бейнеқатарын синхрондау және ауыстыру кезінде осы мәтінді кейіннен жазу үшін кез келген аудиовизуалды әрекетті немесе нысанды сипаттау үшін мәтін құрастыру;
5. Іс-әрекеттің дыбыстық сипаттамасының тұжырымдамаларын әзірлеу, оның оқиғалық және эмоционалды мазмұнын мүмкіндігінше толық және түрлі-түсті жеткізуге мүмкіндік береді;
6. Нақты уақыттағы әрекетті сипаттау үшін синхронды аудио сценарий ретінде жаппай іс-шараларда жұмыс істеу;
7. Олардың өнімін көру қабілетінен айрылған және нашар көретін адамдардың қажеттіліктеріне бейімдеу үшін кино және телекомпаниялармен, театрлармен, мұражайлармен консультациялық жұмыс жүргізу:
8. Аудиодескрипция, синхронды аудиодескрипция жасау үшін ақпараттық технологиялар мен жабдықты пайдаланыңыз;
9. Аудиодескрипцияны сынау үшін мақсатты аудитория өкілдерінен тұратын фокус-топтармен және зағип сарапшы-кеңесшілермен жұмыс істеу;
10. Коммуникативтік жағдайдың сипатын және көру қабілеті бұзылған аудиторияның ақпаратты қабылдау деңгейін дұрыс анықтау.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, С1 немесе С2 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. Аударма теориясы мен практикасын;
3. Әртүрлі мақсатты аудиториялар үшін аудиодескрипция, синхронды аудиодескрипция және транскреацияның негізгі қағидаттарын;
4. Кинотаным негіздерін;
5. Қолжетімділік және әмбебап дизайн ережелерін;
6. Көру қабілетінің жоғалу ерекшеліктеріне байланысты қызмет алушылардың әртүрлі категорияларымен ақпаратты қабылдау ерекшеліктерін;
7. Кәсіби аударма саласындағы этикалық және құқықтық нормаларды;
8. Аудиовизуалдық шығарманы локализациялау қағидаттары және қосымша мәнмәтінмен жұмыс;
9. Аудиодескрипция мәтінінің аудиожолын жазу, аудару үшін арнайы бағдарламалық жасақтаманы, синхронды аудиодескрипция жабдығын;
10. Еңбекті қорғау ережелері мен нормалары, Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының негіздерін.
Машықтар
1. Мәтінді ерекше когнитивтік талабы бар аудитория үшін бейімдеу қажеттігін айқындау;
2. Мәтіннің негізгі мағынасын сақтай отырып, оны кез келген оқырман үшін қолжетімді етіп жасау және/немесе бейімдеу;
3. "Түсінікті тілде" әзірленген мәтінді өңдеу;
4. "Түсінікті тілге" жататын мәтіннің тілдік-мәдени ерекшелігін ескеру;
5. Тиісті ортада "түсінікті тілде" әзірленген мәтіннің қабылдауны туралы деректерді ескеру;
6. Кәсіби міндеттерді шешуге қажетті ақпарат алу көздерін пайдалану;
7. Мақсатты аудитория өкілдерінен тұратын фокус-топтармен және "түсінікті тілде" әзірленген мәтіндерді қабылдауды тестілеу үшін сарапшы-кеңесшілермен жұмыс істеу;
8. Коммуникативтік жағдайдың сипатын және зияткерлік кемістігі бар адамдар аудиторияның ақпаратты қабылдау деңгейін дұрыс анықтау.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, С1 немесе С2 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. "Түсінікті тілде" мәлімет әзірлеп, бейімдеудің теориясы мен практикасын;
3. "Түсінікті тілде" мәтін әзірлеуге қойылатын талаптарды;
4. Түпнұсқа және аударма тілдерінің тілдік-мәдени ерекшеліктерін;
5. Бағдарламалық қамсыздандыру және цифрлық технологияларды;
6. Зияткерлік кемістігінің сипатына байланысты қызмет алушылардың әртүрлі санатының ақпаратты ерекшеліктерін қабылдауды;
7. Кәсіби аудиовизуалды аудармаға қатысты бөліктегі этикалық және құқықтық нормаларды;
8. Қолжетімділік және әмбебап дизайн нұсқауларын;
9. Ерекше когнитивті қажеттіліктері бар адамдардың сурдопедагогика, дефектология, сурдология, жас ерекшелігі педагогикасы, гигиена, физиология және психология негіздерін;
10. Еңбекті қорғау ережелері мен нормалары, Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының негіздерін.
Машықтар
1. Көру қабілетінен айрылған және нашар көретін адамдардың көру сапасын аудиосипаттамалар жақсарту үшін қарқынын, уақытын және мәнінін ескеру;
2. Қысқа және объективті сипаттама жазу. Қажетті визуалды ақпаратты диалогты және басқа аудиоэлементтерді үзбей жеткізуі тиіс;
3. Көрерменнің жеке қалауына сәйкес сипаттаманың егжей-тегжейлі деңгейін, стилін немесе қарқынын реттеу;
4. Жаңа әдістерді тез меңгеру және жобаның өзгеретін талаптарына бейімделу;
5. Аудиодескрипция, синхронды аудиодескрипция жасау үшін ақпараттық технологиялар мен жабдықты пайдалану.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, С1 немесе С2 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. Ақпаратты "түсінікті тілде" құру және бейімдеу теориясы мен практикасын;
3. "Түсінікті тілде" мәтіндер жасауға қойылатын талаптарды;
4. Бастапқы және аударма тілдерінің лингвомәдениеттерінің ерекшеліктерін.
5. Бағдарламалық жасақтама және сандық технологияларды;
6. Интеллект бұзылыстарының ерекшеліктеріне байланысты қызмет алушылардың әртүрлі санаттарының ақпаратты қабылдау ерекшеліктерін;
7. Кәсіби аудиовизуалды аудармаға қатысты бөліктегі этикалық және құқықтық нормаларды;
8. Қолжетімділік және әмбебап дизайн ережелерін;
9. Дефектология, сурдология, жас педагогикасы, гигиена, физиология және ерекше когнитивті қажеттіліктері бар адамдар психологиясының негіздерін;
10. Еңбекті қорғау ережелері мен нормалары, Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының негіздерін.
Машықтар
1. Көрнекі элементтерді тиімді тұжырымдау және сипаттау.
2. Мазмұнның қарқынын, уақытын және контекстін ескеру.
3. Мағыналы және бір мағыналы лексиканы қолдану.
4. Сипаттамалардың ұзақтығын диалогтарға, әрекет қарқынына, өтетін көріністердің динамикасына бейімдеу.
5. Өз бетіңізше жұмыс жасаңыз және мерзімдерді сақтау.
6. Икемді және жаңа әдістерді тез үйренуге және жобаның өзгеретін талаптарына бейімделуге қабілетті болу.
7. Аудиосипаттаманың жаңа әдістері мен технологияларын меңгеру.
Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, С1 немесе С2 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. Ақпаратты "түсінікті тілде" құру және бейімдеу теориясы мен практикасын;
3. "Түсінікті тілде" мәтіндер жасауға қойылатын талаптарды;
4. Бастапқы және аударма тілдерінің лингвомәдениеттерінің ерекшеліктерін;
5. Бағдарламалық жасақтама және сандық технологияларды;
6. Интеллект бұзылыстарының ерекшеліктеріне байланысты қызмет алушылардың әртүрлі санаттарының ақпаратты қабылдау ерекшеліктерін;
7. Кәсіби аудиовизуалды аудармаға қатысты бөліктегі этикалық және құқықтық нормаларды;
8. Қолжетімділік және әмбебап дизайн ережелерін;
9. Дефектология, сурдология, жас педагогикасы, гигиена, физиология және ерекше когнитивті қажеттіліктері бар адамдар психологиясының негіздерін;
10. Еңбекті қорғау ережелері мен нормалары, Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының негіздерін.
Машықтар
1. Аудио сипаттағы мәтіндерді аудару және синхрондау үшін бағдарламалық жасақтамамен жұмыс жасау.
2. Жұмыс тиімділігін арттыру үшін CAT құралдарына (Computer-Assisted Translation) иелік ету.
3. Жобалық нұсқаларды дайындау үшін машиналық аударма технологияларын конфигурациялау және пайдалану.
4. Аудиовизуалды материалды мақсатты аудиториялардың қабылдауының ерекшелігін ескере отырып, бастапқы тілде және аударма тілінде талдау;
5. Кәсіби міндеттерді шешуге қажетті ақпарат алу көздерін пайдалану.

Білімдер
1. Заманауи тілдік үрдістер мен сандық лексиканы қоса алғанда, С1 немесе С2 деңгейіндегі қазақ (орыс) және шет тілдерін;
2. Бастапқы және аударма тілдерінің лингвомәдениетінің ерекшеліктерін;
3. Бағдарламалық жасақтама және сандық технологияларды;
4. Интеллект бұзылыстарының ерекшеліктеріне байланысты қызмет алушылардың әртүрлі санаттарының ақпаратты қабылдау ерекшеліктерін;
5. Кәсіби аудиовизуалды аудармаға қатысты бөліктегі этикалық және құқықтық нормаларды;
6. Дефектология, сурдология, жас педагогикасы, гигиена, физиология және ерекше когнитивті қажеттіліктері бар адамдар психологиясының негіздерін;
7. Еңбекті қорғау ережелері мен нормаларын, Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының негіздерін.