Кіру

Зертханашы (біліктілігі орташа)

Кәсіптің сипаттамасы
3111-9-005
Зертханашы (біліктілігі орташа)
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
«Лаборант (3–4 разряд)» кәсіптік стандарты ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу салаларының (азық-түлік, кондитерлік, сүт және басқа да өндірістер) зертханаларында қолданылады. Жұмысшы шикізатқа, жартылай фабрикаттарға және дайын өнімге зертханалық талдаулар жүргізеді, жабдық пен реактивтерді дайындайды, сынақ нәтижелерін тіркейді, санитарлық-гигиеналық нормалар мен қауіпсіздік талаптарын сақтайды.
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Жауапкершілік
  • Ұқыптылық
  • Тәртіптілік
  • Ақпаратты іздеу және талдау
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • 3-разряд: Жұмыс өтілі — кемінде 6 ай, 2-разрядтағы лаборант немесе тағам және кондитерлік өнімдер өндірісіндегі лаборанттың көмекшісі лауазымында жұмыс тәжірибесі болуы қажет. Жұмысшы жоғары білікті маманның басшылығымен қарапайым физика-химиялық және органолептикалық талдауларды жүргізе білуі, реактивтерді дайындауы, өлшеу нәтижелерін дұрыс рәсімдеуі және санитарлық-гигиеналық нормаларды сақтауы тиіс. Мамандандырылған оқу-өндірістік шеберханаларда немесе «Тағам өнімдерін зертханалық талдау» не «Химиялық технология» бағыты бойынша колледжде оқыған жағдайда еңбек өтілі 3 айға дейін қысқартылуы мүмкін. 4-разряд: Жұмыс өтілі — кемінде 1 жыл, 3-разрядтағы лаборант лауазымында жұмыс тәжірибесі болуы қажет. Жұмысшы физика-химиялық және микробиологиялық талдауларды өз бетінше жүргізу, сынақ нәтижелерін өңдеу және жүйелеу бойынша практикалық дағдыларға ие болуы, сондай-ақ талдаудың стандартталған әдістемелерін (МемСТ, ISO, СанЕмН) қолдана білуі тиіс. Лабораториялық жабдықтармен жұмыс істеу, құжаттама жүргізу, еңбекті қорғау нормалары мен ішкі өндірістік тәртіпті сақтау тәжірибесі қажет. Метрология негіздерін, санитарлық талаптарды және сапаны өндірістік бақылау жүйесін (HACCP, ISO 22000) білу міндетті.
Басқа кәсіптермен байланыс
3 СБШ-нің деңгейі
Шоколад массасын әзірлеу желісінің операторы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Зертхана меңгерушісі
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Кондитер тағамдарын даярлаушы
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі
Бас директор
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Қаптамашы-ораушы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Кәмпиттер жасаушы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Тағам өндірісінің инженер-технологтары
Толығырақ
Деңгей 3
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер)

Машықтар
3-разряд:
1. Талдауға арналған ыдыс пен аспаптарды дайындау, жуу және кептіру.
2. Нұсқаулыққа сәйкес қарапайым ерітінділер мен реактивтерді әзірлеу.
3. Қолданылатын материалдардың бар-жоғын және жарамдылығын тексеру.

4-разряд:
1. Аспаптардың, таразылардың және термометрлердің дұрыстығын тексеру.
2. Өлшеуіш ыдыстарды пайдаланып берілген концентрациядағы реактивтерді дайындау.
3. Реактивтер мен ыдыстардың таңбалануының талаптарға сәйкестігін бақылау.
Білімдер
3-разряд:
1. Негізгі зертханалық жабдықтардың және аспаптардың қызметі.
2. Ерітінділерді дайындау және сақтау тәртібі.
3. Химиялық заттармен жұмыс істеу кезіндегі қауіпсіздік ережелері.

4-разряд:
1. Зертханалық аспаптарды калибрлеу және дәлдігін тексеру әдістері.
2. Химиялық реактивтермен жұмыс істеуге арналған нормативтік құжаттар.
3. Зертханада еңбек және өрт қауіпсіздігі талаптары.
Машықтар
3-разряд:
1. Шикізат пен жартылай фабрикаттардан үлгілерді белгіленген ережелерге сай іріктеу.
2. Талдауға арналған сынамаларды дайындау (ұнтақтау, өлшеу, сұйылту).
3. Үлгілерді таңбалап, сынаққа тапсыру.

4-разряд:
1. Үлгілерді бақылау әдістемелері бойынша іріктеу және сақтау процесін ұйымдастыру.
2. Шикізаттың сапасы мен күйін көзбен бағалау.
3. Үлгілердің дұрыс іріктелуін және құжатталуын бақылау.
Білімдер
3-разряд:
1. Өндірісте қолданылатын шикізат пен жартылай фабрикаттардың негізгі түрлері.
2. Үлгілерді іріктеу тәртібі мен реттілігі.
3. Жұмыс орны мен ыдысқа қойылатын санитарлық талаптар.

4-разряд:
1. МемСТ және ISO бойынша үлгілерді іріктеу және дайындау әдістемелері.
2. Шикізат пен жартылай фабрикаттардың сапа критерийлері.
3. Үлгілер мен реактивтерді сақтау шарттарына қойылатын талаптар.

Машықтар
3-разряд:
1. Үлгілердің ылғалдылығын, қышқылдығын және қант мөлшерін анықтау.
2. Таразы, термометр, өлшеуіш цилиндр, пипетка қолдану.
3. Өлшеу нәтижелерін зертханалық журналға тіркеу.

4-разряд:
1. Бекітілген әдістемелер бойынша химиялық және титриметриялық талдаулар жүргізу.
2. Өлшеу дәлдігін және нәтижелердің қайталануын бақылау.
3. Сынақ хаттамалары мен актілерін ресімдеп, технологқа тапсыру.
Білімдер
3-разряд:
1. Өнім сапасын анықтаудың негізгі физика-химиялық әдістері.
2. Өлшеу құралдарын пайдалану тәртібі.
3. Зертханалық журнал жүргізу ережелері.

4-разряд:
1. Титрлеу, қант, май, қышқылдық және ылғалдылықты анықтау әдістері.
2. Азық-түлік өнімдерінің сапа және қауіпсіздік нормалары (МемСТ, СанЕмН, ISO).
3. Аналитикалық операцияларды орындау реттілігі мен дәлдігі.
Машықтар
3-разряд:
1. Өнімнің сыртқы түрін, иісін, түсін және консистенциясын бағалау.
2. Аға лаборанттың бақылауымен микробиологиялық талдау үшін үлгілер іріктеу.
3. Микробиологиялық сынақтарға арналған ыдыс пен құралдарды дайындау.

4-разряд:
1. Мамандардың бақылауымен микробиологиялық себінділер мен бақылаулар жүргізу.
2. Нәтижелерді тіркеу және ауытқуларды анықтау.
3. Мәліметтерді зертханалық журнал мен технологиялық қызметке тапсыру.
Білімдер
3-разряд:
1. Азық-түлік сапасын органолептикалық бағалау негіздері.
2. Өнімнің микрофлорасы туралы жалпы мәліметтер.
3. Зертханалық құралдарды стерилизациялау ережелері.

4-разряд:
1. Микробиологиялық талдау және қоректік орталар дайындау әдістері.
2. Азық-түлік өнімдерінің микробиологиялық қауіпсіздік көрсеткіштері.
3. СанЕмН және HACCP талаптары микробиологиялық зерттеулерге қатысты.

Машықтар
3-разряд:
1. Зертханалық журналдарды белгіленген формада толтыру.
2. Талдау нәтижелерін шеберге немесе технологқа тапсыру.
3. Құжаттарды ішкі ережелерге сәйкес сақтау.

4-разряд:
1. Есептік формалар мен сынақ хаттамаларын жасау және ресімдеу.
2. Енгізілген деректердің толықтығы мен дұрыстығын тексеру.
3. Журналдар мен актілердің архивін қалыптастыру.
Білімдер
3-разряд:
1. Зертханалық журналдарды жүргізу және ресімдеу тәртібі.
2. Есептік нысандар мен актілердің негізгі түрлері.
3. Құжаттарды сақтау және құпиялық талаптары.

4-разряд:
1. Зертхананың ішкі құжат айналымы ережелері.
2. Сынақ актілері мен бақылау парақтарының нысандары.
3. Электрондық есеп пен цифрлық тіркеу негіздері.
Машықтар
3-разряд:
1. Үлгілермен және реактивтермен жұмыс кезінде санитарлық талаптарды сақтау.
2. Жұмыс орнында тазалықты қамтамасыз ету.
3. Ішкі еңбек тәртібі ережелерін орындау.

4-разряд:
1. Зертхана мен жабдықтардың санитарлық жағдайын бақылау.
2. Жеке гигиена мен еңбекті қорғау режимін сақтау.
3. Жұмыс орнын тазалау және дезинфекциялауды ұйымдастыру.
Білімдер
3-разряд:
1. Азық-түлік және химиялық реактивтермен жұмыс істеудегі санитарлық нормалар.
2. Өндірістік тәртіп пен еңбекті қорғау негіздері.
3. Зертхананың ішкі тәртіп ережелері.

4-разряд:
1. СанЕмН, ISO 22000 және HACCP талаптары зертхана жағдайына қатысты.
2. Санитарлық өңдеудің әдістері мен жиілігі.
3. Қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқама мен білімді тексеру тәртібі.