Машықтар
1. Өтуді жоспарлау және заманауи радиолокациялық құралдарды пайдалану арқылы орын анықтаудың дәлдігін бағалау үшін навигациялық карталарды және құралдарды, соның ішінде лоциялар, толқын кестелері, теңізшілерге арналған хабарламалар, радио арқылы берілетін навигациялық ескертулерді пайдалану
2. Кеменің орналасқан орнын астрономиялық әдістермен, жағалау бағдарларын пайдалана отырып анықтау
3. Кемелер қозғалысы жолдарын белгілеу жөніндегі жалпы ережелердің, кемелік хабарлау жүйелерінің және кеме қозғалысын басқару қызметтерінің ұсынымдарының орындалуын басқару
4. Іздеу-құтқару операциясын жоспарлау және үйлестіру
5. Кеме навигациялық вахтасын атқарудың негізгі қағидаларына сәйкес вахтаны ұйымдастыру
6. Электрондық навигациялық құралдардың дұрыс емес көрсеткіштерін анықтау және орынды дәл анықтау үшін оларды түзету әдістерін пайдалану
7. Синоптикалық картаның ақпаратын пайдалану және жергілікті гидрометеорологиялық жағдайларды және факсимильдік байланыс арқылы алынған гидрометеорологиялық ақпаратты ескере отырып жүзу ауданындағы ауа райын болжау
8. Кеме таяз суға тірелуі алдын алу мүмкін болмаса әрекет ету және кеменің таяз суға тірелгеннен кейінгі әрекеттерді орындау
9. Қақтығыс сөзсіз болған жағдайда, сондай-ақ қақтығыстан кейін немесе корпустың су өтпейтіндігін кез келген себеппен жоғалтқан жағдайда әрекет ету
10. Кемені таяз судан сыртқы көмектің қатысуымен немесе өз күшімен шығару
11. Кеменің тіршілікке қабілеттілігі үшін күрестің тиімділігін бағалау
12. Басқа кемелерден ажырау үшін, сондай-ақ зәкірге қою және швартовка кезінде маневрлерді орындау
13. Өзендерде, эстуарийлерде және тар суларда ағыс, жел және тар сулардың басқарылуға әсерін ескере отырып, кемені басқару
14. Тұрақты бұрылу жылдамдығы техникасын пайдалану
15. Мелководье жағдайында маневр жасау, оның ішінде шөгу әсерінен килдің астындағы су қорының азаюын, борттық және килдік шайқалысты ескеру
16. Лоцман станциясына жақындағанда, лоцмандарды отырғызу немесе түсіру кезінде ауа райын, толқын жағдайын, тежеу жолын және тежелуін ескере отырып маневр жасау
17. Әртүрлі желдерде, толқындарда және ағыстарда, буксирлерді пайдалана отырып немесе онсыз швартовканы және одан босатуды орындау
18. Кеме қозғалтқыш қондырғысын және маневрлеу жүйелерін пайдалану
19. Зәкір тұру орнын таңдау, шектеулі зәкір тұру аймағында бір немесе екі зәкірге тұру
20. Әртүрлі отырыстар мен жылдамдықтар кезінде тежеу жолдары мен айналым диаметріне ерекше назар аудара отырып, кемелердің әдеттегі түрлерінің және олардың қозғалтқыш қондырғыларының маневрлік сипаттамаларын анықтау
21. Кемелік қозғалтқыш қондырғысын қашықтықтан басқару жүйесін пайдалану
22. Қозғалысты бөлу жүйелерін және кеме қозғалысын басқару қызметтерін пайдалану, оларға немесе олардың жанында жүзу кезінде маневр жасау
Білімдер
1. Радиолокациялық құралдардың жұмыс істеу принциптері, олардың шектеулері, қателіктердің көздері
2. Іздеу-құтқару операцияларын жоспарлау және үйлестіру рәсімдері
3. Теңізде кемелердің соқтығысуын болдырмау жөніндегі халықаралық ережелер
4. Навигациялық вахтаны атқарудың негізгі принциптерінің мазмұны, қолданылуы және мақсаттары
5. Әртүрлі ауа райы жүйелерінің сипаттамалары, соның ішінде тропикалық циклондар, олардың ортасынан және қауіпті ширектерінен аулақ болу тәсілдері
6. Кеменің мелиеге отыруы сөзсіз болған жағдайда қабылданатын іс-әрекеттер және кеменің мелиеге отырғаннан кейінгі іс-әрекеттер
7. Қақтығыс сөзсіз болған жағдайда, сондай-ақ қақтығыстан кейін немесе корпустың су өткізбейтіндігі кез келген себеппен бұзылған жағдайда қабылданатын іс-әрекеттер
8. Авариялық сүйреу құрылғылары және сүйреу рәсімдері
9. Қатынасып өткен кемелер арасындағы өзара іс-қимыл, сондай-ақ өз кемесінің жақын маңдағы жағалаулармен (арна эффектісі) өзара іс-қимылы
10. Қажетті зәкір тізбегінің ұзындығын таңдауға әсер ететін факторлар
11. Өз кемесінің ілеспе толқынынан болатын зақымдарды болдырмау үшін жылдамдықты азайтып жүзу тәсілдері
12. Кеменің қозғалтқыш қондырғысын қашықтықтан басқару жүйесі арқылы басқару
13. Мұзда, мұздың жанында немесе кеменің қырау басу жағдайында жүзу кезінде қабылданатын практикалық шаралар
Машықтар
1. Жолаушылардың кемеге қауіпсіз мінуін және одан түсуін ұйымдастыру
2. Жолаушыларды каюталардағы жабдықтарды пайдалану ережелерімен, жеке және ұжымдық құтқару құралдарының орналасуымен, құтқару қайықтары мен салдарға шығу жолдарымен таныстыру процесін ұйымдастыру, сондай-ақ жолаушыларға кемедегі үй-жайлардың орналасуы мен мақсаты, мейрамхананың, буфеттің және тұрмыстық қызметтердің жұмыс уақыты туралы ақпарат беру
3. Жолаушылар кемесінің экипажымен сабақтар, жаттығулар және оқу-жаттығулар өткізу
4. Жолаушыларға жиналу орындарына дейінгі жолда және кемедегі құтқару құралдарына міну кезінде көмек көрсету
5. Бұйрықтар беру
6. Апаттық жағдайларда үрейленуді азайтуға және оның алдын алуға мүмкіндік беретін әдістерді қолдану
7. Апат кезінде ауызша қарым-қатынас мүмкін болмаған жағдайда жиналу орындарына, құтқару құралдарына, эвакуация жолдарына, нұсқаулар орналасқан жерге назар аударту, көрсету, ымдау сияқты тілдік емес тәсілдермен қарым-қатынас жасау
Білімдер
1. Жолаушылар кемесі экипажымен сабақтар, жаттығулар мен оқу-жаттығуларды өткізу ережелері
2. Жолаушылар кемесінің отыруын, тұрақтылығын және корпустың кернеулерін есептеу әдістемесі
3. Апаттық жағдайларда үрейленуді азайтуға және оның алдын алуға мүмкіндік беретін әдістер
4. Кемедегі апат кезінде ауызша қарым-қатынас іс жүзінде мүмкін болмаған жағдайда тілдік емес құралдар арқылы қарым-қатынас жасау әдістері
5. Су өткізбейтін жабылулардың тиісті қамтамасыз етілуін тексеру тәртібі
Машықтар
1. Жүктерді қауіпсіз өңдеуге, орналастыруға, бекітуге және тасымалдауға қатысты тиісті халықаралық ережелерді, кодекстерді және стандарттарды қолдану.
2. Кемеде жүктерді орналастыруды және бекітуді ұйымдастыру.
3. Кеменің тұрақтылық және дифферент диаграммаларын, сонымен қатар деректер қорын пайдаланатын автоматтандырылған жабдықты қоса алғанда, корпустың кернеулерін есептеу құрылғыларын пайдалану.
4. Кеме корпусының кернеулерін белгіленген шектерде ұстау үшін кемені тиеу және балласттау қағидаларын қолдану.
5. Жүктерді тиеуге, сақтауға және түсіруге, оның ішінде навал жүктері бойынша, барлық кемелік деректерді пайдалану.
6. Халықаралық стандарттар мен нормалардың ережелеріне сәйкес, сондай-ақ қолданылатын ұсынымдарды ескере отырып, кемеде қауіпті және навал жүктерді қауіпсіз өңдеу рәсімдерін орнату.
7. Кеме және терминал персоналы арасындағы тиімді қарым-қатынасты орнату мен жұмыс қатынастарын жақсарту қағидаттарын қолдану.
8. Навал кемесін тиеу кезінде алынған иілу моменттері мен көлденең күштердің мәндерін пайдалану.
9. Навал кемелеріне коррозия, шаршау және жүкті дұрыс өңдемеу әсерінен болатын зиянды ықпалдардың алдын алу.
10. Кемедегі жүк бөлмелерінде, люк қақпақтарында және балластық танкілерінде ақаулар мен зақымданулардың туындауының алдын алуды және оларды сенімді анықтауды қамтамасыз ету.
11. Кемеде қауіпті жүктермен жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау, өрт және санитарлық қауіпсіздік талаптарының сақталуын бақылау.
Білімдер
1. Жүктерді қауіпсіз өңдеуге, орналастыруға, бекітуге және тасымалдауға қатысты халықаралық ережелер, кодекстер мен стандарттар, сондай-ақ ұлттық ережелер.
2. Кеменің тұрақтылығына қатысты халықаралық ұсынымдар.
3. Корпустың кернеулерін қабылданатын шектерде ұстау үшін тиеу және балласттау қағидалары.
4. Навал кемелерінің пайдалану және құрылымдық шектеулері, сондай-ақ навал кемесінің маңызды конструкциялық элементтерінің беріктігі тұрғысынан қойылатын шектеулер.
5. Жүктің және жүк операцияларының кеменің отыруына (осадкасына) және тұрақтылығына әсері.
6. Танкерлер және танкерлік операциялар туралы жалпы мәліметтер.
7. Кеменің құрылысының негізгі қағидаттары, кеме теориясы, кеменің отыруына және тұрақтылығына әсер ететін факторлар, сондай-ақ қауіпсіз отыру мен тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін қажетті шаралар.
8. Белгілі бір бөліктің зақымдануы мен кейіннен суға толуының кеменің отыруына және тұрақтылығына әсері, сондай-ақ қолданылуы тиіс қарсы шаралар.
9. Қауіпті жүктерді қауіпсіз тасымалдауға қатысты халықаралық және ұлттық ережелер, салалық нормалар мен стандарттар.
Машықтар
1. Өртке қарсы күрес және кемені тастап кету бойынша оқу-жаттығуларды ұйымдастыру және басқару
2. Кемеде қауіпсіздікті басқару жүйесінің талаптарын орындауды ұйымдастыру
3. Қауіпсіздікті басқару жүйесінің тиімділігін тексеру және қажет болған жағдайда оны қайта қарау
4. Кемені мемлекеттік қадағалау және бақылау органдарының тексерулеріне, куәландыруға дайындауды ұйымдастыру
5. Қауіпсіздікті басқару жүйесінің кемшіліктері туралы кеме иесіне хабарламалар беру
6. Қолданыстағы механизмдер, қондырғылар мен жабдықтарды, сондай-ақ тұрақты пайдаланылмайтын механизмдер, қондырғылар мен жабдықтарды жоспарлы тексерулерді орындау
7. Стандартты пайдалану рәсімдерін орындау және қайта қарау, олардың орындалуын бақылау
8. Қауіпсіздікті басқару жүйесіне сәйкес кемеде Қазақстан Республикасының заңнамасын, кеме иесінің нұсқаулары мен ұсынымдарын сақтауға бағытталған шараларды іске асыруды басқару
9. Жеке мүдде туындауы мүмкін немесе туындаған жағдайда мүдделер қақтығысына әкелетін жағдайларды анықтау және алдын алу
10. Кемедегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау және оларды барынша азайту жолдарын белгілеу
11. Кемеде ұйымның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын орындауды басқару және экипаж арасында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын енгізу.
12. Кемені мемлекеттік қадағалау және бақылау органдарының тексерулеріне, куәландыруға дайындау
Білімдер
1. Кеме құжаттары.
2. Тиісті халықаралық теңіз конвенциялары мен ұсынымдары, сондай-ақ ұлттық заңнама, кеме иесінің қауіпсіздікті басқару саласындағы нұсқаулықтары мен ұсынымдары
3. Компанияның қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау саласындағы саясаты, есірткіге қарсы және алкогольге қарсы саясаты.
4. Қолданылатын халықаралық және ұлттық талаптар мен стандарттарға сәйкес кемені қауіпсіз пайдалануды және қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз ету рәсімдері
5. Қауіпсіздікті басқару жүйесін ішкі тексеру, қайта қарау және өзгерістер енгізу рәсімдері
6. Қауіпсіздікті басқаруды қамтамасыз ету мақсатында кеме мен кеме қатынасы компаниясының өзара іс-қимыл тәртібі
7. Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптары және сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтары үшін жауаптылық
8. Ұйымдағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі негізгі шаралар
9. Қауіпсіздікті басқару жүйесінің кеме құжат айналымын жүргізу тәртібі
