Кіру

Бағдарлама жүргізуші

Кәсіптің сипаттамасы
2656-2-001
Бағдарлама жүргізуші
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Бағдарламаның идеясын көрермендерге оларды баурап алып, сүйсіндіріп жеткізу, ой-өрісі кең, дикциясы жақсы екенін, сауатты сөйлейтінін көрсету.
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Мұқият тыңдау
  • Әлеуметтік сезімталдық
  • Тартымды және телесымбатты сыртқы бейне
  • Сауатты сөйлеу
  • Бай сөздік қор
  • Жақсы дикция
  • Білімдарлық
  • Коммуникабельділік
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Талап етілмейді
Басқа кәсіптермен байланыс
8 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Бағдарламалар редакторы
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Режиссер
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Продюсер (жалпы профиль)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Диктор
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Телевизиялық/радиожаңалықтар репортері
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Комментатор
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Шолушы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Сценарийші
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Видеооператор
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Режиссер ассистенті
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Тарату монтажері
Толығырақ
8 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Шығармашылық бірлестіктің бас редакторы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Корреспондент
Толығырақ
8 СБШ-нің деңгейі
Бас режиссер
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Мемлекеттік органдармен байланыс жөніндегі үйлестіруші
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Мультимедиялық баспалармен жұмыс жөніндегі консультант
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Корректор
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B032 Журналистика және ақпарат

Машықтар
1. Өзекті тақырыптарды шығармашылық тұрғыдан іздеу үшін нысаналы аудиторияны анықтау.
2. Интеллектуалды операция амалдарын қолдану арқылы оқиғаны қалпына келтіретін және шығармашылық қиялды қолдану, шаблондық ойлаудан аулақ болу.
3. Жүйелік, эволюциялық ойлауды қолдану.
4. Қайшылық, ресурс (ресурстық ойлау) арқылы, модельдер бойынша ойлауды қолдану.
5. Психологиялық инерцияны басқару.
6. Нысаналы аудиторияның сұранысын және олардың өзгеру үрдісін анықтау.
7. Іріктеуді жүйелеу, құрылымдау, шығармашылық ізденіс нәтижелерін нақты көрсету.
8. Аса маңызды құжаттарды, баспа материалдарын және ақпараттық агенттіктерді талдау.
Білімдер
1. Авторлық құқық және Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы
2. Телерадио хабарларын тарату қызметін регламенттейтін органдардың қаулылары, өкімдері, бұйрықтары және өзге де нормативтік құжаттары.
3. Шығармашылық қиялды дамыту теориясы, әдістері.
4. Нақты ойлау технологиясы.
5. Масс-медиа жұмысының ерекшелігі
6. БАҚ саясаты
7. Еңбек заңнамасы, өндірістік санитария, еңбек қауіпсіздік және еңбекті қорғау мен ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігінің талаптары.
Машықтар
1. Тапсырмаларды жүйелі түрде өңдеу, лидтерді бағалау (аннотациялар, "шапкалар"), идея, тақырып әзірлеуге арналған ұсыныстар.
2. Материал дайындау үшін салыстырмалы талдауды пайдалана отырып, түрлі көздерден ақпарат жинау және құрылымдау, оның ішінде мемлекеттік және жергілікті органдармен, кәсіпорындармен және медиа тұлғалармен, оқиғаларға қатысушылармен, куәгерлермен өзара іс-қимыл жасау арқылы.
3. Материалдарды оларға бөлінген уақыт шектеулерін ескере отырып жасау.
4. Оқырмандарды (көрермендерді, тыңдаушыларды) өз тұжырымын жасауға итермелейтін түрлі журналистік жанрлар стилистикасын меңгеру.
5. Түрлі жанрларда (телевизия, радио, Интернет эфирінде жұмыс істеген кезде) хабар дайындау және жүргізу.
6. Оқырмандардың (тыңдаушылардың, көрермендердің) назарын жарияланым (хабар) идеясын пайымдауға және түсінуге аудару.
7. Аудио (бейне) жабдықпен жұмыс істеу.
Білімдер
1. Қоғамдық сана мен мінез-құлыққа медиа арқылы әсер ету әдістері.
2. Хабар (бағдарлама) жасаудың міндеттері мен әдістері, технологиясы мен техникасы, олардың мазмұндық және құрылымдық-композициялық ерекшелігі.
3. Салыстырмалы талдау.
4. Журналистиканың негізгі жанрлары, олардың стилистикалық ерекшеліктері.
5. Ақпарат көздерімен жұмыс істеу қағидаттары және оны жинау әдістері (сұхбат, бақылау, мәтін, графика, бейне, аудио нысандардағы контентпен жұмыс).
6. Теле (радио, интернет) өндірісінің негіздері.
7. Еңбек заңнамасы, өндірістік санитария, еңбек қауіпсіздік және еңбекті қорғау мен ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігінің талаптары.
Машықтар
1. Оқиғаның кейіпкерлері мен куәгерлерін тарту.
2. Пайдаланылатын ақпараттың дұрыстығы мен өзектілігін тексеру
3. Сценарий әзірлеу.
4. Дайындалған материалдарды (соның ішінде өз материалдарын) (сценарийлерді) контентті оңтайландыру үшін бейімдеу/редакциялау.
5. Сюжеттерге елеңдетпе жасау.
6. Плейлист жасау.
7. Бағдарламаны (хабарды) алдын ала беттеу.
8. Беттеудің аппараттық-бағдарламалық қамтылымымен жұмыс істеу.
Білімдер
1. БАҚ жұмысының ерекшелігі.
2. Теле (радио) бағдарламаларды (хабарларды, сюжеттерді) жасау үшін пайдаланылатын техникалық құралдар.
3. Жобаны дамытудың медиа нарықты білуге негізделген әдістері.
4. Теле (радио) бағдарламаларын (хабарларын) жасау технологиялары.
5. Елдегі және әлемдегі ең маңызды ғылыми, мәдени, экономикалық және қоғамдық-саяси оқиғалар, сондай-ақ тарихи мәліметтер.
6. Еңбек заңнамасы, өндірістік санитария, еңбек қауіпсіздік және еңбекті қорғау мен ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігінің талаптары.

Машықтар
1. Бағдарламаларды студияда және студиядан тыс өткізу.
2. Хабар (арна, бағдарлама) талаптарына сәйкес келетін бейнеде жұмыс істеу.
3. Тыңдаушының (көрерменнің) назарын проблеманың талап етілетін аспектісіне, тақырыпқа, нәрсеге, адамға, хабар идеясын пайымдауға және түсінуге аудару және сол аспектіде ұстап тұру.
4. Аудио- және бейнетехникамен жұмыс істеу.
5. Хабарға қатысушыларға сұрақтар дайындау.
Білімдер
1. Сұхбат әдістері.
2. Шағын сахна құру әдістері.
3. Журналистиканың негізгі жанрлары, олардың стилистикалық ерекшеліктері.
4. Ақпарат көздерімен жұмыс істеу қағидаттары және оны жинау әдістері (сұхбат, бақылау, мәтін, графика, бейне, аудио нысандардағы контентпен жұмыс).
5. Еңбек заңнамасы, өндірістік санитария, еңбек қауіпсіздік және еңбекті қорғау мен ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігінің талаптары.
Машықтар
1. Сөз тауып кету дағдысын қолдану.
2. Көрермендерді (тыңдаушыларды) өз тұжырымын жасауға итермелейтін түрлі журналистік жанрлардың стилистикасын меңгеру (талқылау, пікірталас, келіспеушілік, қарсы тараптың дәлелдеріне қатысты мазмұндық байланыстың болуы, сөз сөйлеу кезектілігі).
3. Түрлі жанрда (телевизия, радио, Интернет эфирінде жұмыс істеген кезде) хабар дайындау және жүргізу.
4. Бейне (радио) эфирдің шағын сахнасын қолда ұстау.
5. Кадрда (аудиожазбада) және суфлермен жұмыс істеу.
6. Сұхбат жүргізу.
7. Пікірсайысты модерациялау.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнамасы.
2. Сөйлеу техникасы.
3. Фоника мен акустика.
4. Риторика және шешендік өнер.
5. Еңбек заңнамасы, өндірістік санитария, еңбек қауіпсіздік және еңбекті қорғау мен ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігінің талаптары.