Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіптер жіктеуішін жаңарту: 900-ден астам жаңа және өзектендірілген мамандық
Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті төрағасының 2025 жылғы 25 желтоқсандағы бұйрығымен Ұлттық біліктілік жүйесінің негізгі құралдарының бірі — Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіптер жіктеуішi (ҰКЖ) өзектендірілді.
ҰКЖ Халықаралық стандартты кәсіптер жіктеуішi ISCO-08-мен үйлестірілген және бүгінгі таңда 13 мыңнан астам кәсіпті қамтиды.
Қазақстан Республикасының «Кәсіптік біліктіліктер туралы» Заңының қабылдануы ҰКЖ-ны жаңартуға негіз болды. Жаңарту процесіне 60-тан астам мүдделі тарап, оның ішінде мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдар, ұйымдар, салалық қауымдастықтар мен жұмыс берушілер қатысты.
«Жіктеуіш еңбек ресурстарын статистикалық есепке алу, кадрлық қажеттіліктерді болжау, кәіптік стандарттар мен білім беру бағдарламаларын әзірлеу, сондай-ақ Enbek.kz Электрондық еңбек биржасында бос жұмыс орындары мен түйіндемелерді орналастыру үшін стратегиялық маңызға ие. Сонымен қатар ҰКЖ мектеп оқушылары, студенттер және еңбекке қабілетті халық үшін кәсіптік бағдар берудің маңызды құралы болып табылады, бұл саналы түрде мамандық таңдауға ықпал етеді. Кәсіптерді кодтаудың бірыңғай жүйесі бүкіл ел бойынша ортақ стандартты қамтамасыз етіп, кадрлық іс жүргізуді жеңілдетеді және құжаттар мен есептіліктегі қателер санын азайтады», — деп атап өтті «ЦРТР» АҚ Президенті Ерасыл Жұманбаев.
ҰКЖ-ны қайта қарау барысында 940 жаңа және өзектендірілген кәсіп енгізілді, оның ішінде 100 жұмысшы мамандықтары бар.
Жаңартылған ҰКЖ-де жасанды интеллектті әзірлеу және енгізу жөніндегі инженер, ғимараттар мен нысандардың ақпараттық моделдеу инженері (BIM), кен орындарын игеру кезінде дрондарды басқару жөніндегі маман (геология, геодезия, маркшейдерия), ұшқышсыз авиациялық жүйелер операторы, киберқауіпсіздік инженері және басқа да сұранысқа ие мамандықтар қамтылған.
Еңбек нарығының өзекті үрдістері мен нақты сұраныстарын көрсететін жаңартылған жіктеуіш 2026 жылғы 1 ақпаннан бастап қолданысқа енгізіледі.