Кіру

Дәрігер - сот-психиатриялық сарапшы

Кәсіптің сипаттамасы
2212-8-009
Дәрігер - сот-психиатриялық сарапшы
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Психиатриялық сараптамасын/зерттеуін жүргізу саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, еңбек нарығының заманауи қажеттіліктеріне жауап беретін және қызметкерлердің біліміне, машығына, дағдыларына және жеке құзыреттеріне қойылатын тиісті талаптарды жүйелі және құрылымдық жағынан сипаттау
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Қарым-қатынас
  • Эмпатия, эмоциональный интеллект
  • Көшбасшылық
  • Тәлімгерлік
  • Ынтымақтастық және топтық жұмыс
  • Жүйелік және аналитикалық ойлау
  • Ұйымдастырушылық дағдылары
  • Стрессті басқару
  • Өзін-өзі ұйымдастыру және уақытты тиімді басқару
  • Кәсіби этика
  • Сапаға ұмтылу
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Осы біліктілік бойынша алдыңғы жұмыс тәжірибесі талап етілмейді.
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер-сот-медициналық сарапшысы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Зертханашы (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер-сот-медициналық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Зертханашы (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер-сот-медициналық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Санитар (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер - сот- наркологиялық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B101 Денсаулық сақтау

Машықтар
1. Ұсынылған объектілердің, олардың санының сараптама тағайындау туралы қаулыда (ұйғарымда) көрсетілген тізбеге сәйкестігін тексеру.
2. Сараптама/зерттеу объектілерінің бүлдіру, түрлендіру, ауыстыру мүмкіндігін болдырмайтын және сақтау және тасымалдау кезінде белгілері мен қасиеттерінің сақталуын қамтамасыз ететін қаптамасының тұтастығын тексеру.
3. Зерттеу объектісі туралы мәліметтерді толтырудың дұрыстығы мен жеткіліктілігін тексеру.
4. Зерттеуге түсетін материалдар мен объектілерді тексеру актісін ресімдеу.
5. Сот сараптамасы объектілерінің бастапқы белгілері мен қасиеттерін сақтау, сараптама объектілерін сақтау және қайтару қағидаларын сақтау жөніндегі шараларды қамтамасыз ету.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот - сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сараптамалық зерттеулерге ұсынылатын объектілерді жіберу, тасымалдау тәртібі.
3. Ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.
4. Сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері, сот-сараптамалық психиатриялық (наркологиялық) зерттеу саласындағы отандық және шетелдік жетістіктер.
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психиатриялық зерттеудің мәнін, объектісін және міндеттерін анықтау.
2. Ұсынылған материалдар мен зерттеу объектілерін зерделеу және сараптаманың шешуіне қойылған мәселелер бойынша қорытынды беру үшін олардың жарамдылығы мен жеткіліктілігін бағалау.
3. Сот сараптамасының объектілерін олардың ерекшеліктерін ескере отырып сипаттау.
4. Сот сараптамасын (зерттеуін) жүргізу жоспарын жасау және сараптамалық зерттеудің міндеттерін, бастапқы деректерді ескере отырып, сараптамалық іс-қимылдардың реттілігін айқындау.
5. Сот-сараптамалық психиатриялық зерттеудің әдістемелерін және/немесе әдістерін таңдау.
6. Сараптама тағайындаған органға өтініштхаттарды ресімдеу.
7. Сараптама объектілерін тіркеу және зерттеу үшін ғылыми-техникалық құралдар мен тәсілдерді қолдану.
8. Жазбаларды жүргізу және ресімдеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот - сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері, сот-сараптамалық психиатриялық (наркологиялық) зерттеу саласындағы отандық және шетелдік жетістіктер.
4. Психиатриялық (наркологиялық) сараптама объектілері және олардың түрлері.
5. Психикалық (наркологиялық) бұзылулардың белгілері немесе олардың болмауы, оларды жүйелеу негіздері.
6. Сот-психиатриялық сараптаманы, сот-наркологиялық сараптаманы тағайындау кезінде материалдарды дайындау мен ресімдеудің негізгі қағидалары.
7. Сараптамалық және арнайы зерттеулерді тағайындау және жүргізу тәртібіндегі айырмашылықтар.
Машықтар
1. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемелеріне және/немесе әдісіне сәйкес сот-сараптамалық зерттеулер жүргізу.
2. Құрал-саймандарды, аспаптар мен жабдықтарды пайдалану.
3. Зерттеу жүргізу кезінде өндірістік ортаның жағдайларын (температура, ылғалдылық) бақылау.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің сапасын бақылауға қатысу.
5. Жазбаларды жүргізу және ресімдеу.
6. Санитарлық нормалар мен ережелердің талаптарын, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтарды сақтау.
7. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемелері және/немесе әдістері.
3. Сот-психиатриялық сараптаманың, сот-наркологиялық сараптаманың процестік және ұйымдастырушылық негіздері.
4. Сот-сараптамалық психиатриялық зерттеудің кезеңдері.
5. Медицинаның, жалпы және сот психиатриясының, наркологияның негіздері.
6. Сот психиатриясының жалпы теориялық негіздері. Жеке сот психиатриясы (психикалық бұзылулар клиникасы және олардың сот-психиатриялық маңызы); сот наркологиясы.
7. Жазбаларды жүргізу тәртібі.
8. Еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқаулықтар, қағидалар мен нормалар, сондай-ақ санитариялық-эпидемиологиялық талаптар.
9. Ішкі нормативтік құжаттар, лауазымдық міндеттер.
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психиатриялық зерттеу әдістемесіне және/немесе әдісіне сәйкес зерттеу нәтижелерін талдауды, бағалауды және өңдеуді жүргізу.
2. Зерттеу нәтижелерінің белгісіздігін бағалау.
3. Сараптамалық зерттеу нәтижелерін түсіндіру/өңдеу және қорытындыларды қалыптастыру.
4. Зерттеу нәтижелерін талдау, бағалау және өңдеу бойынша жазбаларды жүргізу және ресімдеу.
Білімдер
1. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемелері және/немесе әдістері.
2. Зерттеу нәтижелерінің белгісіздігін бағалаудың жалпы ережелері.
3. Сараптамалық зерттеу нәтижелерінің дұрыстығы мен объективтілігі дәрежесін бағалаудың ғылыми негізделген тәсілдері мен критерийлері.
4. Сот-сараптамалық зерттеу барысында алынған деректерді түсіндірудің тәртібі мен ережелері.
5. Психикалық жай-күйін зерттеу, талдау, бағалау және зерттеу нәтижелерін өңдеу жазбаларын жүргізу ережелері.
Машықтар
1. Сарапшының (маманның) қорытындысын немесе қорытынды берудің мүмкін еместігі туралы хабарламаны ресімдеу. 2. Бақылау өндірісінің материалдарын қалыптастыру.
3. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
4. Сот-сараптамалық психиатриялық зерттеудің әдістемелерін және/немесе әдістерін таңдау.
5. Сараптама тағайындаған органға өтінішхаттарды ресімдеу.
6. Сараптама объектілерін тіркеуге және зерттеуге арналған ғылыми-техникалық құралдар мен тәсілдерді қолдану.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сарапшының қорытындысын жасау тәртібі оның құрылымдық бөліктері (кіріспе, зерттеу, синтездеу, тұжырымдар).
3. Құжаттауды, мұрағаттауды білу.
4. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемелері және/немесе әдістері.

Машықтар
1. Сот сараптамасын жүргізуге арналған шығыстардың сметасын жасау және сараптаманы тағайындаған органға сараптама жүргізуге байланысты шеккен шығыстар туралы есепті ұсыну.
2. Өз құзыреті шегінде процестік әрекеттерге маман/сарапшы ретінде қатысу.
3. Медицинаның, психиатрияның, медициналық технологиялардың, ғылыми әзірлемелердің қазіргі деңгейін ескере отырып, сот психиатриялық сараптамасының, наркологиялық сараптаманың қазіргі жай-күйі мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
4. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сараптама құнын есептеу бойынша тарифтер мен әдістер.
3. Сот сарапшысының процестік әрекеттерге маман ретінде қатысу нысандары.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
5. Сот экспертологиясы және криминалистика негіздері.
Машықтар
1. Сот психиатриялық, сот наркологиялық сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптамаларды тағайындайтын органдар қызметкерлерінің ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына қатысу.
2. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін семинарлар өткізу.
3. Медицинаның, психиатрияның, медициналық технологиялардың, ғылыми әзірлемелердің қазіргі деңгейін ескере отырып, сот психиатриялық сараптамасының, наркологиялық сараптаманың қазіргі жай-күйі мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
4. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот экспертологиясы және криминалистика негіздері.
3. Қылмыстық және азаматтық істер, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша материалдарды дайындау және ұсыну ерекшеліктері.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.

Машықтар
1. Медицинаның, психиатрияның, медициналық технологиялардың, ғылыми әзірлемелердің заманауи деңгейін ескере отырып, сот психиатриялық сараптамасының, наркологиялық сараптаманың қазіргі жай-күйі мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
2. Сот психиатриясы, наркология және психология саласында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін ұсыныстар мен техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеу.
3. Ғылыми зерттеу нәтижелерінің техникалық және экономикалық әсерін негіздеу.
4. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруды және өткізуді жоспарлау.
5. Деректерді жинау, талдау және жүйелеу.
6. Зерттеу жұмыстарының жоспарларын ағымдағы және қорытынды бақылауды, бағалауды және түзетуді жүзеге асыру.
7. Сот-сараптамалық психиатриялық, наркологиялық және психологиялық зерттеулердің тиісті әдістері мен әдістемелерін қолдану.
8. Сот психиатриясы, наркология және психология саласындағы ғылыми зерттеулердің нәтижелерін талдау.
9. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелерін ресімдеу.
10. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін, сот психиатриясы, наркология және психология саласындағы ғылыми зерттеулердің әзірлемелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, валидациялауға және енгізуге қатысу.
11. Жалпы және сот психиатриясы, наркология және психология саласындағы орындалған жұмыстың, ғылыми зерттеулердің және/немесе ғылыми әзірлемелердің нәтижелері бойынша есептер дайындау.
12. Мақалалар, монографиялар, әдістемелік ұсынымдар мен құралдар дайындауға қатысу.
13. Жарияланымдар мен ғылыми әзірлемелерге рецензия жүргізу.
14. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. Медицина (психиатрия), наркология, психология және сот сараптамасы саласындағы отандық және шетелдік ғылымның заманауи жетістіктері.
3. Сот психиатриясы, наркология және психология саласында ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу немесе ғылыми әзірлемелерді орындау әдіснамасы.
4. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының мазмұны мен нәтижелерін ресімдеуге қойылатын үлгілік талаптар.
5. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
Машықтар
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қолданыстағы заңнамаға, реттеу мақсаттарына, енгізілетін нормалардың тиімділігі мен олардың салдарларына сәйкестігіне талдау жасау.
2. Сот-сараптама қызметін нормативтік-құқықтық реттеуді жетілдіру, қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу немесе қайта қарау, жаңа нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу жөнінде ұсыныстар қалыптастыру.
3. Сот сараптамасы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуге қатысу.
4. Сот психиатриясы, наркология және психология саласындағы сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін, ғылыми зерттеулердің әзірлемелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, валидациялауға және енгізуге қатысу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. "Құқықтық актілер туралы"Қазақстан Республикасының Заңы.
3. Нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу, қабылдау, өзгерістер енгізу, сондай-ақ ресімдеуге қойылатын талаптар тәртібі.
4. Оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеудің негізгі қағидаттары мен тәртібі.
Машықтар
1. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) жүргізу құқығына біліктілік куәлігін алуға үміткерлерді кәсіптік даярлауға, сот сарапшыларын даярлауға, олардың біліктілігін арттыруға қатысу.
2. Сот сарапшыларын даярлау, біліктілігін арттыру курстарына оқытушы, дайындық жетекшісі ретінде қатысу.
3. Оқу-әдістемелік құжаттаманы, оқыту және бақылау құралдарын әзірлеуге қатысу.
4. Кәсіптік оқыту мен біліктілікті арттырудың нысандары мен әдістерін жетілдіруге қатысу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. Оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеудің негізгі принциптері мен тәртібі.
3. Дәрістер, семинарлар мен практикалық сабақтар жоспарларын құру тәртібі.
4. Оқыту теориясы мен әдістемесінің негіздері.
5. Сот сарапшыларын даярлау және олардың біліктілігін арттыру мәселелері бойынша әдістемелік материалдар.
6. Сот сарапшыларының кәсіптік даярлығының, біліктілігін арттырудың нысандары, түрлері, әдістері мен құралдары.
Машықтар
1. Сот-сараптамалық зерттеудің мәнін, объектісін және міндеттерін анықтауға қатысу. 2. Ұсынылған материалдар мен зерттеу объектілерін зерделеуге және олардың қойылған мәселелер бойынша қорытынды беру үшін жарамдылығы мен жеткіліктілігін бағалауға қатысу.
3. Сот сараптамасы объектілерін сипаттауға қатысу.
4. Сараптамалық зерттеудің міндеттерін, бастапқы деректерді ескере отырып, сот сараптамасын (зерттеуін) жүргізу жоспарын жасауға және сараптамалық іс-қимылдардың реттілігін айқындауға қатысу.
5. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемесін және/немесе әдісін таңдауға қатысу.
6. Олардың ерекшеліктерін ескере отырып, сот сараптамасы объектілерін сипаттауға қатысу.
7. Сараптама тағайындаған органға өтінішхатты ресімдеуге қатысу.
8. Сараптама объектілерін тіркеуге және зерттеуге арналған ғылыми-техникалық құралдар мен тәсілдерді қолдану.
9. Жазбаларды рәсімдеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері, сот-психиатриялық сараптама, сот-наркологиялық сараптама саласындағы отандық және шетелдік жетістіктер.
3. Қылмыстық, азаматтық істер, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша материалдарды дайындау және ұсыну ерекшеліктері.
4. Сараптамалық және арнайы зерттеулерді тағайындау және жүргізу тәртібіндегі айырмашылықтар.