Кіру

Дәрігер-сот-медициналық сарапшы

Кәсіптің сипаттамасы
2216-5-001
Дәрігер-сот-медициналық сарапшы
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Медициналық-криминалистикалық сараптамасын/зерттеуін жүргізу саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, еңбек нарығының заманауи қажеттіліктеріне жауап беретін және қызметкерлердің біліміне, машығына, дағдыларына және жеке құзыреттеріне қойылатын тиісті талаптарды жүйелі және құрылымдық жағынан сипаттау
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Қарым-қатынас
  • Эмпатия, эмоциональный интеллект
  • Көшбасшылық
  • Тәлімгерлік
  • Ынтымақтастық және командалық жұмыс
  • Жүйелік және аналитикалық ойлау
  • Ұйымдастыру дағдылары
  • Стрессті басқару
  • Өзін-өзі ұйымдастыру және уақытты тиімді басқару
  • Кәсіптік этика
  • Сапаға ұмтылу
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Осы біліктілік бойынша алдыңғы жұмыс тәжірибесі талап етілмейді.
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер-сот-медициналық сарапшысы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Зертханашы (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Зертханашы (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер-сот-медициналық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Санитар (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер - сот-психиатриялық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер - сот- наркологиялық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B101 Денсаулық сақтау

Машықтар
1. Өткір және доғал заттардың адам киімімен және денесімен механикалық өзара әрекеттесуі нәтижесінде пайда болған жарақаттарды, адам ағзасына енгізу іздерін және олардың шығу тегі бойынша киімдегі ұқсас іздерді зерттеу.
2. Материалдардың заттары мен бөлшектерінің бір өзара әрекеттесетін бетінен екіншісіне ауысуын, сондай-ақ дене жарақатына әкелетін химиялық, термиялық және өзге де факторлардың әсерін анықтау.
3. Іздер мен олардың пайда болу процестерінің бейнелеу қасиеттерін қылмыстық іс материалдары мен медициналық құжаттардағы ауызша-сөйлеу, графикалық, фотографиялық, рентгенографиялық, математикалық және басқа модельдер түрінде құжаттау.
4. Жарақаттың болжамды құралдарын (тексерілетін объектілерді) және олардың іздерін әртүрлі модельдерде көрсетуді зерттеу.
5. Объектілердің ұсынылған үлгілері мен сараптама барысында эксперименталды түрде алынған объектілерді зерттеу.
6. Сот-сараптамалық зерттеу барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1. Адам денесіндегі зақымдану іздерінің түрі, механизмі және олардың қалыптасу шарттары.
2. Жарақат құралдарының қасиеттері және оларды ұқсастыру әдістері (тәсілдері).
3. Медициналық-криминалистикалық трассологиялық сараптамалар/зерттеулер объектілерін табудың, шегендеудің және зерттеудің ғылыми-техникалық тәсілдерін білу.
4. Медициналық-криминалистикалық трасологиялық зерттеулердің әдістемелері және/немесе әдістері, медициналық-криминалистикалық сараптама (зерттеу) саласындағы отандық және шетелдік жетістіктер.
5. Ішкі еңбек тәртібінің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғаудың, өндірістік санитарияның тәртібі, өрт қауіпсіздігі талаптары.
Машықтар
1.Адам денесінің атыс жарақаттарын және олармен байланысты бірыңғай механизмімен пайда болған киімнің атыс жарақаттарын, атыс жарақатын келтіру процесінде туындайтын дене мен киімдегі өзге де іздерді, сондай-ақ атыс снарядтарын, олардың денеден және киімнен алынған бөліктерін зерттеу.
2.Адамның денесінде және киімінде атыс жарақаттарының және олармен байланысты іздердің қасиеттерін ауызша-сөйлеу, графикалық, фотографиялық, рентгенографиялық, математикалық және басқа да модельдер түрінде қылмыстық іс материалдары мен медициналық құжаттарда бекіту.
3. Атыс қаруының қасиеттерін атыс жарақатын келтірудің болжамды құралы ретінде, оқ-дәрілердің үлгілерін және әртүрлі модельдерде көрсету.
4.Зерттеуге ұсынылған және сараптама барысында эксперименталды түрде алынған атыс жарақаты динамикасының объективті модельдері түрінде зерттелетін атыс жарақаттарының пайда болу процестерінің және олармен бірге жүретін іздердің картасын құжаттау.
5. Жарылыс жарақаты нәтижесінде пайда болған адам денесінің зақымдануын және оларға байланысты киімнің зақымдануының бірыңғай механизмімен, жарылыстың зақымдану процесінде пайда болған денедегі және киімдегі өзге де іздерді, оларды бейнелеуді және жарылғыш құрылғылардың немесе олардың құрамдас бөліктерінің үлгілерін зерттеу.
6. Оны орындау барысында эксперименталды түрде ұсынылған және (немесе) алынған сараптама объектілерін зерттеу.
7. Таңдау сот-сараптамалық зерттеу әдістемелері және/немесе әдістері.
8. Сот-сараптамалық зерттеу барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1. Сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері, медициналық-криминалистикалық сараптама (зерттеу) саласындағы отандық және шетелдік жетістіктер.
2. Атыс қаруының снарядпен, жарылғыш құрылғының зақымдағыш факторларымен зақымдану белгілері.
3. Зақымданудың санын және ату ретін анықтайтын белгілер.
4. Кірген және шыққан зақымдану белгілері.
5. Жара арналарының бағытын, атыс қашықтығын, атыс қаруы мен оқ-дәрілердің түрі мен ерекшеліктерін, атыс зақымы келтірілген сәттегі жәбірленуші денесінің жағдайы мен қалпын анықтау белгілері.
6. Бөгет арқылы және снарядтың рикошетінен кейін зақым келтірудің, ату бағытының, сондай-ақ жарылыс жарақаты кезінде дене мен киімдегі зақымның пайда болу механизмі мен шарттарының белгілері, жарылғыш құрылғылардың белгілі бір сипаттамалары.
Машықтар
1. Мәйіт қалдықтарының түрлік тиесілігін, олар тиесілі болған мәйіттердің санын анықтау.
2. Сүйек қалдықтары бойынша нәсілдік, жыныстық, жасының тиесіліктерін, тірі кезіндегі өсуі мен дененің басқа да өлшемдерін анықтау.
3. Болған аурулардың, дене жарақаттарының белгілерін, олардың сипаты мен ескіру мерзімін анықтау.
4. Танылмаған мәйіт қалдықтарының жеке басын анықтау үшін қажетті ауызша портреттің белгілері мен басқа да жеке ерекшеліктерін салыстыру.
5. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1.Адам анатомиясы.
2.Жеке тұлғаны ұқсастыруды сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері.
3.Медициналық-криминалистикалық сараптама (зерттеу) саласындағы отандық және шетелдік жетістіктері.
4.Медициналық-криминалистикалық трассологиялық сараптамасы/зерттеуі объектілерін анықтаудың, тіркеудің және зерттеудің ғылыми-техникалық тәсілдерін білу.
Машықтар
1. Киімде бөгде дене микрообъектілерінің болуын анықтау.
2.Дене тіндерінде бөгде дене микрообъектілерінің болуын анықтау
3.Мәйіттің денесінде жіне дене жарақаттарында бөгде дене микрообъектілерінің болуын анықтау.
4.Заттар мен микрообъектілердің жарақат құралынан киім мен денеге және керісінше тасымалдау (енгізу) фактісін анықтау.
5. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1. Дене жарақаттарының пайда болу механизмдері.
2. Денелердің өзара әрекеттесуінің физикалық процестері.
3. Денелердің өзара әрекеттесуінің химиялық процестері.
4. Сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері.
5.Медициналық-криминалистикалық сараптама (зерттеу) саласындағы отандық және шетелдік жетістіктері.
Машықтар
1. Тергеу және сараптамалық әрекеттер арқылы алынған оқиғалар динамикасы туралы объективті деректерді талдау.
2.Объективті деректерді талдау нәтижелерін ескере отырып, эксперименттік зерттеулерді (әрбір тексерілетін нұсқа бойынша бөлек) орындау.
3. Эксперименттік деректерге салыстырмалы зерттеуді жүргізу.
4, Салыстырудың алынған нәтижелеріне бағалау жүргізу.
5. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1.Бөлек, салыстырмалы, эксперименттік, аналитикалық зерттеу әдістері.
2.Объектілердің статикасы мен динамикасының заңдылықтарын көрсететін механиканың негізгі физикалық заңдары.
3. Сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері.
4.Медициналық-криминалистикалық сараптама (зерттеу) саласындағы отандық және шетелдік жетістіктері.

Машықтар
1. Сот сараптамасын жүргізуге арналған шығыстардың сметасын жасау.
2.Сараптаманы тағайындаған органға сараптама жүргізуге байланысты шеккен шығыстар туралы есепті ұсыну.
3. Өз құзыреті шегінде процестік әрекеттерге маман/сарапшы ретінде қатысу.
4. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу.
5. Сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2.Сараптама құнын есептеу бойынша тарифтері.
3. Сараптама құнын есептеу бойынша әдістер.
4.Сот сарапшысының процестік іс-әрекеттерге маман ретінде қатысу нысандары.
Машықтар
1. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына қатысу.
2. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына қатысу.
3. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін семинарлар өткізу.
4. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу.
5. Сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот сараптамасы негіздері.
3. Криминалистика негіздері.
4. Қылмыстық және азаматтық істер, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық істері бойынша материалдарды дайындау және ұсыну ерекшеліктері.

Машықтар
1. Технологиялардың, ғылыми әзірлемелердің заманауи деңгейін ескере отырып, медициналық-криминалистикалық сараптаманың/зерттеудің ағымдағы жай-күйі мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
2. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін ұсыныстар мен техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеу.
3. Ғылыми зерттеу нәтижелерінің техникалық және экономикалық әсерін негіздеу.
4. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруды және өткізуді жоспарлау.
5. Деректерді жинау, талдау және жүйелеу.
6. Зерттеу жұмыстарының жоспарларын ағымдағы және қорытынды бақылауды, бағалауды және түзетуді жүзеге асыру.
7. Сынау мен өлшеудің тиісті әдістері мен әдістемелерін қолдану.
8. Ғылыми зерттеулер барысында жүргізілген сынақтардың нәтижелерін талдау.
9. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелерін ресімдеу.
10. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін, техникалық шешімдерді, ғылыми зерттеулердің әзірлемелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, валидациялауға және енгізуге қатысу.
11. Орындалған жұмыстың, ғылыми зерттеулердің және/немесе ғылыми-техникалық әзірлемелердің нәтижелері бойынша есептер дайындау.
12. Мақалалар, монографиялар, әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулықтар дайындауға қатысу.
13. Жарияланымдар мен ғылыми әзірлемелерге рецензия жүргізу.
14. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. Сот сараптамасы саласындағы отандық және шетелдік ғылым мен технологияның заманауи жетістіктері.
3. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау әдістемесі.
4. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының мазмұны мен нәтижелерін ресімдеуге қойылатын үлгілік талаптар.
5.Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
6. Ғылыми зерттеулер жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау бойынша әдістемелік материалдар.
Машықтар
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қолданыстағы заңнамаға сәйкестігіне талдау жасау.
2.Сот-сараптама қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын реттеу мақсаттарына талдау жасау.
3.Сот-сараптама қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын енгізілетін нормалардың тиімділігі мен олардың салдарларына сәйкестігіне талдау жасау.
4. Сот-сараптама қызметін нормативтік-құқықтық реттеуді жетілдіру, қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу немесе қайта қарау, жаңа нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу жөнінде ұсыныстар қалыптастыру.
5. Сот сараптамасы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуге қатысу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. "Құқықтық актілер туралы"Қазақстан Республикасының Заңы.
3. Нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу, қабылдау, өзгерістер енгізу тәртібі.
4. Нормативтік құқықтық актілерді ресімдеуге қойылатын талаптар
Машықтар
1. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) жүргізу құқығына біліктілік куәлігін алуға, сот сарапшыларының біліктілігін арттыруға үміткерлерді дайындауға қатысу.
2. Сот сарапшыларын даярлау, біліктілігін арттыру курстарына оқытушы, дайындық жетекшісі ретінде қатысу.
3. Кадрларды даярлаудың, біліктілікті арттырудың перспективалық және ағымдағы жоспарларын әзірлеуге қатысу.
4. Оқу-әдістемелік құжаттаманы, оқыту және бақылау құралдарын әзірлеуге қатысу.
5. Кәсіптік оқыту мен біліктілікті арттырудың нысандары мен әдістерін жетілдіруге қатысу.
6. Оқыту нәтижелерінің көрсеткіштерін және оның тиімділігін талдауды жүзеге асыру.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. Оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеудің негізгі принциптері мен тәртібі.
3. Дәрістер, семинарлар мен практикалық сабақтар жоспарларын құру тәртібі.
4. Оқыту теориясы мен әдістемесінің негіздері.
5. Сот сарапшыларын даярлау және олардың біліктілігін арттыру мәселелері бойынша әдістемелік материалдар.
6. Сот сарапшыларын даярлаудың, біліктілігін арттырудың нысандары, түрлері, әдістері мен құралдары.