Кіру

Дәрігер-сот-медициналық сарапшы

Кәсіптің сипаттамасы
2216-5-001
Дәрігер-сот-медициналық сарапшы
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Сот-жалпысараптамалық зерттеуін жүргізу саласындағы кәсіптік қызметке қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеу, еңбек нарығының заманауи қажеттіліктеріне жауап беретін және қызметкерлердің біліміне, машығына, дағдыларына және жеке құзыреттеріне қойылатын тиісті талаптарды жүйелі және құрылымдық жағынан сипаттау
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Қарым-қатынас
  • Эмпатия, эмоциональный интеллект
  • Көшбасшылық
  • Тәлімгерлік
  • Ынтымақтастық және командалық жұмыс
  • Жүйелік және аналитикалық ойлау
  • Ұйымдастырушылық дағдылары
  • Стрессті басқару
  • Өзін-өзі ұйымдастыру және уақытты тиімді басқару
  • Кәсіби этика
  • Сапаға ұмтылу
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Осы біліктілік бойынша алдыңғы жұмыс тәжірибесі талап етілмейді.
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер-сот-медициналық сарапшысы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Зертханашы (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер-сот-медициналық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Зертханашы (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Санитар (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер - сот-психиатриялық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Дәрігер - сот- наркологиялық сарапшы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
"Мейірбике" (сот-медициналық сараптама саласындағы)
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B101 Денсаулық сақтау

Машықтар
1. Ұсынылған объектілердің, олардың санының сараптама тағайындау туралы қаулыда (ұйғарымда) көрсетілген тізбеге сәйкестігін тексеру.
2. Зерттеу объектілерінің бүлдіру, түрлендіру, ауыстыру мүмкіндігін болдырмайтын және сақтау және тасымалдау кезінде белгілері мен қасиеттерінің сақталуын қамтамасыз ететін қаптамасының тұтастығын тексеру.
3. Зерттеу объектісі туралы мәліметтерді толтырудың дұрыстығы мен жеткіліктілігін тексеру.
4. Зерттеуге түсетін материалдар мен объектілерді тексеру актісін ресімдеу.
5. Сот сараптамасы объектілерінің бастапқы белгілері мен қасиеттерін сақтау, сараптама объектілерін сақтау және қайтару қағидаларын сақтау жөніндегі шараларды қамтамасыз ету.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сараптамалық зерттеулерге объектілерді алу, буып-түю, жіберу, тасымалдау, сақтау тәртібі.
3. Ішкі еңбек тәртібінің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария тәртібі.
4. Өрт қауіпсіздігі талаптары.
Машықтар
1. Сот-сараптамалық зерттеудің мәнін, объектісін және міндеттерін айқындау.
2. Ұсынылған материалдар мен зерттеу объектілерін зерделеу және олардың зертханалық және аспаптық сараптамалық зерттеу жүргізу және қойылған мәселелер бойынша қорытынды беру үшін жарамдылығы мен жеткіліктілігін бағалау.
3. Сот сараптамасының объектілерін олардың ерекшеліктерін ескере отырып сипаттау.
4. Сот сараптамасын (зерттеуін) жүргізу жоспарын жасау және сараптамалық зерттеудің міндеттерін, бастапқы деректерді ескере отырып, сараптамалық іс-қимылдардың реттілігін айқындау.
5. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемелері және/немесе әдістерін таңдау.
6. Сараптама тағайындаған органға өтінішхаттарды ресімдеу.
7. Сараптама объектілерін анықтау, тіркеу және зерттеу үшін ғылыми-техникалық құралдар мен тәсілдерді қолдану.
8. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот-сараптамалық зерттеудің әдістемелері және/немесе әдістері, сот-медициналық сараптама саласындағы отандық және шетелдік жетістіктер.
3. Сот-медициналық сараптаманы тағайындау кезінде материалдарды дайындау мен ресімдеудің негізгі ережелері.
4. Сараптамалық және арнайы зерттеулерді тағайындау және жүргізу тәртібіндегі айырмашылықтар.
Машықтар
1. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемесіне және/немесе әдісіне сәйкес сараптама жүргізу.
2. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемесіне және/немесе әдісіне сәйкес сот-сараптамалық зерттеулер жүргізу.
3. Құрал-саймандарды, аспаптар мен жабдықтарды дұрыс пайдалану, реактивтерді ұтымды пайдалану (егер олар пайдаланылса).
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің сапасын бақылауға қатысу.
5. Жазбаларды жүргізу және ресімдеу.
6. Санитарлық нормалар мен ережелердің, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті, қоршаған ортаны қорғау, қалдықтарды жинау, есепке алу және кәдеге жарату жөніндегі нұсқаулықтардың талаптарын сақтау.
7. Кәсіби құпияны сақтау.
8. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемелері және/немесе әдістері.
3. Адам физиологиясы және анатомиясы.
4. Жүргізілетін сараптамалардың сапасын бақылауды ұйымдастыру қағидаттары.
5. Биологиялық материалды (оның ішінде мәйіттен шыққан) дезинфекциялау және кәдеге жарату тәртібі.
6. Құрал-саймандарды, аспаптар мен жабдықтарды пайдалану, шығыс материалдарын есепке алу және сақтау тәртібі (егер олар қолданылса).
7. Сот сараптамаларын/зерттеулерін жүргізу процесінде объектілерді анықтауға, тіркеуге және зерттеуге арналған ғылыми-техникалық құралдар мен тәсілдер, сот фотографиясы, бейнетүсірілім, фото кестелер, схемалар, диаграммалар жасау қағидалары.
8. Сараптама/зерттеу жүргізу кезінде өндірістік ортаның шарттары (температура, ылғалдылық).
9.Сарапшы қорытындысының сапасын бақылауды ұйымдастыру принциптері.
10. Жазбаларды жүргізу тәртібі.
11. Еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі жөніндегі нұсқаулықтар, қағидалар мен нормалар, сондай-ақ санитариялық-эпидемиологиялық талаптар.
12. Ішкі нормативтік құжаттар, сот сарапшысының лауазымдық міндеттері.
13. Қауіптілік сыныбына сәйкес қалдықтарды жинау, есепке алу және кәдеге жарату жөніндегі нормативтік және құқықтық актілер.
Машықтар
1. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемесіне және/немесе әдісіне сәйкес зерттеу нәтижелерін талдауды, бағалауды және өңдеуді жүргізу.
2. Зерттеудің спецификалық емес нәтижелерін бағалау және деректерді ұсыну.
3. Сараптамалық зерттеу нәтижелерін түсіндіру/өңдеу және қорытындыларды қалыптастыру.
4. Зерттеу нәтижелерін есептеу, талдау, бағалау және өңдеу бойынша жазбаларды жүргізу және ресімдеу.
5. Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
Білімдер
1. Сот-сараптамалық зерттеу әдістемелері және/немесе әдістері.
2. Зерттеу нәтижелерінің белгісіздігін бағалаудың жалпы ережелері.
3. Сараптамалық зерттеу нәтижелерінің дұрыстығы мен объективтілігі дәрежесін бағалаудың ғылыми негізделген тәсілдері мен критерийлері.
4. Сот-сараптамалық зерттеу барысында алынған деректерді түсіндірудің тәртібі мен ережелері.

Машықтар
1. Сот сараптамасын жүргізуге арналған шығыстардың сметасын жасау.
2. Сараптаманы тағайындаған органға сараптама жүргізуге байланысты шеккен шығыстар туралы есепті ұсыну.
3. Өз құзыреті шегінде процестік іс- әрекеттерге маман/сарапшы ретінде қатысу.
4. Технологияның қазіргі деңгейін ескере отырып, сот-медициналық сараптамасының /зерттеуінің қазіргі жағдайы мен даму перспективаларын зерттеу және талдау.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2.Сараптама құнын есептеу бойынша тарифтер.
3. Сараптама құнын есептеу бойынша әдістер.
4. Сот сарапшысының процестік іс- әрекеттерге маман ретінде қатысу нысандары.
Машықтар
1. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына қатысу.
2. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін семинарлар өткізу.
3. Технологияның қазіргі деңгейін ескере отырып, сот-медициналық сараптаманың /зерттеудің қазіргі жағдайы мен даму перспективаларын зерттеу және талдау.
4. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сот сараптамасы және криминалистика негіздері.
3. Қылмыстық және азаматтық істер, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық істері бойынша материалдарды дайындау және ұсыну ерекшеліктері.
4. Сот сараптамасы саласындағы отандық және шетелдік ғылым мен технологияның заманауи жетістіктері.

Машықтар
Дағдылары:
1. Технологиялардың, ғылыми әзірлемелердің заманауи деңгейін ескере отырып, сот-медициналық сараптаманың/зерттеудің қазіргі жағдайы мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
2. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін ұсыныстар мен техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеу.
3. Ғылыми зерттеу нәтижелерінің техникалық және экономикалық әсерін негіздеу.
4. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруды және өткізуді жоспарлау.
5. Деректерді жинау, талдау және жүйелеу.
6. Зерттеу жұмыстарының жоспарларын ағымдағы және қорытынды бақылауды, бағалауды және түзетуді жүзеге асыру.
7. Сынау мен өлшеудің тиісті әдістері мен әдістемелерін қолдану.
8. Ғылыми зерттеулер барысында жүргізілетін сынақтардың нәтижелерін талдау.
9. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелерін ресімдеу.
10. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін, техникалық шешімдерді, ғылыми зерттеулердің әзірлемелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, валидациялауға және енгізуге қатысу.
11. Орындалған жұмыстың, ғылыми зерттеулердің және/немесе ғылыми-техникалық әзірлемелердің нәтижелері бойынша есептер дайындау.
12. Мақалалар, монографиялар, әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулықтар дайындауға қатысу.
13. Жарияланымдар мен ғылыми әзірлемелерге рецензия жүргізу.
14. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы талдап қорытуды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2.Сот сараптамасы саласындағы отандық және шетелдік ғылым мен технологияның заманауи жетістіктері.
3. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау әдіснамасы.
4.Ғылыми-зерттеу жұмыстарының мазмұны мен нәтижелерін ресімдеуге қойылатын үлгілік талаптар.
5. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
6. Ғылыми зерттеулер жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау бойынша әдістемелік материалдар.
Машықтар
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қолданыстағы заңнамаға, реттеу мақсаттарына, енгізілетін нормалардың тиімділігі мен олардың салдарларына сәйкестігіне талдау жасау.
2. Сот-сараптама қызметін нормативтік-құқықтық реттеуді жетілдіру, қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу немесе қайта қарау, жаңа нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу жөнінде ұсыныстар қалыптастыру.
3. Сот сараптамасы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуге қатысу.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін, техникалық шешімдерді, ғылыми зерттеулердің әзірлемелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, валидациялауға және енгізуге қатысу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. "Құқықтық актілер туралы"Қазақстан Республикасының Заңы.
3. Нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу, қабылдау, өзгерістер енгізу, сондай-ақ ресімдеуге қойылатын талаптар тәртібі.
4. Сот сараптамасы саласындағы отандық және шетелдік ғылым
Машықтар
1. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) жүргізу құқығына біліктілік куәлігін алуға, сот сарапшыларының біліктілігін арттыруға үміткерлерді дайындауға қатысу.
2. Сот сарапшыларын даярлау, біліктілігін арттыру курстарына оқытушы, дайындық жетекшісі ретінде қатысу.
3. Кадрларды даярлаудың, біліктілікті арттырудың перспективалық және ағымдағы жоспарларын әзірлеуге қатысу.
4. Оқу-әдістемелік құжаттаманы, оқыту және бақылау құралдарын әзірлеуге қатысу.
5. Кәсіптік оқыту мен біліктілікті арттырудың нысандары мен әдістерін жетілдіруге қатысу.
6. Оқыту нәтижелерінің көрсеткіштерін және оның тиімділігін талдауды жүзеге асыру.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. Оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеудің негізгі принциптері мен тәртібі.
3. Дәрістер, семинарлар мен практикалық сабақтар жоспарларын құру тәртібі.
4. Оқыту теориясы мен әдістемесінің негіздері.
5. Сот сарапшыларын даярлау және олардың біліктілігін арттыру мәселелері бойынша әдістемелік материалдар.
6. Сот сарапшыларын даярлаудың, біліктілігін арттырудың нысандары, түрлері, әдістері мен құралдары.