Кіру

«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық психологиялық зерттеу бойынша)»

Кәсіптің сипаттамасы
2611-7-002
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық психологиялық зерттеу бойынша)»
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Сот-психологиялық сараптама жүргізу саласындағы кәсіби қызметке қойылатын бірыңғай талаптарды, еңбек нарығының қазіргі заманғы қажеттіліктеріне жауап беретін және қызметкерлердің біліміне, іскерлігіне, дағдылары мен жеке құзыреттеріне қойылатын тиісті талаптарды жүйелі және құрылымдық сипаттауды әзірлеу
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Қарым-қатынас
  • Эмпатия, эмоциональный интеллект
  • Көшбасшылық
  • Тәлімгерлік
  • Ынтымақтастық және командалық жұмыс
  • Жүйелік және аналитикалық ойлау
  • Ұйымдастырушылық дағдылары
  • Стрессті басқару
  • Өзін-өзі ұйымдастыру және уақытты тиімді басқару
  • Кәсіптік этика
  • Сапаға ұмтылу
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Осы біліктілік бойынша алдыңғы жұмыс тәжірибесі талап етілмейді.
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (жануар тектес объектілерді сот-сараптамалық биологиялық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (ЖКО орнындағы жолдың техникалық күйін, жол жағдайларын сот-сараптамалық зерттеу)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық көлік-трасологиялық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық фототехникалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (көлік құралдарын сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (жол-көлік оқиғасы жағдайларын сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (теміржол көлігін сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (дараландыру құралдарының белгіленуін сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (өсімдік тектес объектілерді сот-сараптамалық биологиялық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық электротехникалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық дінтанушылық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық психологиялық-криминалистикалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B011 Педагогика және психология , 6B114 Әлеуметтік жұмыс

Дағды 1 Күдіктінің, зиян шеккеннің немесе куаның жеке психологиялық ерекшеліктерін анықтау бойынша сот-психологиялық сараптама Дағды 2 Эмоциялық реакциялар мен физиологиялық аффектілерді анықтау мақсатындағы сот-психологиялық сараптама Дағды 3 Кәмелетке толмаған күдіктілердің психикалық дамуының психикалық бұзылумен байланысты емес артта қалуын анықтау мақсатындағы сот-психологиялық сараптама Дағды 4 Куәгердің немесе жәбірленушінің іс үшін маңызы бар мән-жайларды дұрыс қабылдау және олар туралы дұрыс айғақтар беру қабілетіне сот-психологиялық сараптама Дағды 5 Зардап шегушілердің оларға қатысты жасалған зорлық-зомбылық сипатындағы жыныстық әрекеттердің мәнін түсіну қабілеті немесе оған қарсылық көрсету мүмкіндігін анықтау мақсатындағы сот-психологиялық сараптама. Дағды 6 Өз-өзіне қол жұмсаған адамның психикалық жай-күйіне сот-психологиялық сараптама жүргізу
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психологиялық зерттеудің пәнін, объектісін және міндеттерін анықтау.
2. Күдіктінің, зардап шегушінің, куәлардың жеке-психологиялық ерекшеліктерін анықтау.
3. Психологиялық күйді анықтау үшін әртүрлі психологиялық әдістер мен құралдарды қолдану дағдылары.
4. Психологиялық тестілеу нәтижелерін интерпретациялау.
5. Қылмыстық немесе азаматтық іс материалдары бойынша сараптамаға алынған адамның жеке-психологиялық ерекшеліктерін талдау.
6. Сараптамалық қорытындыларды құрастыру, оларды логикалық негіздеу және қорытындыны заңнама талаптарына сәйкес ресімдеу.
7. Сот отырыстарына қатысу, сот пен тараптардың сұрақтарына жауап беру және қорытындыларын негіздеу.
Білімдер
1.Сот-психологиялық сараптамаларды жүргізу әдістемесі мен әдістемесі.
2.Сараптама қызметінің құқықтық негіздері.
3.Сот сарапшыларының құқықтары мен міндеттерін реттейтін нормативтік құқықтық актілер.
4.Психодиагностикалық әдістер (сенімді және сенімді әдістерді қоса).
5.Сараптама жүргізудің этикалық стандарттары.
6. Жалпы, жас, әлеуметтік, құқықтық және клиникалық психологияның негіздері.
7. Сот психиатриясының негіздері (кешенді сараптамаларда өзара әрекеттесу үшін қажетті көлемде).
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психологиялық зерттеудің нысанасын, объектісін және міндеттерін анықтау.
2.Күдіктіде эмоционалды реакциялар мен күйлерді, соның ішінде физиологиялық әсерді анықтаңыз.
3.Қылмыстық, азаматтық істің фабуласын түсіну.
4. Клиникалық-психологиялық әңгімелесу және эксперименттік-психологиялық зерттеу жүргізу кезінде байқау.
5. Психоэмоционалды жағдайды анықтау үшін әртүрлі психологиялық әдістер мен құралдарды қолдану дағдылары
6.Психологиялық тестілеу нәтижелерін түсіндіру
7. Қылмыстық істі психологиялық зерттеу деректерін, әңгімелесу деректерін, бақылау деректерін және эксперименттік зерттеу нәтижелерін талдауды салыстыру
8.Сараптамалық қорытындыларды тұжырымдау, заңнаманың талаптарына сәйкес қорытындыны қисынды негіздеу және ресімдеу.
9. Сот отырыстарына қатысу, сот пен тараптардың сұрақтарына жауап беру, өз қорытындыларын негіздеу.
Білімдер
1.Сот-психологиялық сараптамаларды жүргізу әдістемесі мен әдістемесі;
2.Сараптама қызметінің құқықтық негіздері.
3.Сот сарапшыларының құқықтары мен міндеттерін реттейтін нормативтік құқықтық актілер.
4.Психодиагностикалық әдістер (оның ішінде жарамды және сенімді әдістер).
5.Сараптама жүргізудің этикалық стандарттары.
6. Жалпы, жас, әлеуметтік, құқықтық және клиникалық психология негіздері.
7. Сот психиатриясының негіздері (кешенді сараптамаларда өзара әрекеттесу үшін қажетті көлемде).
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психологиялық зерттеудің нысанасын, объектісін және міндеттерін анықтау.
2.Кәмелетке толмаған күдіктіде психикалық бұзылумен байланысты емес психикалық дамудың артта қалуын анықтау
3. Психологиялық жағдайды анықтау үшін әртүрлі психологиялық әдістер мен құралдарды қолданыңыз
4. Психологиялық тестілеу нәтижелерін түсіндіру;
5. Қылмыстық іс материалдары бойынша сарапшының жеке психологиялық ерекшеліктерін талдау.
6.Сараптамалық қорытындыларды тұжырымдау, заңнаманың талаптарына сәйкес қорытындыны қисынды негіздеу және ресімдеу.
7. Сот отырыстарына қатысу, сот пен тараптардың сұрақтарына жауап беру, өз қорытындыларын негіздеу.
Білімдер
1.Сот-психологиялық сараптамаларды жүргізу әдістемесі мен әдістемесі;
2.Сараптама қызметінің құқықтық негіздері.
3.Сот сарапшыларының құқықтары мен міндеттерін реттейтін нормативтік құқықтық актілер;
4.Психодиагностикалық әдістер (сенімді және сенімді әдістерді қоса);
5.Сараптама жүргізудің этикалық стандарттары;
6. Жалпы, жас, әлеуметтік, құқықтық және клиникалық психология негіздері
7. Сот психиатриясының негіздері (кешенді сараптамаларда өзара әрекеттесу үшін қажетті көлемде).
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психологиялық зерттеудің нысанасын, объектісін және міндеттерін анықтау.
2.Куәгердің немесе жәбірленушінің іс үшін маңызды мән-жайларды дұрыс қабылдау және олар туралы дұрыс айғақтар беру қабілетін анықтау.
3. Психологиялық жағдайды анықтау үшін әртүрлі психологиялық әдістер мен құралдарды қолдану дағдылары
4. Психологиялық тестілеу нәтижелерін түсіндіру;
5. Іс материалдары бойынша сарапшының жеке психологиялық ерекшеліктерін талдау.
6.Сараптамалық қорытындыларды тұжырымдау, заңнаманың талаптарына сәйкес қорытындыны қисынды негіздеу және ресімдеу.
7. Сот отырыстарына қатысу, сот пен тараптардың сұрақтарына жауап беру, өз қорытындыларын негіздеу.
Білімдер
1.Сот-психологиялық сараптамаларды жүргізу әдістемесі мен әдістемесі;
2.Сараптама қызметінің құқықтық негіздері.
3.Сот сарапшыларының құқықтары мен міндеттерін реттейтін нормативтік құқықтық актілер;
4.Психодиагностикалық әдістер (сенімді және сенімді әдістерді қоса);
5.Сараптама жүргізудің этикалық стандарттары;
6. Жалпы, жас, әлеуметтік, құқықтық және клиникалық психология негіздері
7. Сот психиатриясының негіздері (кешенді сараптамаларда өзара әрекеттесу үшін қажетті көлемде).
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психологиялық зерттеудің пәнін, объектісін және міндеттерін анықтау.
2. Зардап шегушінің оларға қатысты жасалған зорлық-зомбылық сипатындағы жыныстық әрекеттердің мәнін түсіну қабілеті немесе оған қарсылық көрсету мүмкіндігін анықтау.
3. Психологиялық күйді анықтау үшін әртүрлі психологиялық әдістер мен құралдарды қолдану дағдылары.
4. Психологиялық тестілеу нәтижелерін интерпретациялау.
5. Қылмыстық іс материалдары бойынша сараптамаға алынған адамның жеке-психологиялық ерекшеліктерін талдау.
6. Сараптамалық қорытындыларды құрастыру, оларды логикалық негіздеу және қорытындыны заңнама талаптарына сәйкес ресімдеу.
7. Сот отырыстарына қатысу, сот пен тараптардың сұрақтарына жауап беру және қорытындыларын негіздеу.
Білімдер
1.Сот-психологиялық сараптамаларды жүргізу әдістемесі мен әдістемесі;
2.Сараптама қызметінің құқықтық негіздері.
3.Сот сарапшыларының құқықтары мен міндеттерін реттейтін нормативтік құқықтық актілер.
4.Психодиагностикалық әдістер (оның ішінде жарамды және сенімді әдістер).
5.Сараптама жүргізудің этикалық стандарттары.
6. Жалпы, жас, әлеуметтік, құқықтық және клиникалық психологияның негіздері.
7. Сот психиатриясының негіздері (кешенді сараптамаларда өзара әрекеттесу үшін қажетті көлемде).
Машықтар
1. Сот-сараптамалық психологиялық зерттеудің нысанасын, объектісін және міндеттерін анықтау.
2. Психикалық жағдайдың жеке психологиялық ерекшеліктерін, клиникалық және психологиялық диагностикасын анықтаңыз.
3. Суицид түрін анықтаңыз.
4. Суицидтің себептерін (немесе психологиялық мағынасын) анықтаңыз.
5.Сараптамалық қорытындыларды тұжырымдау, заңнаманың талаптарына сәйкес қорытындыны қисынды негіздеу және ресімдеу.
6. Сот отырыстарына қатысу, сот пен тараптардың сұрақтарына жауап беру, өз қорытындыларын негіздеу.
Білімдер

1.Сот-психологиялық сараптамаларды жүргізу әдістемесі мен әдістемесі;
2.Сараптама қызметінің құқықтық негіздері.
3.Сот сарапшыларының құқықтары мен міндеттерін реттейтін нормативтік құқықтық актілер;
4.Психодиагностикалық әдістер (сенімді және сенімді әдістерді қоса);
5.Сараптама жүргізудің этикалық стандарттары;
6. Жалпы, жас, әлеуметтік, құқықтық және клиникалық психология негіздері
7. Сот психиатриясының негіздері (кешенді сараптамаларда өзара әрекеттесу үшін қажетті көлемде).

Машықтар
1. Сот сараптамасын жүргізуге арналған шығыстардың сметасын жасау.
2.Сараптама тағайындаған органға сараптама жүргізуге байланысты жұмсалған шығыстар туралы есепті ұсынуға міндетті.
3. Өз құзыреті шегінде іс жүргізу әрекеттеріне маман/сарапшы ретінде қатысу.
4. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы жалпылауды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2. Сараптама құнын есептеу бойынша тарифтер мен әдістер.
3. Сот сарапшысының іс жүргізу іс-әрекеттеріне маман ретінде қатысу нысандары.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
Машықтар
1. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына қатысу.
2. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін семинарлар өткізу.
3.Психологиялық сараптама саласындағы қазіргі тенденцияларды ескере отырып, сот-психологиялық сараптаманың қазіргі жағдайы мен даму перспективаларын зерттеу және талдау.
4. Деректерді жинау, талдау және жүйелеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2.Сот сараптамасы және криминалистика негіздері.
3. Қылмыстық және азаматтық істер, сондай-ақ Әкімшілік құқық бұзушылық істері бойынша материалдарды дайындау және ұсыну ерекшеліктері.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.

Машықтар
1. Технологиялардың, ғылыми әзірлемелердің қазіргі деңгейін ескере отырып, сот-психологиялық сараптаманың қазіргі жағдайы мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
2. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін ұсыныстар мен техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеу.
3. Ғылыми зерттеу нәтижелерінің техникалық және экономикалық әсерін негіздеу.
4. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруды және өткізуді жоспарлау.
5. Деректерді жинау, талдау және жүйелеу.
6. Зерттеу жұмыстарының жоспарларын ағымдағы және қорытынды бақылауды, бағалауды және түзетуді жүзеге асыру.
7. Сынау мен өлшеудің тиісті әдістері мен әдістерін қолданыңыз.
8. Ғылыми зерттеулер барысында жүргізілген сынақтардың нәтижелерін талдау.
9. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелерін ресімдеу.
10. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін, техникалық шешімдерді, ғылыми зерттеулердің әзірлемелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, валидациялауға және енгізуге қатысу.
11. Орындалған жұмыстың, ғылыми зерттеулердің және/немесе ғылыми-техникалық әзірлемелердің нәтижелері бойынша есептер дайындау;
12. Мақалалар, монографиялар, әдістемелік ұсынымдар мен құралдар дайындауға қатысу.
13. Жарияланымдар мен ғылыми әзірлемелерге рецензия жүргізу.
14. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы жалпылауды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2.Сот сараптамасы саласындағы отандық және шетелдік ғылым мен технологияның заманауи жетістіктері.
3. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау әдістемесі.
4.Ғылыми-зерттеу жұмыстарының мазмұны мен нәтижелерін ресімдеуге қойылатын үлгілік талаптар.
5.Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
6. Ғылыми зерттеулер жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау бойынша әдістемелік материалдар.
Машықтар
1. Сот сараптамаларын (зерттеулерін) жүргізу құқығына біліктілік куәлігін алуға, сот сарапшыларының біліктілігін арттыруға үміткерлерді дайындауға қатысу.
2. Сот сарапшыларын даярлау, біліктілігін арттыру курстарына оқытушы, дайындық жетекшісі ретінде қатысу.
3. Кадрларды даярлаудың, біліктілікті арттырудың перспективалық және ағымдағы жоспарларын әзірлеуге қатысу.
4. Оқу-әдістемелік құжаттаманы, оқыту және бақылау құралдарын әзірлеуге қатысу.
5. Кәсіптік оқыту мен біліктілікті арттырудың нысандары мен әдістерін жетілдіруге қатысу.
6. Оқыту нәтижелерінің көрсеткіштерін және оның тиімділігін талдауды жүзеге асыру.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. Оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеудің негізгі принциптері мен тәртібі.
3. Дәрістер, семинарлар мен практикалық сабақтар жоспарларын құру тәртібі.
4. Оқыту теориясы мен әдістемесінің негіздері.
5. Сот сарапшыларын даярлау және олардың біліктілігін арттыру мәселелері бойынша әдістемелік материалдар.
6. Сот сарапшыларын даярлаудың, біліктілігін арттырудың нысандары, түрлері, әдістері мен құралдары.
Машықтар
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қолданыстағы заңнамаға, реттеу мақсаттарына, енгізілетін нормалардың тиімділігі мен олардың салдарларына сәйкестігіне талдау жасау.
2. Сот-сараптама қызметін нормативтік-құқықтық реттеуді жетілдіру, қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу немесе қайта қарау, жаңа нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу жөнінде ұсыныстар қалыптастыру.
3. Сот сараптамасы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуге қатысу.
4. Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы жалпылауды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. "Құқықтық актілер туралы"Қазақстан Республикасының Заңы.
3. Нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу, қабылдау, өзгерістер енгізу, сондай-ақ ресімдеуге қойылатын талаптар тәртібі.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.