Кіру

«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық психологиялық-криминалистикалық зерттеу бойынша)»

Кәсіптің сипаттамасы
2611-7-002
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық психологиялық-криминалистикалық зерттеу бойынша)»
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Психологиялық-криминалистикалық сараптама/зерттеу өндірісі саласындағы кәсіби қызметке қойылатын бірыңғай талаптарды, еңбек нарығының қазіргі заманғы қажеттіліктеріне жауап беретін және қызметкерлердің біліміне, іскерлігіне, дағдылары мен жеке құзыреттеріне қойылатын тиісті талаптарды жүйелі және құрылымдық сипаттауды әзірлеу
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Қарым-қатынас
  • Эмпатия, эмоциональный интеллект
  • Көшбасшылық
  • Тәлімгерлік
  • Ынтымақтастық және командалық жұмыс
  • Жүйелік және аналитикалық ойлау
  • Ұйымдастырушылық дағдылары
  • Стрессті басқару
  • Өзін-өзі ұйымдастыру және уақытты тиімді басқару
  • Кәсіптік этика
  • Сапаға ұмтылу
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Осы біліктілік бойынша алдыңғы жұмыс тәжірибесі талап етілмейді.
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (жануар тектес объектілерді сот-сараптамалық биологиялық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (ЖКО орнындағы жолдың техникалық күйін, жол жағдайларын сот-сараптамалық зерттеу)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық көлік-трасологиялық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық фототехникалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (көлік құралдарын сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (жол-көлік оқиғасы жағдайларын сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (теміржол көлігін сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (дараландыру құралдарының белгіленуін сот-сараптамалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық психологиялық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (өсімдік тектес объектілерді сот-сараптамалық биологиялық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық электротехникалық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
«Сот сарапшысы (сот-сараптамалық дінтанушылық зерттеу бойынша)»
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B011 Педагогика және психология

Машықтар
1. Биологиялық іздерді психологиялық-криминалистикалық талдау саласындағы сот-сараптамалық зерттеудің пәнін, мақсаттарын және міндеттерін тұжырымдау.
2. Зерттелетін үлгілердің биологиялық және криминалистикалық ерекшеліктерін ескере отырып, оларды сипаттау, тіркеу және алдын ала сипаттамасын жасау.
3. Биологиялық материалдарды сот-сараптамалық зерттеуде бекітілген әдістемелер мен әдістерді іріктеу және қолдану.
4. Сот-сараптамалық әдістемелердің Мемлекеттік тізілімінде тіркелген әдістерді пайдалана отырып, қан іздерінің бар-жоғын анықтау.
5. Бекітілген әдістемелерге сәйкес қан үлгілерінің түрлік тиістілігін айқындау.
6. Мемлекеттік талаптар мен стандарттарға сай әдістемелерді қолдана отырып, зерттелетін үлгілерді сәйкестендіру.
7. Зерттеу барысын, қолданылған әдістерді және алынған нәтижелерді толық көрсететін сараптамалық қорытындыны дайындау.
Білімдер
1. Биологиялық объектілерді сот-сараптамалық зерттеудің заманауи әдістемелері мен тәсілдері.
2. Алынған нәтижелердің шынайылығын, дәлдігін және анық еместік деңгейін бағалаудың негізгі қағидаттары.
3. Сот-сараптамалық талдау қорытындыларының объективтілігі мен сенімділігін бағалаудың ғылыми негізделген тәсілдері.
4. Биологиялық материалдарды зерттеу барысында алынған деректерді өңдеу, талдау және түсіндіру ережелері.
5. Биологиялық үлгілермен жұмыс істеу кезінде ішкі еңбек тәртібінің нормалары, еңбек қауіпсіздігі, техника қауіпсіздігі, санитарлық талаптар және өрт қауіпсіздігі жөніндегі талаптар.
Машықтар
1.Сот-сараптамалық зерттеудің нысанасын, объектісін және міндеттерін айқындау.
2.Сот сараптамасының объектілерін олардың ерекшеліктерін ескере отырып сипаттау.
3. Таңдау сот-сараптамалық зерттеу әдістері және/немесе әдістері.
4. Сенімді және қайталанатын нәтижелерді алу үшін таңдалған әдістерді қолдау.
5. Алынған нәтижелерді белгіленген ережелер мен ғылыми тәсілдерге сәйкес түсіндіру.
6.Сот-сараптамалық зерттеудің барысы мен нәтижелерін көрсететін сарапшының қорытындысын ресімдеу.
7. Белгіленген тәртіппен зерттеу нәтижелерін есептеу, талдау және өңдеу жазбаларын жүргізу.
Білімдер
1.Сот-сараптамалық зерттеу әдістері және/немесе әдістері.
2.Өлшеу нәтижелерінің белгісіздігін бағалаудың жалпы ережелері.
3.Сараптамалық зерттеулер нәтижелерінің дұрыстығы мен объективтілігі дәрежесін бағалаудың ғылыми негізделген тәсілдері мен критерийлері.
4.Сот-сараптамалық зерттеу барысында алынған деректерді түсіндірудің тәртібі мен ережелері.
5. Зерттеу нәтижелерін есептеу, талдау, бағалау және өңдеу жазбаларын жүргізу тәртібі.
Машықтар
1. Психологиялық әсер ету белгілерін айқындауға бағытталған сараптамалық зерттеудің пәнін, мақсаттарын және міндеттерін тұжырымдау.
2. Психологиялық ықпалдың бар-жоғын анықтау мақсатында мәтіндік, аудиовизуалды және графикалық материалдардың вербалды және вербалды емес құрамдас бөліктерін талдау.
3. Манипуляциялық ықпал белгілерін диагностикалау үшін сот-психологиялық талдаудың жарамды әдістемелерін іріктеу және қолдану.
4. Контекст ерекшеліктерін ескере отырып, анықталған әсер ету элементтерінің айқындық дәрежесін, бағыттылығын және сипатын айқындау.
5. Анықталған құбылыстарды қабылдау психологиясы, эмоциялық жауап беру және тұлғаның когнитивтік ұстанымдары тұрғысынан түсіндіру.
6. Талдау нәтижелерін ғылыми және сараптамалық шынайылық пен объективтілік критерийлерімен салыстыру.
7. Зерттеу барысы, қолданылған әдістер мен негізделген қорытындылар көрсетілген сараптамалық қорытындыны дайындау.
Білімдер
1. Материалдарды сот-психологиялық талдаудың заманауи тәсілдері, әдістері мен әдістері.
2. Алынған нәтижелердің дәлдігін, сенімділігін және қолдану шекараларын анықтау принциптері.
3. Сот-психологиялық зерттеулер қорытындыларының дұрыстығын, дұрыстығын және ғылыми негізділігін бағалау критерийлері.
4. Мәтіндер мен медиаматериалдарды сараптамалық талдау процесінде анықталған деректерді түсіндіру қағидалары.
5. Сараптама жұмысының нәтижелерін тіркейтін талдамалық жазбаларды, есептеулер мен хаттамаларды жүргізу және ресімдеу тәртібі.

Машықтар
1.Сот сараптамасын жүргізуге арналған шығыстардың сметасын жасау.
2. Сараптама тағайындаған органға сараптама жүргізуге байланысты жұмсалған шығыстар туралы есепті ұсынуға міндетті.
3. Өз құзыреті шегінде іс жүргізу әрекеттеріне маман/сарапшы ретінде қатысу.
4.Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы жалпылауды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2.Сараптама құнын есептеу бойынша тарифтер мен әдістер.
3. Сот сарапшысының іс жүргізу іс-әрекеттеріне маман ретінде қатысу нысандары.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
Машықтар
1.Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін ақпараттық-түсіндіру жұмыстарына қатысу.
2.Сот сараптамаларын (зерттеулерін) ұйымдастыру және жүргізу мәселелері бойынша сараптама тағайындайтын органдардың қызметкерлері үшін семинарлар өткізу.
3.Технологиялардың қазіргі деңгейін ескере отырып, осы сараптаманың/зерттеудің ағымдағы жай-күйі мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
4. Деректерді жинау, талдау және жүйелеу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасының сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілері.
2.Сот сараптамасы және криминалистика негіздері.
3. Қылмыстық және азаматтық істер, сондай-ақ Әкімшілік құқық бұзушылық істері бойынша материалдарды дайындау және ұсыну ерекшеліктері.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.

Машықтар
1. Технологиялардың, ғылыми әзірлемелердің қазіргі деңгейін ескере отырып, психологиялық-криминалистикалық сараптаманың/зерттеудің ағымдағы жай-күйі мен даму перспективаларын зерделеу және талдау.
2. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін ұсыныстар мен техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеу.
3.Ғылыми зерттеу нәтижелерінің техникалық және экономикалық әсерін негіздеу.
4.Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруды және өткізуді жоспарлау.
5. Деректерді жинау, талдау және жүйелеу.
6.Зерттеу жұмыстарының жоспарларын ағымдағы және қорытынды бақылауды, бағалауды және түзетуді жүзеге асыру.
7. Сынау мен өлшеудің тиісті әдістері мен әдістерін қолдану.
8. Ғылыми зерттеулер барысында жүргізілген сынақтардың нәтижелерін талдау.
9. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижелерін ресімдеу.
10. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін, техникалық шешімдерді, ғылыми зерттеулердің әзірлемелерін әзірлеуге, сынақтан өткізуге, валидациялауға және енгізуге қатысу.
11. Орындалған жұмыстың, ғылыми зерттеулердің және/немесе ғылыми-техникалық әзірлемелердің нәтижелері бойынша есептер дайындау;
12. Мақалалар, монографиялар, әдістемелік ұсынымдар мен құралдар дайындауға қатысу.
13.Жарияланымдар мен ғылыми әзірлемелерге рецензия жүргізу.
14.Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы жалпылауды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1.Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2. Сот сараптамасы саласындағы отандық және шетелдік ғылым мен технологияның заманауи жетістіктері.
3. Ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау әдістемесі.
4. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының мазмұны мен нәтижелерін ресімдеуге қойылатын үлгілік талаптар.
5.Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
6. Ғылыми зерттеулер жүргізу немесе ғылыми-техникалық әзірлемелерді орындау бойынша әдістемелік материалдар.
Машықтар
1.Сот-сараптама қызметі саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қолданыстағы заңнамаға, реттеу мақсаттарына, енгізілетін нормалардың тиімділігі мен олардың салдарларына сәйкестігіне талдау жасау.
2.Сот-сараптама қызметін нормативтік-құқықтық реттеуді жетілдіру, қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу немесе қайта қарау, жаңа нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу жөнінде ұсыныстар қалыптастыру.
3. Сот сараптамасы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеуге қатысу.
4.Сараптамалық қателіктер жіберуге ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау мақсатында сараптамалық практиканы жалпылауды жүргізу, сондай-ақ сараптамалық қателіктердің алдын алуға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу.
Білімдер
1.Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2."Құқықтық актілер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы.
3. Нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу, қабылдау, өзгерістер енгізу, сондай-ақ ресімдеуге қойылатын талаптар тәртібі.
4. Сот-сараптамалық зерттеулердің әдістемелерін әзірлеу, сынақтан өткізу және енгізудің негізгі қағидаттары.
Машықтар
1.Сот сараптамаларын (зерттеулерін) жүргізу құқығына біліктілік куәлігін алуға, сот сарапшыларының біліктілігін арттыруға үміткерлерді дайындауға қатысу.
2. Сот сарапшыларын даярлау, біліктілігін арттыру курстарына оқытушы, дайындық жетекшісі ретінде қатысу.
3.Кадрларды даярлаудың, біліктілікті арттырудың перспективалық және ағымдағы жоспарларын әзірлеуге қатысу.
4. Оқу-әдістемелік құжаттаманы, оқыту және бақылау құралдарын әзірлеуге қатысу.
5. Кәсіптік оқыту мен біліктілікті арттырудың нысандары мен әдістерін жетілдіруге қатысу.
6.Оқыту нәтижелерінің көрсеткіштерін және оның тиімділігін талдауды жүзеге асыру.
Білімдер
1.Сот-сараптама қызметі саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілер.
2.Оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеудің негізгі принциптері мен тәртібі.
3.Дәрістер, семинарлар мен практикалық сабақтар жоспарларын құру тәртібі.
4.Оқыту теориясы мен әдістемесінің негіздері.
5. Сот сарапшыларын даярлау және олардың біліктілігін арттыру мәселелері бойынша әдістемелік материалдар.
6. Сот сарапшыларын даярлаудың, біліктілігін арттырудың нысандары, түрлері, әдістері мен құралдары.