Кіру

Ортопедиялық аяқкиімді құрастырушы

Кәсіптің сипаттамасы
7536-1-024
Ортопедиялық аяқкиімді құрастырушы
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Түрлі типтегі және кластағы тігін жабдықтарында аяқкиімнің үстіңгі жағын құрастыру бойынша күрделілігі орташа және күрделі операцияларды және қызмет көрсетілетін станокта немесе қолмен аяқкиімді құрастыру операцияларын орындау
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Жауапкершілік
  • Ұқыптылық
  • байланысқа бейімділік
  • орындаушылық тәртіп,
  • тұлғааралық құзыреттілік
  • нәтиже мен тиімділікке бағдарлану
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • 3.0. деңгейі: ортопедиялық аяқкиім құрастырушы ретінде жұмыс өтілі, 2-разряд бойынша кемінде бір жыл; 3.1. деңгейі: ортопедиялық аяқ киімді құрастырушы ретінде жұмыс өтілі 3-разряд бойынша кемінде 2 жыл; 3.2. деңгейі: 4-разряд ортопедиялық аяқкиімді құрастырушы ретінде жұмыс өтілі кемінде 2 жыл
Басқа кәсіптермен байланыс
6 СБШ-нің деңгейі ( 6 (6.0; 6.1. ; 6.2.) кіші деңгей)
Протезші инженер-технолог
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (6.0. – 0; 6.1. – 2 ; 6.2. – 1 . кіші деңгей)
Ортезші инженер-технолог
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі (3 (3.0-1, 3.0-2) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиім модельер-конструкторы
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі (2 (2.0.-1, 2.0.-2) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімінің үстіңгі бөлігін пішуші-модельер
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі ( 3 (3.0, 3.1) кіші деңгей)
Қалыптар модельері
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0; 4.1; 4.2) кіші деңгей)
Протезші техник
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0; 4.1; 4.2) кіші деңгей)
Протездік-ортопедиялық бұйымдардың механигі
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі (3 (3.0, 3.1, 3.2.) кіші деңгей)
Протездік-ортопедиялық бұйымдарды жасау және әрлеу жөніндегі қайысшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі ( 3 (3.0, 3.1, 3.2) кіші деңгей)
Ортопедиялық және басқа бұйымдарды тігуші
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі (2 (2.0., 2.1., 2.2.) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді фрезерлеуші (ортопедиялық аяқкиімді әрлеуші)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (5 (5.0 ; 5.1 ). кіші деңгей)
Протезші техник
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (5 (5.0. ; 5.1). кіші деңгей)
Протезші техник-технолог
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4.0. – 0; 4.1. – 2; 4.2. – 1. кіші деңгей)
Ортезші техник-технолог
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0 , 4.1. ; 4.2.) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиім техник-технологы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (5.0.; 5.1. кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиім техник-технологы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі ( 6 (6.0; 6.1.; 6.2) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиім инженер-технологы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі (3 (3.0; 3.1; 3.2) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді фрезерлеуші (ортопедиялық аяқкиімді әрлеуші)
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі (3 (3.0, 3.1, 3.2.) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімінің үстіңгі бөлігін пішуші-модельер
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі (2 (2.0.-1, 2.1.-2) кіші деңгей)
Ортопедиялық және басқа бұйымдарды тігуші
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0-1,4.0-2) кіші деңгей)
Ортопедиялық және басқа бұйымдарды тігуші
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі ( 3 (3.1, 3.2 ) кіші деңгей)
протездік-ортопедиялық бұйымдардың механигі
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0.-1, 4.0.-2) кіші деңгей)
Протездік-ортопедиялық бұйымдарды жасау және әрлеу жөніндегі қайысшы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі (3 (3.0; 3.1; 3.2) кіші деңгей)
Протез құрастырушы слесарь
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі (2 (2.0., 2.1., 2.2.) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді керуші (қолмен)
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4. (4.0.-1, 4.0.-2 ) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді керуші (қолмен)
Толығырақ
1 СБШ-нің деңгейі (1 кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді керуші (қолмен)
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі (3 ( 3.0, 3.1, 3.2.) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді құрастырушы (қолмен)»
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0.; 4.1.) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді фрезерлеуші (ортопедиялық аяқкиімді әрлеуші)
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4.0 – 0; 4.1. – 2; 4.2. – 1 кіші деңгей)
ортопед-техник
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (5 (5.0; 5.1 ). кіші деңгей)
ортопед-техник
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0.; 4.1.; 4.2) . кіші деңгей)
Протезші техник-технолог
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (5 (5.0 ; 5.1). кіші деңгей)
Ортезші техник-технолог
Толығырақ
1 СБШ-нің деңгейі (1 (1.0.-1, 1.0.-2) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді құрастырушы (қолмен)
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі (2 (2.0., 2.1., 2.2.) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді құрастырушы (қолмен)
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0, 4.1) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімді құрастырушы
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0, 4.1 ) кіші деңгей)
Ортопедиялық аяқкиімінің үстіңгі бөлігін пішуші-модельер
Толығырақ
1 СБШ-нің деңгейі (1 (1.0.-1, 1.1.-2) кіші деңгей)
Ортопедиялық және басқа бұйымдарды тігуші
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (4 (4.0.-1, 4.0.-2) кіші деңгей)
Протез құрастырушы слесарь
Толығырақ
Деңгей 3
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер) , 07231100 Аяқ-киім өндірісі (түрлері бойынша) , 3W07231102 Аяқ-киім құрастырушы

Машықтар
3.0. деңгей:
1. Әртүрлі типтегі және кластағы тігін жабдығында жіп тігістерімен дайындау бөлшектерін біріктіру әдісімен аяқкиімнің үстін құрастыру бойынша күрделілігі орташа операцияларды және қызмет көрсетілетін машинада немесе қолмен аяқкиімді құрастыру бойынша операцияларды орындау.
2. Бөлшектерді өлшеп көру, шақтау және бекіту.
3. Аяқкиімнің төменгі бөліктерін құю және ыстық вулканизациялау арқылы өндіру.
4. Құю және вулканизацияның технологиялық режимін сақтау.
5. Қалыптар мен төсемдердің өлшемдерінің бөлшектердің өлшемдеріне сәйкес келуін қамтамасыз ету.
6. Сынақ құюды өткізу.
7. Қалыптардан дайын өнімді түсіру.
8. Көйлек аяқкиімнің ағаш және нейлон өкшесін былғары, былғары, тоқыма және басқа материалдармен қаптау.
9. Металл шыбықтармен және металл пластиналармен сыртқы табандарды құрастыру, аяқкиімнің мақсатына және өлшеміне қарай металл шыбықтарды таңдау, оларды сыртқы табанға салу, металл пластиналарды сыртқы табанға бекіту.
10. Агрегаттарды құрастыру және дайындаманы қалыптау агрегаттарынан аяқ киімге арналған табанмен бекіту.
11. Машинамен немесе қолмен шеге, түйреуіш, жіп, желім арқылы бекіту.
12. Табанның бүкіл периметрі бойынша дәнекерлеу, алдын ала өңделген табандарға арналған сәндік жік.
13. Машинаның жұмысындағы ұсақ ақауларды жою.
14. Бөлшектерді тігу:
1) аяқкиімнің үстіңгі бөліктерін былғарыдан, былғары алмастырғыштан өрілген немесе жолақтармен тігу;
2) дайындамалардың тач тігістері мен аяқкиімнің, тоқымадан тоқылғаннан өзге барлық түрлерінің мойындысын пішу;
3) жартылай жұлықтардың құрамдас бөліктерін көлденең тігіспен, бірінші тігіспен алдын ала жапсырмасыз тігу;
4) жігі бар, сәндік жапсырмалары, бизиктері бар аяқкиімнің барлық түрлерінің, жігі, сәндік жапсырмалары, бизиктері жоқ етік қоныштарының дайындамалары бөлшектерінің жиектерін қайып тігу.
15. Тігіс:
1) көлемді жұлықтың мокасин жапсырмасы;
2) аяқкиімдердің барлық түрлерінің дайындамаларына алдын ала жапсырылған, сондай-ақ екінші және кейінгі тігістері бар гарнитуралар мен әшекейлер;
3) үй туфлиінің бүйір тігістерін бір уақытта сөге отырып, дайындамаға айналдыра салынған күлшіндер;
4) күлшіндерді аяқкиімнің барлық түрлерінің дайындамаларына алдын ала жапсыра отырып бірінші тігіспен, сондай-ақ екінші және кейінгі тігістермен;
5) үлгі аяқкиім қонышының артқы тігісі бойынша біржақты бекіту;
6) етіктің тобығы мен қонышына сыдырма салу;
7) қонышы қысқа етіктерге бітеу клапандарды;
8) тұмсықты аяқкиімдердің барлық түрлерінің дайындамаларына алдын ала жапсыра отырып бірінші тігіспен, сондай-ақ екінші және кейінгі тігістермен;
9) аяқкиімдердің барлық түрлерінің дайындамаларына өңдеу;
10) артқы бау етік астарының ішкі және төменгі бөлігін жасырын тігіспен қонышқа;
11) артқы және алдыңғы сыртқы бауларды барлық түрлі дайындамаларға екінші және кейінгі тігістермен;
12) жұлықтарды аяқкиімдердің барлық түрлерінің дайындамаларына алдын ала жапсыра отырып бірінші тігіспен, сондай-ақ екінші және кейінгі тігістермен;
13) кебістердің жұлықтарын, спорт және үй туфлилерінің жұлықтарын қонышқа жапсырып тігу.
16. Жол:
1) күрделі контурлы гарнитуралар;
2) бәтеңкенің, аласа аяқкиімнің, аяқкиімнің, сандалдың, сандалдың және сандалдың жиектері былғары астарын бір мезгілде кесусіз;
3) шұлықтар – бір мезгілде перфорациямен көп қатарлы тігу;
4) күрделі контурларды әрлеу;
5) жасырын тігісі бар ішкі артқы белдіктер;
6) күрделі контурларды безендіру.
17. Вулканизация:
1) жиектері, салбырауы;
2) өкшелер.
18. Құйма:
1) каблуктар;
2) өкшелер.
19.Қаптау:
аяқкиімге арналған ағаш және нейлон өкшесі.
20. Қосымша:
1) субстратқа арналған дайындама;
2) алдын ала қабаттасуы бар шегелері бар өкшелер;
3) табаннан өкшенің алдыңғы жағына дейін;
4) прессте желімделген аяқ киімнің өкшесіне дейін ;
5) тікендері бар сыртқы табандарға арналған металл тақталар;
6) сына тәрізді өкшесіне дейін тіректер, табандар;
7) табанға дейін астары бар қатты тығын;
8) дайындамаға табанның өкше бөлігі;
9) футбол аяқкиімінің табанына арналған шыбықтар;
10) юфттік аяқкиімнің тұмсық және саға бөліктеріндегі монолитті резеңкеден құйылған табан.
21. Қаптау бөліктері:
1) оппель, допель-желім және сандал бекіту әдістерін қолданатын аяқкиімнің астарлары, табаны;
2) табанын өкшесіне реттемей, аяқкиімнің өкшесіне желіммен қапталған өкшесін орнату.
3.1. деңгей:
1. Аяқкиімнің үстін дайындама бөлшектерін әртүрлі сыныпты және типті тігін жабдығында жіппен тігу арқылы құрастыру бойынша күрделі операцияларды және аяқкиімді қызмет көрсетілетін машинада немесе қолмен құрастыру бойынша күрделі операцияларды орындау.
2. Бір бөлшектердің екінші бөлшектерге қатысты материалдарын бүлдірмей, дұрыс орналасуын қамтамасыз ету.
3. Құю және ыстық вулканизация жабдығын дайындау, қызмет көрсету және реттеу;
4. Нығыздауыш-қалыптар мен қалыптардың өлшемдерінің аяқкиім өлшеміне сәйкес келуін қамтамасыз ету.
5. Машинаны реттеу және баптау.
6. Тігіс:
1) алдын ала жапсырмалары жоқ бірінші қатардағы аяқкиімнің барлық түрлерінің дайындамаларына арналған жиынтықтар;
2) алдын ала жапсырмалары жоқ бірінші қатардағы аяқкиімнің барлық түрлерінің дайындамалары үшін өкшелер;
3) алдын ала жапсырмалары жоқ бірінші қатардағы аяқкиімнің барлық түрлерінің дайындамаларына арналған шұлықтар;
4) тұғырықты және өкшесін тігісті жабысқан аяқ киімнің дайындамасына жабу;
5) аяқкиім дайындамаларының табаны;
6) дайындамаға дәнекерлеу;
7) көлемді дайындаманың қатайтатын жиегіне бүкіл периметрі бойынша дәнекерлеу;
8) алдын ала жапсырмалары жоқ бірінші қатардағы аяқкиімнің барлық түрлерінің дайындамалары үшін сыртқы артқы және алдыңғы белдіктер;
9) бiрiншi және одан кейiнгi сызықтары бар белбеуде тігілген сандалдар, аяқ киiмдер, туфлилер;
10) қатайтатын жиектің бүкіл периметрі бойынша немесе дайындамалардың саусақ және өкшелі бөліктеріндегі дайындамаларға арналған ішкі табандар;
11) алдын ала жапсырмаларсыз бірінші қатардағы аяқкиімнің барлық түрлерінің дайындамалары үшін әшекейлер;
7. Жол:
1) етіктер мен қонышы қысқа аяқ киімнің үстіңгі жиегі бойынша күрделі контурлары және астындағы астары;
2) екiншi және одан кейiнгi сызықтары бар қатты бәтеңкелер мен қонышы қысқа бәтеңкелердiң арқалары;
3) астарлы былғарыны бір мезгілде қырқумен етіктің, қысқа аяқкиімнің, сандалдың жиектері;
4) алдын ала таңбалаусыз қарапайым контуры бар дайындаманың бөліктеріндегі, таңбалау бойынша күрделі контурлары бар дайындаманың бөліктерінде және дөңес рельефтері бар сәндік сызықтар;
5) екiншi және одан кейiнгi жолдардағы бәтеңкелер, қонышы қысқа аяқкиімдер, туфлилердің алдыңғы жағы;
6) машинамен және қолмен мокасин тігісі;
7) жиегі өрілген аяқкиімге арналған тоқыма дайындамалар.
8. Құйма:
1) табандар;
2) имитациялық қабаттасқан өкшелер;
3) бір түсті бөлшектерді бедерлеуге арналған силиконды матрицалар;
4) бір аяқкиім (табан мен өкшесін бекітетін).
9. Бекіту:
1) прессте желімделген аяқкиімнің каблугты өкшесіне;
2) бұрандалармен немесе шегелермен алдын ала төсеусіз аяқкиімнің каблугын өкшесіне ;
3) табанын өкшесіне қарай реттейтін аяқ киімнің өкшесіне орнатылатын;
4) дайындамадағы бүйірлік резеңке төсем;
5) аяқкиім дайындамаларының табаны;
6) борттық бекіту әдісімен аяқкиімде былғары бауы бар дайындаманы табанға;
7) қолмен өңделетін (тарту, кесу, крокулум бөлігін бекіту) қолдан жасалған аяқ киімнің ізі бойынша (қабаттау);
8) табан, өкше және артқы сыртқы белбеу – ыстық вулканизация әдісі;
9) юфттік аяқкиімнің тұмсық бөлігіндегі былғары табан.
3.2 деңгей:
1. Аяқкиімнің үстін құрастыру бойынша аса күрделі операцияларды орындау.
2. Дайындамаларды еңбек бөлінісінсіз, дайындамаларды әртүрлі сыныпты және типті тігін жабдықтарында жіппен тігу әдісі арқылы құрастыру.
3. Аяқкиімді құрастыру бойынша күрделі операцияларды қызмет көрсетілетін машинада немесе қолмен орындау.
4. Салынатын және бекітілетін бөлшектердің контурларының үйлесуін немесе олардың арасындағы және табанның жиегінен өкшеге дейінгі қашықтықтың тең болуын қамтамасыз ету.
5. Жеке тапсырыспен жасалатын аяқкиімге арналған ағаш өкшені жасау, өкшеге қажетті қалып пен көлем беру.
6. Машиналар мен жабдықтарды реттеу және баптау.
7. Тігіс:
1) етіктер мен қонышы қысқа етіктердің қатты күлшіндерін бірінші тігіспен тігу;
2) алдын ала көтермесін жабыстырмай, етіктің алдын бірін және екінші тігіспен тігу;
3) алдын ала көтермесін жабыстырып, күдері етіктің алдын бірінші тігіспен тігу;
4) жұлықты қонышқа және қонышты бәтеңкенің, жабық туфли мен қонышы қысқа етіктің, сәнді аяқкиімнің жұлығына, күрделі контурлы жұлық бөлшектерін алдын ала жапсырусыз бірінші тігіспен тігу.
8. Дайындамаларды еңбек бөлінбестен құрастыру:
1) модельді аяқкиім;
2) ортопедиялық аяқкиім;
9. Жол:
үш және төрт инелі станоктардағы дайындама бөлшектеріндегі сәндік сызықтар:
10. Құйма:
1) көп түсті бөлшектерді бедерлеуге арналған силиконды матрицалар;
2) аяқкиімнің үстіңгі дайындамаларында табан және өкше.
11. Бекіту:
1) дайындаманы табанға өріп бекіту;
2) сыналы былғары өкше (тау шаңғысына арналған аяқкиім);
3) табанды аяқкиімнің астына нығыздауышта желіммен бекіту;
4) рантты ұлтараққа қапсырма шегемен бекіту (рантты-тігілген, рантты-қапсырма шегемен бекітілген аяқкиім);
5) қонышты аяқкиімнің байламдық немесе өкшелік бөліктеріне былғары табанды бекіту;
6) табан, өкше-жиегін қыса отырып, тігісті-нығыздауышты вулканизациялау әдісі.
Білімдер
3.0. деңгей:
1. Аяқкиімнің үстін құрастыру бойынша күрделілігі орташа операцияларды орындау әдістері мен тәсілдері.
2. Аяқкиімнің түбін құрастыру тәртібі мен тәсілдері.
3. Құю және вулканизация технологиясы, қалыптардың және төсемдердің өлшемдері.
4. Құрастыруға берілетін бөлшектердің өлшемдері мен тағайындалуы.
5. Өндіріс өнімдерінің стандарттары мен техникалық шарттары.
6. Жабдықтарды пайдалану және реттеу тәртібі.
7. Жабдықтың тетіктері мен механизмдеріндегі ұсақ ақауларды жою әдістері.
8. Ішкі еңбек тәртібі.
9. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау процедуралары.
10. Өндірістік санитария процедуралары.
11. Өрт қауіпсіздігі талаптары.
3.1.деңгей:
1. Аяқкиімнің үстін құрастыру бойынша күрделі операцияларды орындау әдістері мен тәсілдері.
2. Қолданылатын жартылай фабрикаттар мен қосалқы материалдардың сапасына қойылатын талаптар.
3. Вулканизация массасының балқу температурасы.
4. Төсектер мен қалыптардың өлшемдері.
5. Аяқкиімнің ассортименті.
6. Қызмет көрсетілетін жабдықтың құрылымы, оны пайдалану және реттеу тәртібі.
7. Ішкі еңбек тәртібі.
8. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау процедуралары.
9. Өндірістік санитария процедуралары.
10. Өрт қауіпсіздігі талаптары.
3.2 деңгей:
1. Еңбек бөлінбестен аяқкиім дайындамаларын құрастырудың технологиялық процесі.
2. Дайын бөлшектерді кейіннен өңдеусіз құрастыру әдістері мен тәсілдері.
3. Тапсырыспен тігілген аяқ киімнің өкшесін жасау әдістері.
4. Аяқкиім дайындамаларын дайындау үшін қолданылатын материалдардың стандарттары мен техникалық шарттары.
5. Өкше пішіндеріне қойылатын талаптар.
6. Ағаш түрлері, олардың қасиеттері мен ақаулары.
7. Құю әдісімен аяқ киімді құрастыру кезіндегі құрамдас бөліктердің мөлшерлемесі бойынша рецепт.
8. Аяқкиімді құрастыру бойынша ерекше күрделі технологиялық операцияларды орындау нормалары.
9. Қызмет көрсетілетін машиналар мен жабдықтардың құрылымы, пайдалану тәртібі, реттеу және жөндеу.
10. Ішкі еңбек тәртібі.
11. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау тәртібі.
12. Өндірістік санитария процедуралары.
13. Өрт қауіпсіздігі талаптары.