Машықтар
5-разряд үшін (4-разряд машықтарына қосымша):
1. Автомобиль және авиациялық бензиндердің октан сандарын, сондай-ақ дизель отынының цетан сандарын анықтау әдістемелеріне немесе мемлекеттік / мемлекетаралық стандарттарға сәйкес іштен жану қозғалтқыштарын тексеру.
3. Отын мен май қоспаларына арналған этил сұйықтығының мөлшерлемесін жасау.
4. Бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштерін бақылау.
5. Біліктілігі анағұрлым жоғары машинисттің басшылығымен сынақтар кезінде туындайтын ақауларды анықтау және жою.
6. Сынақ журналын жүргізу.
7. Сыртқы сипаттамаларын өлшей отырып, отынды моторлы сынауды көздейтін әдістемелерге немесе мемлекеттік/мемлекетаралық стандарттарға сәйкес іштен жану қозғалтқыштарына қызмет көрсету.
8. Қозғалтқыштарды сынақтарға дайындау.
9. Детонация датчиктерін, электронды детонометрлерді, тұтану индикаторларын және бүрку жүйелерін реттеу.
10. Тиісті дозалаумен бастапқы және бақылау эталондық отынды дайындау.
11. Дозаларын көрсете отырып, бастапқы және бақылау эталондық отын жасау.
12. Бастапқы эталондық отыннан екіншісіне өту шкалаларын алу.
13. Сынақ үшін қозғалтқышты стендке орнату, сондай-ақ оны монтаждау және шешіп алу.
14. Ағымдағы жөндеуді орындау және тексеру кезінде бөлшектеуді, қарап тексеруді және құрастыруды қоса алғанда, қозғалтқыштардың орташа және күрделі жөндеуіне қатысу.
15. Әдістемелерге немесе мемлекеттік / мемлекетаралық стандарттарға сәйкес отындардың, майлардың, майлар мен қоспалардың күрделі біліктілік моторлық сынақтары шеңберінде ішкі жану қозғалтқыштарына қызмет көрсету.
16. Динамикалық жағдайларда термиялық тұрақтылықты анықтау.
17. Пайдалану жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес жүйелерді, агрегаттарды және аспаптарды реттеу.
18. Қозғалтқышқа орташа және күрделі жөндеу жүргізу.
19. Сынақтардың нәтижелерін бағалау және оларды мемлекеттік/мемлекетаралық стандарттардың талаптарына сәйкес жіктеу.
21. Сынақ стендтерін монтаждау және бөлшектеу.
6-разряд үшін (5-разрядты машықтарға қосымша):
1. Сыртқы сипаттамаларын өлшей отырып, отынды моторлы сынауды көздейтін әдістемелерге немесе мемлекеттік/мемлекетаралық стандарттарға сәйкес іштен жану қозғалтқышын сынау кезінде пайда болатын ақауларды анықтау және жою.
2. Стендер термореттеуінің барлық жүйелерін баптау.
3. Электр және тежегіш құрылғыларын реттеу және калибрлеу.
4. Сынақ барысында анықталған ақауларды жою.
5. Бөлшектерді бөлшектеу және жинау, микрометраж жасау және тиянақтау үшін қиыстыру.
6. Қозғалтқыштың тозуын және пайдалы әсерінің механикалық коэффициентін анықтау үшін өлшеулер жүргізу.
7. Қозғалтқышқа және сынақ стендіне орташа және күрделі жөндеу жүргізу.
8. Біліктілігі төмен машинистерге басшылық жасау.
Білімдер
5-разряд үшін (4-разряд біліміне қосымша):
1. Қызмет көрсетілетін генераторлардың, электр қозғалтқыштардың, отын сораптарының, аспаптардың және қосалқы механизмдердің құрылысы мен пайдалану қағидасы.
2. Өндіріс технологиясының негіздері, сыналатын отын мен мұнай өнімдерінің физикалық-химиялық қасиеттері.
3. Отын құрамының оның детонациялық қасиеттеріне және тетраэтилқорғасынға сезімталдығына әсері.
4. Қондырғы формулярында жазбалары бар қозғалтқыштардың жұмысын есепке алу қағидасы;
5. Отынды, майларды, жағар майларды және қоспаларды сынауға арналған мемлекеттік / мемлекетаралық стандарттар мен әдістемелер.
6. Отын мен мұнай өнімдерін сынау жөніндегі машиналар мен қондырғылардың, детонация датчиктерінің, детонометрлердің, тұтану және бүрку индикаторларының және басқа да аспаптардың құрылысы;
7. Мөлшерлеумен бастапқы эталондық және бақылау отынын жасау қағидалары;
8. Мұнай өнімдерінің физика-химиялық қасиеттері.
9. Мотор сынақтарын жүргізу жөніндегі мемлекеттік / мемлекетаралық стандарттар мен әдістемелер.
10. Қолданылатын металдардың, қорытпалардың және бейметалл материалдардың негізгі қасиеттері.
11. Сынақ журналын және жөндеу карталарын жүргізу қағидасы.
12. Слесірлік іс.
13. Еңбекті және қоршаған ортаны қорғау туралы нормативтік актілердің талаптарын орындау, жұмыстарды қауіпсіз орындау нормаларын, әдістері мен тәсілдерін сақтау.
14. Іштен жану қозғалтқыштарының, отын мен мұнай өнімдерін сынау жөніндегі қондырғылардың құрылысы.
15. Бақылау-өлшеу аспаптарын баптау және реттеу қағидалары.
16. Қозғалтқыштардың, стендтік жүйелердің жұмысындағы ақауларды анықтау әдістері және оларды жою.
17. Жүргізілген сынақтар мен жөндеу карталарының нәтижелерін ресімдеу.
18. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария жөніндегі ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігі талаптары.
6-разряд үшін (5-разряд біліміне қосымша):
1. Іштен жану қозғалтқыштарының құрылысы.
2. Мотормен сынау әдістері.
3. Бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштері бойынша қозғалтқыштар мен стендтік жүйелерді реттеу әдістері.
4. Тежегіштерді баптау әдістері.
Машықтар
5-разрядқа арналған машықтар:
1. Сыртқы және ішкі ақауларды анықтау үшін іштен жану қозғалтқыштарына үнемі тексеру жүргізу.
2. Отын бүрку жүйелеріне, қозғалтқыштың оталдыру және салқындату жүйелеріне профилактикалық қызмет көрсету.
3. Қозғалтқышты майлау жүйесінің жұмысын тексеру, оны диагностикалау және майды уақтылы ауыстыру.
4. Май қысымын, сораптардың, сүзгілердің және қозғалтқыштың басқа жұмыс жүйелерінің жұмысын тексеру.
5. Тұрақты техникалық қызмет көрсету процесінде шығын материалдарын (майлар, сүзгілер, оталдыру білтелері) ауыстыру.
6. Қозғалтқышты салқындату жүйесінің жұмысын бақылау, радиаторлардың, термостаттардың, сораптардың және салқындатқыш сұйықтықтың айналым жүйесінің жарамдылығын сақтау.
7. Техникалық қызмет көрсету үшін қажетті шығын материалдары мен қосалқы бөлшектердің есебін жүргізу.
8. Қозғалтқыштарды пайдалану процесінде ұсақ ақауларды жою.
6-разрядқа арналған машықтар:
1. Бақылау-өлшеу аспаптары мен диагностикалық жабдықтарды пайдалана отырып, қозғалтқыш компоненттерінің жай-күйін диагностикалау.
2. Техникалық талаптарға сәйкес қозғалтқыш механизмдерін, бүрку жүйесін, клапандарды және оталдыру жүйесін реттеу.
3. Қозғалтқыштың қосалқы жүйелерінің (желдету, жылыту және т. б.) жұмысын диагностикалау және тестілеу.
4. Поршеньдік топтың жағдайын диагностикалау үшін цилиндрлерде компрессияны өлшеу.
5. Қозғалтқыш элементтері мен агрегаттарының жай-күйін бағалау, тозуға, коррозияға және зақымдануға тексеру жүргізу.
6. Қозғалтқышты басқарудың электронды жүйелерін қолдана отырып жүйелерді тексеру және реттеу.
Білімдер
5-разрядқа арналған білім:
1. Іштен жану қозғалтқыштарының техникалық сипаттамалары және жұмыс принципі.
2. Қозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету технологиясы мен регламенттері.
3. Қозғалтқыштың оталдыру жүйесі және отын жүйесі.
4. Қозғалтқыштың техникалық параметрлерін өлшеу және бақылау әдістері.
5. Техникалық қызмет көрсету және диагностика жүргізу кезіндегі қауіпсіздік қағидалары.
6-разрядқа арналған білім:
1. Іштен жану қозғалтқыштарын диагностикалау әдістері мен технологиялары.
2. Диагностика үшін бақылау-өлшеу аспаптарын және жабдықтарын пайдалану.
3. Диагностика және қозғалтқыштың ақауларын жою.
4. Қозғалтқыш тораптары мен агрегаттарын реттеу және баптау.
5. Қозғалтқыштарға техникалық қызмет көрсету жөніндегі нормативтік құжаттар және стандарттар.
