Кіру

Бас метролог

Кәсіптің сипаттамасы
1329-1-003
Бас метролог
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Өлшеу нәтижелерінің дәлдігін қамтамасыз ету мақсатында кәсіпорындар мен ұйымдардың метрологиялық қызметтерінің, тексеру, калибрлеу, сынақ зертханаларының қызметін ұйымдастыру, басқару және үйлестіру.
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Аналитикалық ойлау
  • Байқағыштық
  • Көшбасшылық қабілеттер
  • Тез шешім қабылдай білу
  • Мәселелерді тиімді шешу
  • Басымдылықтарды дұрыс анықтай білу
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • I санатты инженер-метролог лауазымында өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында бакалаврда кемінде 5 жыл өтілі болған кезде ол бас метролог, зертхана бастығы, зертхана меңгерушісі лауазымына үміткер бола алады. I санатты инженер-метролог лауазымында өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында магистрде кемінде 3 жыл өтілі болған кезде ол бас метролог, зертхана бастығы, зертхана меңгерушісі лауазымына үміткер бола алады. І санатты инженер-метролог лауазымында өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында PhD докторында кемінде 1 жыл өтілі болған кезде ол бас метролог, зертхана бастығы, зертхана меңгерушісі лауазымына үміткер бола алады.
Басқа кәсіптермен байланыс
7 СБШ-нің деңгейі
Қондырғы бастығы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Цех мастері (өңдеуші өнеркәсіп)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Өндіріс бастығының орынбасары
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі
Орталық басқару пунктінің бастығы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Бас механик (басқа да салаларда)
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі
Бас инженер (басқа салаларда)
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі
Өндіріс бастығы (өңдеуші өнеркәсіп)
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі
Бас технолог (өңдеуші өнеркәсіп)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Цехтың механигі
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B075 Стандарттау, сертификаттау және метрология (салалар бойынша)

Машықтар
1. Белгіленген талаптарды, НҚА-дағы қолданыстағы нормаларды, өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі нормативтік құжаттарды, салалық рәсімдерді сақтау;
2. ӨҚ салыстырып тексеру, калибрлеу және метрологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастыру. Қажет болған жағдайда ӨҚ салыстырып тексеру және/немесе калибрлеу жүргізу (өлшеу түрлері бойынша «өлшеу құралдарын салыстырып тексеруші » біліктілігі болған жағдайда);
3. ӨҚ тексеру мен калибрлеудің күнтізбелік кестелерін әзірлеу және бекіту;
4. ӨҚ тексеру және калибрлеу кезінде өлшеулерді бақылау схемаларын жасу;
5. ӨОӘ және СО қолдану ӨҚ жай-күйіне бақылау жүргізу;
6. ӨҚ пайдалану, сақтау және тасымалдау ережелерін сақтау үшін үй-жайда қажетті жағдайларды ұйымдастыру;
7. ӨҚ метрологиялық қызмет көрсетуді ұйымдастыру;
8. Аккредиттеу, зертханааралық салыстырмалы сынақтарға қатысу,ҚР МШЖ тізіліміне ӨҚ, ӨОӘ, СҮ енгізу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру;
9. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында ҒЗЖ жүргізу кезінде алынған ғылыми деректер мен эксперименттердің нәтижелеріне талдау жүргізу;
10. ҒЗЖ нәтижелерін кәсіпорындар мен ұйымдардың метрологиялық қызметтерінің, тексеру, сынау және калибрлеу зертханаларының жұмыс тәжірибесіне енгізу.
Білімдер
1. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы халықаралық және өңірлік құжаттар;
2. «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы», «Сәйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы», «Техникалық реттеу туралы», «Стандарттау туралы», «Ғылым және технологиялық саясат туралы» ҚР Заңдары;
3. Өндірісті және сынауды МА бойынша заңнамалық және нормативтік құқықтық актілер, әдістемелік материалдары;
4. Кәсіпорынның ұйымдық-технологиялық құрылымының профилі, мамандануы және ерекшеліктері, оның даму перспективалары;
5. Метрологиялық бақылау және өндірісті қамтамасыз ету және сынақтар жүргізу жөніндегі жұмысты жоспарлау тәртібі мен әдістері;
6. Өнеркәсіпте және кәсіпорында өндірісті және сынақтарды метрологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастыру;
7. Жабдықтың техникалық сипаттамалары, құрылымдық ерекшеліктері мен жұмыс режимдері, оны пайдалану ережелері;
8. Ұйымдармен шарттар жасасу тәртібі;
9. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы ғылыми-технологиялық саясаттың негізгі қағидаттары мен тетіктері.
Машықтар
1. Жаңа өлшеу техникасын, өндірістің тиімділігін арттыру жөніндегі ұйымдастыру-техникалық іс-шараларды енгізу бойынша жобалар мен жоспарлы тапсырмаларды әзірлеуге қатысу;
2. ӨОӘ және СҮ метрологиялық аттестаттауды ұйымдастыру (ұйым қызметтің осы түріне және СҮ аккредиттелген кезде);
3. Қателіктерді, өлшеу нәтижелерінің белгісіздігін бағалау, калибрлеу аралықтарын, ӨҚ және ӨЖ қызмет ету мерзімін белгілеу бойынша есептеулер жүргізу;
4. Жаңа ӨҚ және ӨЖ, ӨОӘ енгізу кезінде пайдалану құжаттарын, оларды енгізу кезінде тексеру мен калибрлеудің жаңа әдістемелерін зерделеу бойынша техникалық оқу жүргізу;
5. ҚР МШЖ тізілімін, техникалық реттеу, стандарттау, метрология және ҚР сәйкестігін бағалау саласындағы веб-сервистерді пайдалану дағдыларын меңгеру;
6. Эталондық базаны, тексеру жабдықтарын, ӨҚ-ны бақылауды және жаңартуды жүзеге асыру;
7. Метрологиялық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі тұрғысынан өнім сапасына шағымдарды талдауға қатысу;
8. Инновациялық өндірістер мен сынақтарды метрологиялық қамтамасыз ету саласында зерттеу жұмыстарын жоспарлау, ұйымдастыру және жүргізу.

Білімдер
1. Метрологиялық қамтамасыз етуді жетілдіру, өндірісті дайындауды метрологиялық қамтамасыз ету, өлшеулердің жай-күйін талдау саласындағы зерттеулер мен әзірлемелерді жүргізу әдістері;
2. Өндірісті және сынақтарды Стандарттау, сертификаттау және метрологиялық қамтамасыз ету саласындағы озық және отандық шетелдік тәжірибе;
3. Метрологиялық қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды реттейтін ұйымның ережелері, бұйрықтары мен нұсқаулықтары;
4. Өндірісті, еңбекті және басқаруды ұйымдастыру негіздері;
5. Ішкі еңбек тәртібі, өндірістік санитария ережелері.
Машықтар
1. Техникалық есептеулер жүргізу және зерттеулер мен әзірлемелердің экономикалық тиімділігін анықтау;
2. Зерттеулер жүргізу, жобалар мен бағдарламаларды әзірлеу, жабдықты сынауға және оны пайдалануға енгізуге байланысты қажетті іс-шараларды жүргізу;
3. Өнімнің және технологиялық процестердің параметрлерін өлшеу және бақылау үшін қолданылатын ӨҚ, ӨОӘ және СҮ талаптарын анықтау;
4. Бақыланатын параметрлердің нақты мәндерін анықтау үшін дәл өлшеулер жүргізу;
5. ӨҚ, ӨОӘ, СҮ қолдануды бақылауды жүзеге асыру;
6. ӨҚ, сынақтар мен бақылауды, жұмыс эталондарын, СҮ-ні жедел есепке алуды жүзеге асыру;
7. ӨҚ метрологиялық қамтамасыз ету, ӨҚ кепілдік қызмет көрсету бойынша жұмыстарды ұйымдастыру;
8. Пайдалану кезінде ӨҚ істен шығу себептеріне талдау жүргізу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасында өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы халықаралық, өңірлік және ұлттық заңнамалық және нормативтік база (Заңдар, нормативтік-құқықтық актілер, өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі құжаттар);
2. Жұмыс принциптері, техникалық сипаттамалары, әзірленетін және пайдаланылатын техникалық құралдардың, материалдардың құрылымдық ерекшеліктері және олардың қасиеттері;
3. Зерттеу әдістері, жұмыс ережелері мен шарттары;
4. СЖ, ӨҚ құрылғысы және пайдалану ережелері, оларды метрологиялық қамтамасыз ету.

Машықтар
1. Қолданылатын ӨҚ паркіне мониторинг жүргізу;
2. Жұмыс күшіне қажеттілікті және шама бірліктерінің эталондарын анықтауға қатысу және оларды таңдау кезінде әдістемелік басшылықты жүзеге асыру;
3. ӨҚ және өлшеу әдістерін жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу.


Білімдер
1. Әдістер мен ӨҚ таңдау мәселелерін реттейтін нормативтік және әдістемелік құжаттар;
2. Техникалық регламенттердің, өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі құжаттардың талаптары.

Машықтар
1. Әдістемелік, нормативтік және техникалық құжаттарды әзірлеу;
2. Техникалық құжаттамаға метрологиялық сараптама және нормобақылау жүргізу.


Білімдер
1. Техникалық және конструкторлық құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу жөніндегі нұсқаулықтар мен басқа да басшылық материалдар.
2. Техникалық және конструкторлық құжаттамаға метрологиялық талаптарды белгілеу қағидалары.

Машықтар
1. Персоналдың біліктілігін арттыру қажеттілігіне мониторинг жүргізу;
2. Заңнаманың заманауи талаптары мен саланың ұйымдастырушылық өзгерістері негізінде өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы жаңартуларға жүйелі талдау жүргізу;
3. Оқыту ұйымдарының ұсыныстарына талдау жүргізу;
4. Қызметкерлердің біліктілігін арттыру жоспарларын жасау және оларды іске асыруға қатысу.

Білімдер
1. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық базасы;
2. Еңбек заңнамасының, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қағидаларының негіздері;
3. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек және басқару негіздері;
4. Ғылыми-техникалық қызмет өндірістер мен сынақтардың негіздері;
5. Сапаны басқарудың, қоршаған ортаны қорғаудың, еңбекті қорғаудың халықаралық жүйелері.


Деңгей 7
жоғары оқу орнынан кейінгі білім (магистратура, резидентура) , 7M075 Стандарттау, сертификаттау және метрология (салалар бойынша)

Машықтар
1. Белгіленген талаптарды, НҚА-дағы қолданыстағы нормаларды, өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі нормативтік құжаттарды, салалық рәсімдерді сақтау;
2. ӨҚ салыстырып тексеру, калибрлеу және метрологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастыру. Қажет болған жағдайда ӨҚ салыстырып тексеру және/немесе калибрлеу жүргізу (өлшеу түрлері бойынша «өлшеу құралдарын салыстырып тексеруші » біліктілігі болған жағдайда);
3. ӨҚ тексеру мен калибрлеудің күнтізбелік кестелерін әзірлеу және бекіту;
4. ӨҚ тексеру және калибрлеу кезінде өлшеулерді бақылау схемаларын жасу;
5. ӨОӘ және СО қолдану ӨҚ жай-күйіне бақылау жүргізу;
6. ӨҚ пайдалану, сақтау және тасымалдау ережелерін сақтау үшін үй-жайда қажетті жағдайларды ұйымдастыру;
7. ӨҚ метрологиялық қызмет көрсетуді ұйымдастыру;
8. Аккредиттеу, зертханааралық салыстырмалы сынақтарға қатысу,ҚР МШЖ тізіліміне ӨҚ, ӨОӘ, СҮ енгізу бойынша жұмыстарды ұйымдастыру;
9. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында ҒЗЖ жүргізу кезінде алынған ғылыми деректер мен эксперименттердің нәтижелеріне талдау жүргізу;
10. ҒЗЖ нәтижелерін кәсіпорындар мен ұйымдардың метрологиялық қызметтерінің, тексеру, сынау және калибрлеу зертханаларының жұмыс тәжірибесіне енгізу.
Білімдер
1. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы халықаралық және өңірлік құжаттар;
2. «Өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы», «Сәйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы», «Техникалық реттеу туралы», «Стандарттау туралы», «Ғылым және технологиялық саясат туралы» ҚР Заңдары;
3. Өндірісті және сынауды МА бойынша заңнамалық және нормативтік құқықтық актілер, әдістемелік материалдары;
4. Кәсіпорынның ұйымдық-технологиялық құрылымының профилі, мамандануы және ерекшеліктері, оның даму перспективалары;
5. Метрологиялық бақылау және өндірісті қамтамасыз ету және сынақтар жүргізу жөніндегі жұмысты жоспарлау тәртібі мен әдістері;
6. Өнеркәсіпте және кәсіпорында өндірісті және сынақтарды метрологиялық қамтамасыз етуді ұйымдастыру;
7. Жабдықтың техникалық сипаттамалары, құрылымдық ерекшеліктері мен жұмыс режимдері, оны пайдалану ережелері;
8. Ұйымдармен шарттар жасасу тәртібі;
9. Өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы ғылыми-технологиялық саясаттың негізгі қағидаттары мен тетіктері.
Машықтар
1. Жаңа өлшеу техникасын, өндірістің тиімділігін арттыру жөніндегі ұйымдастыру-техникалық іс-шараларды енгізу бойынша жобалар мен жоспарлы тапсырмаларды әзірлеуге қатысу;
2. ӨОӘ және СҮ метрологиялық аттестаттауды ұйымдастыру (ұйым қызметтің осы түріне және СҮ аккредиттелген кезде);
3. Қателіктерді, өлшеу нәтижелерінің белгісіздігін бағалау, калибрлеу аралықтарын, ӨҚ және ӨЖ қызмет ету мерзімін белгілеу бойынша есептеулер жүргізу;
4. Жаңа ӨҚ және ӨЖ, ӨОӘ енгізу кезінде пайдалану құжаттарын, оларды енгізу кезінде тексеру мен калибрлеудің жаңа әдістемелерін зерделеу бойынша техникалық оқу жүргізу;
5. ҚР МШЖ тізілімін, техникалық реттеу, стандарттау, метрология және ҚР сәйкестігін бағалау саласындағы веб-сервистерді пайдалану дағдыларын меңгеру;
6. Эталондық базаны, тексеру жабдықтарын, ӨҚ-ны бақылауды және жаңартуды жүзеге асыру;
7. Метрологиялық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі тұрғысынан өнім сапасына шағымдарды талдауға қатысу;
8. Инновациялық өндірістер мен сынақтарды метрологиялық қамтамасыз ету саласында зерттеу жұмыстарын жоспарлау, ұйымдастыру және жүргізу.

Білімдер
1. Метрологиялық қамтамасыз етуді жетілдіру, өндірісті дайындауды метрологиялық қамтамасыз ету, өлшеулердің жай-күйін талдау саласындағы зерттеулер мен әзірлемелерді жүргізу әдістері;
2. Өндірісті және сынақтарды Стандарттау, сертификаттау және метрологиялық қамтамасыз ету саласындағы озық және отандық шетелдік тәжірибе;
3. Метрологиялық қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды реттейтін ұйымның ережелері, бұйрықтары мен нұсқаулықтары;
4. Өндірісті, еңбекті және басқаруды ұйымдастыру негіздері;
5. Ішкі еңбек тәртібі, өндірістік санитария ережелері.
Машықтар
1. Техникалық есептеулер жүргізу және зерттеулер мен әзірлемелердің экономикалық тиімділігін анықтау;
2. Зерттеулер жүргізу, жобалар мен бағдарламаларды әзірлеу, жабдықты сынауға және оны пайдалануға енгізуге байланысты қажетті іс-шараларды жүргізу;
3. Өнімнің және технологиялық процестердің параметрлерін өлшеу және бақылау үшін қолданылатын ӨҚ, ӨОӘ және СҮ талаптарын анықтау;
4. Бақыланатын параметрлердің нақты мәндерін анықтау үшін дәл өлшеулер жүргізу;
5. ӨҚ, ӨОӘ, СҮ қолдануды бақылауды жүзеге асыру;
6. ӨҚ, сынақтар мен бақылауды, жұмыс эталондарын, СҮ-ні жедел есепке алуды жүзеге асыру;
7. ӨҚ метрологиялық қамтамасыз ету, ӨҚ кепілдік қызмет көрсету бойынша жұмыстарды ұйымдастыру;
8. Пайдалану кезінде ӨҚ істен шығу себептеріне талдау жүргізу.
Білімдер
1. Қазақстан Республикасында өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы халықаралық, өңірлік және ұлттық заңнамалық және нормативтік база (Заңдар, нормативтік-құқықтық актілер, өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі құжаттар);
2. Жұмыс принциптері, техникалық сипаттамалары, әзірленетін және пайдаланылатын техникалық құралдардың, материалдардың құрылымдық ерекшеліктері және олардың қасиеттері;
3. Зерттеу әдістері, жұмыс ережелері мен шарттары;
4. СЖ, ӨҚ құрылғысы және пайдалану ережелері, оларды метрологиялық қамтамасыз ету.

Машықтар
1. Қолданылатын ӨҚ паркіне мониторинг жүргізу;
2. Жұмыс күшіне қажеттілікті және шама бірліктерінің эталондарын анықтауға қатысу және оларды таңдау кезінде әдістемелік басшылықты жүзеге асыру;
3. ӨҚ және өлшеу әдістерін жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу.


Білімдер
1. Әдістер мен ӨҚ таңдау мәселелерін реттейтін нормативтік және әдістемелік құжаттар;
2. Техникалық регламенттердің, өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы стандарттау жөніндегі құжаттардың талаптары.

Машықтар
1. Әдістемелік, нормативтік және техникалық құжаттарды әзірлеу;
2. Техникалық құжаттамаға метрологиялық сараптама және нормобақылау жүргізу.


Білімдер
1. Техникалық және конструкторлық құжаттаманы әзірлеу және ресімдеу жөніндегі нұсқаулықтар мен басқа да басшылық материалдар.
2. Техникалық және конструкторлық құжаттамаға метрологиялық талаптарды белгілеу қағидалары.

Машықтар
1. Персоналдың біліктілігін арттыру қажеттілігіне мониторинг жүргізу;
2. Заңнаманың заманауи талаптары мен саланың ұйымдастырушылық өзгерістері негізінде өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы жаңартуларға жүйелі талдау жүргізу;
3. Оқыту ұйымдарының ұсыныстарына талдау жүргізу;
4. Қызметкерлердің біліктілігін арттыру жоспарларын жасау және оларды іске асыруға қатысу.

Білімдер
1. Қазақстан Республикасының нормативтік-құқықтық базасы;
2. Еңбек заңнамасының, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қағидаларының негіздері;
3. Экономика, өндірісті ұйымдастыру, еңбек және басқару негіздері;
4. Ғылыми-техникалық қызмет өндірістер мен сынақтардың негіздері;
5. Сапаны басқарудың, қоршаған ортаны қорғаудың, еңбекті қорғаудың халықаралық жүйелері.