Кіру

Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі техник

Кәсіптің сипаттамасы
3114-1-007
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі техник
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Ұйымдағы қоршаған ортаны қорғау және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы талаптардың орындалуын бақылау
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Жауапкершілік
  • Дербестік және жауапкершілік
  • Аналитикалық ойлау
  • Ауызекі сөйлеу дағдылары
  • Зейінді шоғырландыру және бақылау
  • Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім немесе техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі тиісті мамандық (біліктілік) бойынша (орта арнаулы, орта кәсіптік) білімі және өндірісті жедел басқару бойынша жұмыс өтілі кемінде 1 жыл.
Басқа кәсіптермен байланыс
3 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қалдықтарды қайта өңдеу және сұрыптау жөніндегі оператор
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қалдықтарды азайту жөніндегі техник
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Экология жөніндегі техник
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Инженер-эколог
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Инфекцияланған қалдықтар жөніндегі техник
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қалдықтарды жою жөніндегі оператор
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қалдықтарды жинауды және жоюды ұйымдастыру жөніндегі инженер
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Эколог
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қалдықтарды қайта өңдеу және сұрыптау жөніндегі ауысым шебері
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қалдықтарды қайта өңдеу және пайдалану жөніндегі инженер-технолог
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қауіпті қалдықтарды өңдеуді басқару жөніндегі инженер
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы маман
Толығырақ
Деңгей 4
ТжКБ (орта деңгейдегі маман) , 07120100 Қалдықтарды қайта өңдеу , 4S07120103 Техник-технолог

Машықтар
1. Технологиялық жабдықты пайдалану кезінде қоршаған ортаның жай-күйіне бақылау жүргізу.
2. Өндірістік процестердің экологиялық көрсеткіштерге әсерін бағалау және мониторинг нәтижелерін рәсімдеу.
3. Алынған мониторинг деректерінің есебін және құжаттамасын жүргізу.
4. Көрсеткіштердің белгіленген нормативтерден ауытқуын анықтау.
5. Жауапты мамандарды хабардар ету және бұзушылықтар анықталған жағдайда алғашқы әрекет ету шараларын ұсыну.
Білімдер
1. Технологиялық қондырғыларды пайдалану кезінде ауаның, топырақтың және судың күйін бақылау әдістері.
2. Технологиялық жабдықты пайдалану кезіндегі қоршаған ортаның жай-күйін бағалаудың стандарттары мен көрсеткіштері.
3. Бақылау-өлшеу аспаптарымен және экологиялық бақылау құралдарымен жұмыс істеу қағидалары.
4. Экологиялық мониторинг бойынша экологиялық заңнаманың және өндірістік регламенттердің талаптары.
Машықтар
1. Қалдықтар мен қайталама ресурстардың түзілуіне, қозғалысына, өңделуіне және кәдеге жаратылуына сандық және сапалық есеп жүргізу.
2. Қалдықтарды басқару бойынша есептілікті белгіленген нысандар мен мерзімдерге сәйкес құрастыру.
3. Деректерді қалдықтардың түрлері және оларды пайдалану немесе тасымалдау бағыттары бойынша жүйелеу.
4. Есептік деректерді енгізудің дұрыстығы мен уақтылығын бақылау.
Білімдер
1. Қалдықтармен жұмыс істеу саласындағы есепке алу мен есептілікті жүргізу тәртібі.
2. Құжаттау кезінде қолданылатын нормативтік-құқықтық актілер және қалдықтардың сыныптауыштары.
3. Қалдықтардың сыныптамасы және түрлері мен санаттарына жатқызу қағидалары.
4. Бастапқы есепке алу құжаттамасының нысандары және оны жүргізу ережелері.
5. Қалдықтармен жұмыс істеуге және оларды қайта өңдеуге немесе мамандандырылған ұйымдарға беруге қойылатын талаптар.
Машықтар
1. Жобалық шешімдердің экологиялық заңнама талаптарына сәйкестігін талдау.
2. Экологиялық сертификаттау және өнімді таңбалау жүйелерін енгізуге және жүргізуге қатысу.
3. Жобаның қоршаған ортаға ықтимал әсерін талдау.
4. Экологиялық сараптама нәтижелері бойынша қорытындылар дайындау.
5. Өнімдер мен процестердің экологиялық таңбалау жүйесінің талаптарына сәйкестігін бағалау.
Білімдер
1. Экологиялық сараптаманы жүргізу тәртібі және экологиялық заңнаманың талаптары мен өнімді сертификаттау.
2. Экологиялық таңбалаудың халықаралық және ұлттық стандарттары (ISO 14020, ISO 14024 және т.б.).
3. Қоршаған ортаға әсерді бағалау әдістемесі (ҚОӘБ) және жобалардың экологиялық қауіпсіздігінің өлшемдері.
4. Өнімдер мен көрсетілетін қызметтерді экологиялық таңбалау стандарттары мен қағидалары.
5. Экологиялық таңбалау жүйелерін енгізу кезіндегі сәйкестікті растау рәсімдері мен құжаттамалық талаптар.
Машықтар
1. Өнімдер мен технологиялардың қоршаған ортаға кері әсерін азайту бойынша ұсыныстар дайындауға қатысу.
2. Өнімдерге және технологиялық процестерге байланысты экологиялық тәуекелдерді талдау және оларды азайту шараларын ұсыну.
3. Ұсынылып отырған экологиялық қауіпсіздік шараларының тиімділігін бағалау.
4. Экологиялық қауіпсіз шешімдерді енгізу үшін материалдар мен негіздемелерді дайындау.
Білімдер
1. Экологиялық қауіпсіздік және орнықты даму негіздері.
2. Өнімдердің және технологиялық процестердің экологиялылығына қойылатын нормативтік талаптар.
3. Өнімдер мен технологияларға қойылатын экологиялық қауіпсіздік талаптары.
4. Экологиялық тәуекелдер мен жағымсыз әсерлерді бағалау әдістері.
5. Қоршаған ортаға әсерді азайту жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және енгізу тәсілдері.

Машықтар
1. Технологиялық процестерді экологиялылық және ресурстарды пайдалану тиімділігі тұрғысынан талдау.
2. Экологиялық таза материалдар мен технологияларды енгізуге болатын аумақтарды анықтау.
3. Жаңартылмайтын ресурстарды тұтыну көлемін бағалау және оны азайту жолдарын ұсыну.
4. Процестерді бағалау нәтижелері бойынша аналитикалық материалдарды құрастыру.
Білімдер
1. Ресурстарды үнемдеу және технологияларды экологиялық жобалау принциптері.
2. Экологиялық таза материалдардың қасиеттері және олардың қолданылу аясы.
3. Қалпына келмейтін ресурстарды баламалы материалдармен және шешімдермен алмастыру әдістері.
4. Технологиялық процестерге қойылатын экологиялық стандарттардың талаптары.
Машықтар
1. Өндірістік процестерде қалдықтардың пайда болуын барынша азайту бойынша ұсыныстар әзірлеу.
2. Қалдықтарды қайта пайдалану және қайта өңдеу мүмкіндіктерін анықтау.
3. Қалдықтарды басқарудың қолданыстағы схемаларын талдау және оңтайландыру нүктелерін анықтау.
4. Кәдеге жарату және қайталама пайдалану әдістерін енгізу үшін негіздемелерді дайындау
Білімдер
1. Қалдықтарды азайту, қайта пайдалану, қайта өңдеу және кәдеге жарату әдістері.
2. Қалдықтардың әртүрлі түрлерімен жұмыс істеу технологиялары.
3. Өндірістегі қалдықтармен жұмыс істеу жөніндегі нормативтік талаптар.
4. Қалдықтармен жұмыс істеу саласында енгізілетін шешімдердің тиімділігін бағалау негіздері.

Машықтар
1. Қоршаған ортаның жай-күйінің көрсеткіштерін жинау және есепке алу.
2. Белгіленген тәртіпте бухгалтерлік есеп нысандары мен журналдарын толтыру.
3. Деректерді бақыланатын параметрлер түрлері бойынша жүйелеу.
4. Енгізілген мәліметтердің дұрыстығын тексеру.
Білімдер
1. Қоршаған ортаның жай-күйін бағалаудың нормативтік көрсеткіштері мен өлшемдері.
2. Есептік экологиялық құжаттаманы жүргізу қағидалары.
3. Экологиялық мониторинг деректерін жинау және тіркеу әдістері.
4. Экологиялық ақпаратты құжаттауға қойылатын талаптар.
Машықтар
1. Жиналған деректерді талдау және жиынтық есептерді қалыптастыру.
2. Мониторинг жүйелері үшін материалдарды дайындау.
3. Нормативтік көрсеткіштерден ауытқуларды анықтау.
4. Үйлестірушіге тапсыру үшін мониторинг нәтижелерін рәсімдеу.
Білімдер
1. Экологиялық мониторинг негіздері және оның көрсеткіштері.
2. Экологиялық деректерді өңдеу және талдау әдістері.
3. Есептік материалдарды ресімдеуге қойылатын талаптар.
4. Өлшеу құралдары және оларды мониторингте қолдану тәсілдері.
Машықтар
1. Қалдықтарды жою және олармен жұмыс істеу нәтижелері бойынша құжаттаманы ресімдеу.
2. Жауапты мамандарға ұсыну үшін жиынтық мәліметтерді құрастыру.
3. Жойылуға жататын қалдықтардың көлемі мен түрлерінің есебін жүргізу.
4. Экологиялық ақпаратты белгіленген нысандар бойынша дайындау.
Білімдер
1. Қалдықтарды өңдеу және жою туралы заңнама талаптары.
2. Экологиялық және есептік құжаттаманы дайындаудың нысандары мен тәртібі.
3. Кәдеге жаратуға немесе жоюға жататын қалдықтарды есепке алу тәртібі.
4. Экологиялық ақпаратты ұсынуға қойылатын нормативтік талаптар.

Машықтар
1. Кәсіпорынның қоршаған ортаға кері әсерінің негізгі көрсеткіштерін анықтау.
2. Кәсіпорын қызметінің параметрлерін ҚОТӘ санаттарының белгіленген стандарттары мен өлшемдерімен салыстыру.
3. Әсер ету деңгейін есептеу үшін өндірістік процестердің мәліметтерін талдау.
4. Заңнама талаптарына сәйкес ҚОТӘ санатын анықтау нәтижелерін рәсімдеу.
Білімдер
1. Қоршаған ортаға жағымсыз әсер ету деңгейі бойынша кәсіпорындар санаттарының өлшемдері.
2. Объектілерді НВОС санаттарына жатқызу тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар.
3. Әсер ету көздерінің түрлері (шығарындылар, төгінділер, қалдықтар, шу, діріл және т.б.).
4. Кәсіпорын қызметінің экологиялық әсерін бағалау әдістері мен көрсеткіштері.
Машықтар
1. Кәсіпорынның қоршаған ортаны қорғау саласындағы қызметіне қажетті рұқсат беру құжаттарының тізбесін анықтау.
2. Белгіленген талаптар мен стандарттарға сәйкес құжаттарды дайындау және рәсімдеу.
3. Қадағалау органдарына ұсынбас бұрын ресімделген құжаттардың толықтығы мен дұрыстығын тексеру.
4. Рұқсат беру құжаттамасының жауапты тұлғалардың қарамағына уақтылы ұсынылуын қамтамасыз ету.
Білімдер
1. Табиғатты қорғау қызметі саласындағы рұқсат беру құжаттамасының түрлері мен талаптары.
2. Рұқсат құжаттарын дайындау, тапсыру және жүргізу тәртібі.
3. Рұқсаттар мен келісімдердің орындалуын реттейтін нормативтік құқықтық актілер мен стандарттар.
4. Құжаттаманы рәсімдеу ережелерін сақтамаудың жауапкершілігі мен салдары.
Машықтар
1. Лицензиялар мен экологиялық рұқсаттарды алуға қажетті құжаттар мен материалдардың тізбесін айқындау.
2. Құжаттар пакетін дайындау үшін мәліметтер мен ақпараттарды жинау және жүйелеу.
3. Заңнаманың және нормативтік құқықтық актілердің талаптарына сәйкес материалдарды рәсімдеу.
4. Дайындалған материалдардың лицензиялау және бақылау органдарына уақтылы ұсынылуын қамтамасыз ету.
Білімдер
1. Лицензиялар мен экологиялық рұқсаттардың түрлері, оларды алу тәртібі.
2. Лицензиялауға арналған құжаттар пакетіне заңнаманың және нормативтік құжаттардың талаптары.
3. Бақылаушы органдарға ұсыну үшін материалдарды рәсімдеу нысандары мен ережелері.
4. Құжаттарды дайындау және тапсыру кезінде талаптарды сақтамаудың салдары.
Машықтар
1. НВОС бойынша тіркеуге жататын өндірістік қызметтің объектілерін анықтау.
2. Өтінім беру үшін қажетті ақпаратты жинау және жүйелеу.
3. Өтінімді белгіленген талаптар мен стандарттарға сәйкес қалыптастыру.
4. Есепке алу органына жібермес бұрын дайындалған мәліметтердің толықтығы мен дұрыстығын бақылау.
Білімдер
1. ҚОТӘ бойынша объектілерді есепке алудың өлшемдері мен тәртібі.
2. Нормативтік құқықтық актілер және өтінімдер мен есеп құжаттарын рәсімдеу ережелері.
3. Объектілердің экологиялық жіктелуіне әсер ететін көрсеткіштері мен сипаттамалары.
4. Объектілерді есепке алу кезінде талаптарды сақтамаудың салдары.
Машықтар
1. Мәтіндік редакторлардың көмегімен құжаттарды құру, редакциялау және форматтау.
2. Деректерді енгізу, сақтау және өңдеу үшін электрондық жүйелерді пайдалану.
3. Белгіленген талаптар мен үлгілерге сәйкес құжаттарды дайындау.
4. Электрондық файлдарды ыңғайлы қол жетімділік пен алмасу үшін жүйелеу және жүйелеу.
Білімдер
1. Мәтіндік редакторлардың негізгі функциялары және электрондық құжат айналымы жүйелерінің мүмкіндіктері.
2. Іс қағаздарын жүргізу ережелері және іскери хат алмасу стандарттары
3. Электрондық деректерді сақтау, резервтік көшіру және қорғау әдістері.
4. Құжаттарды форматтауға, құрылымына және ресми пайдалануға дайындауға қойылатын талаптар.

Машықтар
1. Ұйымның табиғатты қорғау қызметі бойынша статистикалық және есептік құжаттаманы ұсыну үшін ластаушы заттардың шығарындылары, төгінділері және қалдықтарды басқару бойынша материалдарды ресімдеу.
2. Ұйымның табиғатты қорғау қызметі бойынша есеп беру құжаттарын электронды түрде жүргізу.
3. Ұйымның экологиялық қызметі туралы есептік құжаттарды ұсыну.
Білімдер
1. Қоршаған ортаны қорғау саласындағы статистикалық есептіліктің нысандары, толтыру қағидалары, ұсыну мерзімдері.
2. Ұйым туралы және ұйымда өндірістік экологиялық бақылауды жүзеге асыру нәтижелері туралы есептің нысаны, толтыру қағидалары, ұсыну мерзімдері.
3. Экологиялық төлемдердің түрлері.
4. Өзінің тұтынушылық қасиеттерін жоғалтқан өнімдерді (тауарларды) кәдеге жарату нормативтері.
5. Ұйымның экологиялық қызметі туралы есептілікті ұсыну тәртібі.
Машықтар
1. Қалдықтарды бастапқы есепке алу және өндірістік бақылау нәтижелері туралы мәліметтерді жинау және жүйелеу.
2. Есепке алуды жүргізу және белгіленген нысандар бойынша тиісті құжаттаманы ресімдеу.
3. Енгізілген мәліметтердің толықтығы мен дұрыстығына тексеру жүргізу.
4. Жиынтық есептерді қалыптастыру және оларды жауапты мамандарға ұсыну.
Білімдер
1. Қалдықтардың бастапқы есебін және өндірістік бақылауды жүргізудің нысандары мен тәртібі.
2. Қалдықтардың жіктелуі және есепке алу мен бақылауға арналған көрсеткіштер.
3. Деректерді құжаттауға және есеп беруге қойылатын талаптар.
4. Қалдықтармен жұмыс істеудің нормативтік актілері мен ережелері, олардың сақталуын бақылау.

Машықтар
1. Еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтарды сақтай отырып, өндірістік операцияларды орындау.
2. Жеке қорғаныс құралдарын белгіленген талаптарға сәйкес пайдалану.
3. Лауазымдық міндеттер шеңберінде ықтимал қауіпті жағдайларға ден қою.


Білімдер
1. Еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы бойынша нормативтік құқықтық актілер.
2. Жұмыстарды қауіпсіз жүргізу нұсқаулықтары мен регламенттері.
3. Жеке қорғаныс құралдарын пайдалану ережелері.
Машықтар
1. Өндірістік учаскеде өртке қарсы талаптардың сақталуын бақылау.
2. Бастапқы өрт сөндіру құралдарының орналасуын және пайдалану ережелерін білу.
3. Төтенше жағдайлар кезінде эвакуациялау жоспарына сәйкес әрекет ету.

Білімдер
1. Өрт қауіпсіздігінің негізгі талаптары.
2. Өрт қауіптілігі тұрғысынан жабдықты пайдалану ережелері.
3. Өрт туындаған кезде персоналдың іс-қимыл тәртібі.

Машықтар
1. Жұмыс орнының және өндірістік аумақтың санитарлық жағдайын қамтамасыз ету.
2. Санитарлық-тұрмыстық жабдықтардың болуын және жарамдылығын бақылау.
3. Зиянды факторлардың әсерін азайту жөніндегі іс-шараларға қатысу.

Білімдер
1. Өндірістік санитария және өндірістік гигиена нормалары.
2. Микроклимат пен жарықтандыру параметрлерін бақылау әдістері.
3. Қауіпсіз және таза жұмыс орындарын ұйымдастыруға қойылатын талаптар.