Кіру

Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары**

Кәсіптің сипаттамасы
7126-9-015
Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары**
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Төтенше жағдайларды жедел жою, қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу, техникалық қызмет көрсету және ақаулардың алдын алу жолымен ТКШ саласындағы инженерлік желілер мен жабдықтардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Жауапкершілік
  • Күйзеліске тұрақтылық
  • Тез шешім қабылдай білу
  • Командада жұмыс істей білу
  • Төзімділік пен еңбексүйгіштік
  • Зейінді шоғырландыру және бақылау
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • 4 разряд үшін-кемінде 1 жыл; 5 разряд үшін-кемінде 3 жылдық практикалық тәжірибе.
Басқа кәсіптермен байланыс
5 СБШ-нің деңгейі
Диспетчер (коммуналдық қызмет)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Авариялық-қалпына келтіру пунктінің шебері
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесары
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі ( подуровень)
Диспетчер (жалпы профиль)
Толығырақ
Деңгей 2
негізгі орта білім

Машықтар
1. Жабық немесе шектеулі жерлерде (құдықтар, камералар, жертөлелер және т. б.) жұмыстарды қауіпсіз орындау;
2. Жоғары тәуекел жағдайында жұмыстарды орындау кезінде жеке қорғаныс құралдарын (ЖҚҚ) пайдалану;
3. Апаттық жағдайдағы жағдайды бағалау және тәуекелдерді азайту шараларын қабылдау (желдету, газды бақылау, жарықтандыру және т. б.);
4. Шектеулі уақыт және инженерлік желілердің зақымдалған учаскелеріне қол жеткізу жағдайында авариялық бригада құрамында жұмыс істеу.
Білімдер
1. Шектеулі және жабық кеңістіктерде жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы қағидалары;
2. Қиын жағдайларда авариялық жұмыстарды жүргізуге қойылатын нормативтік талаптар;
3. Жеке және ұжымдық қорғау құралдарын қолдану түрлері мен ережелері;
4. Жұмыс орнында желдетуді, жарықтандыруды және ауа ортасын бақылауды қамтамасыз ету әдістері;
5. Төтенше жағдайлар кезіндегі, оның ішінде қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіп төнген кездегі іс-қимыл алгоритмі.
6. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесарінің лауазымдық нұсқаулығы және авариялық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және кәріздің инженерлік желілерінде аварияларды диагностикалауды және оқшаулауды жүзеге асыру;
2. Техникалық құжаттамаға сәйкес мамандандырылған құралдар мен жабдықтарды пайдалана отырып, авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын орындау;
3. Инженерлік коммуникацияларды жөндеу және қызмет көрсету кезінде технологиялық процестер мен нормативтік талаптарды сақтау;
4. Авариялардың алдын алу және желілердің сенімділігін арттыру үшін алдын алу шараларын жүзеге асыру;
5. Актілер мен есептерді қоса алғанда, орындалған жұмыстар бойынша техникалық құжаттаманы жүргізу;
6. Жұмыстарды орындау кезінде еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы және экологиялық нормаларды сақтау.
4 разряд үшін:
7. Кәріз желісі мен коллекторларды 12 м тереңдікте гидравликалық әдіспен тазалауды орындау;
8. Жылжымалы автосорғылардың көмегімен икемді білікпен, су ағынымен және кері гидравликалық қысым әдісімен бітелулерді жою;
9. Жүк көтергіштігі 1 тоннаға дейін трос пен лебедканы дайындауды орындау.
5 разряд үшін:
10. Гидравликалық тәсілмен 12 м-ден астам тереңдікте дөңгелек, жұмыртқа тәрізді, шатырлы кәріз желілерін, дюкерлерді, каналдар мен коллекторларды тазалауды жүзеге асыру;
11. Жүк көтергіштігі 2 тоннаға дейін трос пен лебедканы дайындауды орындау.

Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. Сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және кәріздің инженерлік желілерінің конструктивтік ерекшеліктері мен техникалық сипаттамалары;
2. ТКШ саласында авариялық-қалпына келтіру және профилактикалық жұмыстарды жүргізу тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар мен стандарттар;
3. Инженерлік коммуникацияларды жөндеу, диагностикалау және қызмет көрсетудің техникалық талаптары мен технологиялары;
4. Мамандандырылған құралдар мен жабдықтарды пайдалану қағидалары;
5. Авариялық және қалпына келтіру жұмыстарын орындау кезінде еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі және экологиялық қауіпсіздік негіздері.
6. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесарінің лауазымдық нұсқаулығы және авариялық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Металл және полимерлі құбырларды қоса алғанда, құбырлардың әртүрлі түрлерін монтаждауды, бөлшектеуді және жөндеуді жүзеге асыру;
2. Құбырлардың түріне және техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес арматура мен байланыстырушы элементтерді дұрыс таңдау және пайдалану;
3. Құбырлардың материалдарын ескере отырып, герметизациялау және дәнекерлеу жұмыстарын орындау;
4. Инженерлік желілердің қосылыстары мен тораптарының сапасы мен сенімділігін бақылау;
5. Құбырлармен және арматурамен жұмыс істеу кезінде технологиялық нормалар мен қауіпсіздік ережелерін сақтау.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. Әр түрлі құбыр материалдарының түрлері мен сипаттамалары (металл, полимер және т. б.), арматура және байланыстырушы элементтер;
2. Пісіру, дәнекерлеу, фланецті және бұрандалы қосылыстарды қоса алғанда, құбырларды қосу технологиялары мен әдістері;
4. Инженерлік коммуникациялармен және тиісті жабдықтармен жұмыс істеу кезіндегі еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қағидалары;
5. Инженерлік желілерді пайдалану және техникалық қызмет көрсету негіздері.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Инженерлік желілердің зақымдалған жерлерін жөндеу және қалпына келтіру үшін дәнекерлеу жабдықтары мен слесарлық құралдарды дұрыс пайдалану;
2. Техникалық талаптарға сәйкес әртүрлі типтегі дәнекерлеу жұмыстарын (электрмен дәнекерлеу, газбен дәнекерлеу, аргон-доғалық дәнекерлеу және т. б.) жүзеге асыру;
3. Бөлшектерді тазалауды, кесуді және сәйкестендіруді қоса алғанда, дәнекерлеуге және слесарлық операцияларға дайындық жұмыстарын жүргізу;
4. Дәнекерленген қосылыстардың сапасы мен тығыздығын қамтамасыз ету;
5. Дәнекерлеу және слесарлық құралдармен жұмыс істеу кезінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау техникасының талаптарын сақтау.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. Дәнекерлеу жабдықтары мен слесарлық құралдардың құрылысы мен жұмыс принциптері;
2. Дәнекерлеу және слесарлық жұмыстардың технологиялары, дәнекерлеу қосылыстарының түрлері және олардың сапасын бақылау әдістері;
3. Дәнекерлеу және монтаждау үшін жиектер мен беттерді дайындау әдістері;
4. Дәнекерленген тігістердің сапасын бақылау әдістері;
5. Дәнекерленген қосылыстардың ақауларын жіктеу және оларды жою әдістері.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Құбырлардың ағып кетуін, бітелуін, зақымдану орындарын анықтау үшін диагностикалық аспаптарды қолдану;
2. Инженерлік желілерді зерттеу үшін жол іздегіштерді, деңгей өлшегіштерді және басқа жабдықтарды теңшеу және дұрыс пайдалану;
3. Диагностикалық аспаптардың көрсеткіштерін түсіндіру және тексеру нәтижелерін ресімдеу;
4. Диагностика нәтижелері бойынша авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының қажеттілігі мен көлемін анықтау.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. ТКШ саласында қолданылатын диагностикалық аспаптардың түрлері мен жұмыс принциптері;
2. Инженерлік желілердегі ағып кетулерді, жасырын ақаулар мен зақымдарды іздеу және оқшаулау әдістері;
3. Диагностикалық жабдыққа техникалық қызмет көрсету және сақтау ережесі;
4. Ақаулар мен зақымдарды анықтау үшін бұзбайтын бақылау әдістері мен технологиялары (акустикалық, ультрадыбыстық, магниттік, құйынды ток) ;
5. Құбырлардың техникалық жай-күйін бағалау критерийлері және диагностикалық деректер негізінде тозу дәрежесін анықтау;
6. Нәтижелерді тіркей отырып, техникалық құжаттаманы ресімдеу қағидалары (ақаулы ведомостар, диагностика хаттамалары, тексеру актілері).

Машықтар
4 разряд үшін:
1. Диаметрі 300-ден 900 мм-ге дейінгі құбырларды су құбыры желілерін жөндеу, қорғасынмен және түрлі алмастырғыштармен құю, құю бойынша жұмыстарды орындау;
5 разряд үшін:
2. Диаметрі 900 мм-ден асатын құбырларды қорғасынмен және түрлі алмастырғыштармен құю, су құбыры желілерін жөндеу бойынша жұмыстарды орындау;
4-5 разряд үшін:
3. Қарапайым желі схемалары мен сызбаларын оқу.
4. Төтенше жағдайдың сипаты мен орнын анықтау.
5. Жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
6. Шектеулі және қауіпті жағдайларда жұмыс істеу (траншеялар, құдықтар және т.б.).
7. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары бойынша құжаттаманы жүргізу.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. ТКШ инженерлік жүйелерінің құрылысы.
2. Құбырларда қолданылатын материалдардың қасиеттері.
3. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі ережелері.
4. Су және кәріз желілеріндегі апаттарды жою технологиялары.
5. ТКШ саласындағы нормативтік құжаттар.
Деңгей 3
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер) , 07150600 Жөндеуші-слесарь

Машықтар
1. Жабық немесе шектеулі жерлерде (құдықтар, камералар, жертөлелер және т. б.) жұмыстарды қауіпсіз орындау;
2. Жоғары тәуекел жағдайында жұмыстарды орындау кезінде жеке қорғаныс құралдарын (ЖҚҚ) пайдалану;
3. Апаттық жағдайдағы жағдайды бағалау және тәуекелдерді азайту шараларын қабылдау (желдету, газды бақылау, жарықтандыру және т. б.);
4. Шектеулі уақыт және инженерлік желілердің зақымдалған учаскелеріне қол жеткізу жағдайында авариялық бригада құрамында жұмыс істеу.
Білімдер
1. Шектеулі және жабық кеңістіктерде жұмыс істеу кезінде еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы қағидалары;
2. Қиын жағдайларда авариялық жұмыстарды жүргізуге қойылатын нормативтік талаптар;
3. Жеке және ұжымдық қорғау құралдарын қолдану түрлері мен ережелері;
4. Жұмыс орнында желдетуді, жарықтандыруды және ауа ортасын бақылауды қамтамасыз ету әдістері;
5. Төтенше жағдайлар кезіндегі, оның ішінде қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына қауіп төнген кездегі іс-қимыл алгоритмі.
6. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесарінің лауазымдық нұсқаулығы және авариялық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және кәріздің инженерлік желілерінде аварияларды диагностикалауды және оқшаулауды жүзеге асыру;
2. Техникалық құжаттамаға сәйкес мамандандырылған құралдар мен жабдықтарды пайдалана отырып, авариялық-қалпына келтіру жұмыстарын орындау;
3. Инженерлік коммуникацияларды жөндеу және қызмет көрсету кезінде технологиялық процестер мен нормативтік талаптарды сақтау;
4. Авариялардың алдын алу және желілердің сенімділігін арттыру үшін алдын алу шараларын жүзеге асыру;
5. Актілер мен есептерді қоса алғанда, орындалған жұмыстар бойынша техникалық құжаттаманы жүргізу;
6. Жұмыстарды орындау кезінде еңбекті қорғау, қауіпсіздік техникасы және экологиялық нормаларды сақтау.
4 разряд үшін:
7. Кәріз желісі мен коллекторларды 12 м тереңдікте гидравликалық әдіспен тазалауды орындау;
8. Жылжымалы автосорғылардың көмегімен икемді білікпен, су ағынымен және кері гидравликалық қысым әдісімен бітелулерді жою;
9. Жүк көтергіштігі 1 тоннаға дейін трос пен лебедканы дайындауды орындау.
5 разряд үшін:
10. Гидравликалық тәсілмен 12 м-ден астам тереңдікте дөңгелек, жұмыртқа тәрізді, шатырлы кәріз желілерін, дюкерлерді, каналдар мен коллекторларды тазалауды жүзеге асыру;
11. Жүк көтергіштігі 2 тоннаға дейін трос пен лебедканы дайындауды орындау.

Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. Сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау және кәріздің инженерлік желілерінің конструктивтік ерекшеліктері мен техникалық сипаттамалары;
2. ТКШ саласында авариялық-қалпына келтіру және профилактикалық жұмыстарды жүргізу тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар мен стандарттар;
3. Инженерлік коммуникацияларды жөндеу, диагностикалау және қызмет көрсетудің техникалық талаптары мен технологиялары;
4. Мамандандырылған құралдар мен жабдықтарды пайдалану қағидалары;
5. Авариялық және қалпына келтіру жұмыстарын орындау кезінде еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі және экологиялық қауіпсіздік негіздері.
6. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары слесарінің лауазымдық нұсқаулығы және авариялық-диспетчерлік қызмет туралы ереже.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Металл және полимерлі құбырларды қоса алғанда, құбырлардың әртүрлі түрлерін монтаждауды, бөлшектеуді және жөндеуді жүзеге асыру;
2. Құбырлардың түріне және техникалық құжаттаманың талаптарына сәйкес арматура мен байланыстырушы элементтерді дұрыс таңдау және пайдалану;
3. Құбырлардың материалдарын ескере отырып, герметизациялау және дәнекерлеу жұмыстарын орындау;
4. Инженерлік желілердің қосылыстары мен тораптарының сапасы мен сенімділігін бақылау;
5. Құбырлармен және арматурамен жұмыс істеу кезінде технологиялық нормалар мен қауіпсіздік ережелерін сақтау.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. Әр түрлі құбыр материалдарының түрлері мен сипаттамалары (металл, полимер және т. б.), арматура және байланыстырушы элементтер;
2. Пісіру, дәнекерлеу, фланецті және бұрандалы қосылыстарды қоса алғанда, құбырларды қосу технологиялары мен әдістері;
4. Инженерлік коммуникациялармен және тиісті жабдықтармен жұмыс істеу кезіндегі еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қағидалары;
5. Инженерлік желілерді пайдалану және техникалық қызмет көрсету негіздері.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Инженерлік желілердің зақымдалған жерлерін жөндеу және қалпына келтіру үшін дәнекерлеу жабдықтары мен слесарлық құралдарды дұрыс пайдалану;
2. Техникалық талаптарға сәйкес әртүрлі типтегі дәнекерлеу жұмыстарын (электрмен дәнекерлеу, газбен дәнекерлеу, аргон-доғалық дәнекерлеу және т. б.) жүзеге асыру;
3. Бөлшектерді тазалауды, кесуді және сәйкестендіруді қоса алғанда, дәнекерлеуге және слесарлық операцияларға дайындық жұмыстарын жүргізу;
4. Дәнекерленген қосылыстардың сапасы мен тығыздығын қамтамасыз ету;
5. Дәнекерлеу және слесарлық құралдармен жұмыс істеу кезінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау техникасының талаптарын сақтау.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. Дәнекерлеу жабдықтары мен слесарлық құралдардың құрылысы мен жұмыс принциптері;
2. Дәнекерлеу және слесарлық жұмыстардың технологиялары, дәнекерлеу қосылыстарының түрлері және олардың сапасын бақылау әдістері;
3. Дәнекерлеу және монтаждау үшін жиектер мен беттерді дайындау әдістері;
4. Дәнекерленген тігістердің сапасын бақылау әдістері;
5. Дәнекерленген қосылыстардың ақауларын жіктеу және оларды жою әдістері.
Машықтар
4-5 разрядтар үшін:
1. Құбырлардың ағып кетуін, бітелуін, зақымдану орындарын анықтау үшін диагностикалық аспаптарды қолдану;
2. Инженерлік желілерді зерттеу үшін жол іздегіштерді, деңгей өлшегіштерді және басқа жабдықтарды теңшеу және дұрыс пайдалану;
3. Диагностикалық аспаптардың көрсеткіштерін түсіндіру және тексеру нәтижелерін ресімдеу;
4. Диагностика нәтижелері бойынша авариялық-қалпына келтіру жұмыстарының қажеттілігі мен көлемін анықтау.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. ТКШ саласында қолданылатын диагностикалық аспаптардың түрлері мен жұмыс принциптері;
2. Инженерлік желілердегі ағып кетулерді, жасырын ақаулар мен зақымдарды іздеу және оқшаулау әдістері;
3. Диагностикалық жабдыққа техникалық қызмет көрсету және сақтау ережесі;
4. Ақаулар мен зақымдарды анықтау үшін бұзбайтын бақылау әдістері мен технологиялары (акустикалық, ультрадыбыстық, магниттік, құйынды ток) ;
5. Құбырлардың техникалық жай-күйін бағалау критерийлері және диагностикалық деректер негізінде тозу дәрежесін анықтау;
6. Нәтижелерді тіркей отырып, техникалық құжаттаманы ресімдеу қағидалары (ақаулы ведомостар, диагностика хаттамалары, тексеру актілері).

Машықтар
4 разряд үшін:
1. Диаметрі 300-ден 900 мм-ге дейінгі құбырларды су құбыры желілерін жөндеу, қорғасынмен және түрлі алмастырғыштармен құю, құю бойынша жұмыстарды орындау;
5 разряд үшін:
2. Диаметрі 900 мм-ден асатын құбырларды қорғасынмен және түрлі алмастырғыштармен құю, су құбыры желілерін жөндеу бойынша жұмыстарды орындау;
4-5 разряд үшін:
3. Қарапайым желі схемалары мен сызбаларын оқу.
4. Төтенше жағдайдың сипаты мен орнын анықтау.
5. Жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
6. Шектеулі және қауіпті жағдайларда жұмыс істеу (траншеялар, құдықтар және т.б.).
7. Авариялық-қалпына келтіру жұмыстары бойынша құжаттаманы жүргізу.
Білімдер
4-5 разрядтар үшін:
1. ТКШ инженерлік жүйелерінің құрылысы.
2. Құбырларда қолданылатын материалдардың қасиеттері.
3. Еңбекті қорғау, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі ережелері.
4. Су және кәріз желілеріндегі апаттарды жою технологиялары.
5. ТКШ саласындағы нормативтік құжаттар.