Кіру

Рентгеногаммография инженері

Кәсіптің сипаттамасы
2147-4
Рентгеногаммография инженері
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Металл және металл емес бұйымдарды, дәнекерленген қосылыстар мен конструкцияларды рентген-гаммаграфиялық бақылауды сапалы және қауіпсіз жүргізуді қамтамасыз ету, ақауларды анықтау, апаттық жағдайлардың алдын алу және технологиялық жабдықтың, құбырлардың және басқа да объектілердің сенімділігін қамтамасыз ету. Бұл жұмыстарды нормативтік-техникалық құжаттаманың және бұзбайтын бақылау стандарттарының талаптарына сәйкес орындау.
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Дербестік және жауапкершілік
  • Күйзеліске тұрақтылық
  • Аналитикалық ойлау
  • Ауызекі сөйлеу дағдылары
  • Жазбаша қарым-қатынас жасау дағдылары
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және кәсіптік саладағы жұмыс өтілі кемінде 3 жыл.
Басқа кәсіптермен байланыс
2 СБШ-нің деңгейі ( подуровень)
Желілік құбыр жүргізуші
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі ( подуровень)
Желілік құбыр жүргізуші
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Желілік қараушы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Резервуарлар жөніндегі инженер
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі
Технологиялық қондырғылардың операторы
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Технологиялық қондырғылардың операторы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Мұнай(газ)айдау станция бастығы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Мұнай (газ) айдау станциясының инженері
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Техникалық диагностика жөніндегі инженер
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Диагностика жөніндегі инженер
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Теміржол эстакадасын пайдалану жөніндегі инженер (мұнай және мұнай өнімдері)
Толығырақ
4 СБШ-нің деңгейі
Мұнай құбырларын пайдалану жөніндегі техник
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Магистральдық құбыр желілерін пайдалану жөніндегі инженер
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Желілік бөлік жөніндегі инженер
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі (- подуровень)
Дәнекерлеу инженері
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B071 Инженерия және инженерлік іс , 6B072 Өндірістік және өңдеу салалары

Машықтар
1. Бақылау объектілеріне арналған техникалық құжаттамаларды жинау және жүйелеу.
2. Бақыланатын объектілердің құрылымдық ерекшеліктері мен материалдарын талдау.
3. Техникалық жай-күй деректеріне сүйене отырып, ықтимал ақауларды және олардың маңыздылық дәрежесін анықтау.
4. Алдыңғы тексеру нәтижелерін түсіндіру және бақылауды жоспарлау кезінде оларды ескеру.
5. Ақпаратты өңдеу үшін арнайы дерекқорлар мен бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдану.
6. Иондаушы сәулелену көздерімен жұмыс істеу құқығына санитариялық-эпидемиологиялық қорытындыны уақтылы ресімдеу, термолюминесцентті дозиметрлерді (ТЛД) қолдану арқылы персоналдың жеке сәулелену мөлшеріне тұрақты бақылау және есеп жүргізу, жыл сайын белгіленген мерзімде санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің аумақтық органдарына есептілік ұсыну, атом энергиясын пайдалану саласындағы қызметке арнайы рұқсат (лицензия) алу үшін қажетті ақпаратпен қамтамасыз ету.
Білімдер
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылау кезінде қолданылатын техникалық құжаттаманың түрлері, мазмұны және жүргізу ережелері.
2. Бақыланатын объектілер материалдарының физика химиялық қасиеттері, құрылымдық ерекшеліктері және ықтимал ақаулары.
3. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын объектілердің техникалық жай күйі туралы деректерді жинау, жүйелеу және сақтау әдістері.
4. Бақыланатын объектілердің жай күйін бағалауға қажетті ақпаратқа талдау жүргізу принциптері мен құралдары.
5. Бақылау нәтижелері туралы деректерді есепке алу, өңдеу және талдау үшін қолданылатын бағдарламалық қамтамасыз етудің функционалдық мүмкіндіктері мен жұмыс тәртібі.
Машықтар
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылауды жүргізу жоспарлары мен кестелерін әзірлеу.
2. Бақылау жүргізу кезінде персоналдың жұмысын ұйымдастыру және міндеттерді бөлу.
3. Объект түріне байланысты бақылау әдістері мен технологияларын айқындау.
4. Бақылауды жүргізуге дайындық үшін бастапқы деректерді талдау.
5. Бақылау шарттарының нормативті құжаттама талаптарына сәйкестігін бағалау.
Білімдер
1. Бүлдірмейтін бақылау процестерін жоспарлау және ұйымдастыру әдістемелері.
2. Рентгендік және гамма сәулелену түрлері мен сипаттамалары.
3. Радиациялық қауіпсіздік бойынша нормативтік құжаттардың талаптары.
4. Рентгендік және гаммаграфиялық түсіру жабдығының техникалық параметрлері мен жұмыс принциптері.
5. Алынған рентгендік және гаммаграфиялық түсірілімдердің сапасын бағалау әдістері.

Машықтар
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылау нәтижелерін түсіндіру, нормадан ауытқуларды анықтау.
2. Анықталған ақаулардың маңыздылық деңгейін және олардың объектінің пайдалану сипаттамаларына әсерін бағалау.
3. Анықталған ақауларды жою немесе тәуекелдерді азайту бойынша ұсыныстар әзірлеу.
4. Пайдалану шарттары мен тарихи деректерді талдау негізінде ықтимал ақауларды болжау.
5. Деректерді талдау және болжамды модельдер құру үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдану.
Білімдер
1. Ықтимал ақаулардың түрлері мен сипаттамалары, олардың себептері және объектінің пайдалануына әсері.
2. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын тәуекелдерді бағалау әдістері.
3. Алынған деректерді талдау алгоритмдері және ақауларды болжау әдістемелері.
4. Бақыланатын объектілердегі рұқсат етілген ақауларға қатысты стандарттар мен нормативтік талаптар.
5. Ақауларды талдау және болжау үшін қолданылатын бағдарламалық құралдар мен технологиялар.
Машықтар
1. Рентгендік және гаммаграфиялық кескіндерді өңдеу және талдау үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану.
2. Ақауларды дәл анықтау және түсіндіру үшін бағдарламалардың параметрлерін баптау.
3. Бақылау деректерін цифрлық өңдеу және мұрағаттау жүргізу.
4. Автоматтандырылған кескіндерді талдау жүйелері арқылы алынған нәтижелерді интерпретациялау.
5. Бақылау нәтижелері бойынша есеп құжаттамасын электронды түрде рәсімдеу.
6. Әріптестерді бүлдірмейтін бақылау деректерін талдау үшін бағдарламалық құралдарды қолдануға оқыту.
Білімдер
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылау үшін бағдарламалық қамтамасыз етудің түрлері мен функционалдық мүмкіндіктері.
2. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын цифрлық кескіндерді өңдеу әдістері.
3. Ақауларды тану бағдарламалық алгоритмдері және оларды калибрлеу тәсілдері.
4. Бақылау нәтижелері бойынша электронды дерекқорларды жүргізу және сақтау талаптары.
5. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын бағдарламалық қамтамасыз етуге арналған стандарттар мен нормативтік талаптар.
6. Рентген кескіндерінің автоматтандырылған талдау жүйелерінің жұмыс принциптері.
7. Бағдарламалық қамтамасыз етуді бүлдірмейтін бақылау жабдығымен біріктіру тәсілдері.

Машықтар
1. Бүлдірмейтін бақылау процесін үйлестіру үшін әріптестермен кәсіби өзара әрекеттесу жүргізу.
2. Бақылауды жоспарлау және жүргізу мәселелері бойынша тапсырыс берушілермен келіссөздер жүргізу.
3. Дефектоскопиялық жұмыстарды орындауға қажетті құжаттар, жұмысқа рұқсат қағаздары, құрал-жабдықтар, аспаптар және материалдармен қамтамасыз ету.
4. Бақылау әдістерінің техникалық аспектілері мен алынған деректерді түсіндіру.
5. Бақылау нәтижелерін бекітілген стандарттарға сәйкес рәсімдеу және ұсыну.
6. Анықталған ақауларды жою және өндірістік процестерді оңтайландыру бойынша бірлескен шешімдер қабылдау.
7. Бақылау сапасы мен қауіпсіздігі мәселелері бойынша жұмыс кездесулері мен талқылауларына қатысу.
Білімдер
1. Кәсіби ортада іскерлік коммуникация және келіссөз жүргізудің негіздері.
2. Бүлдірмейтін бақылау нәтижелерін рәсімдеу және ұсыну талаптары.
3. Тапсырыс берушілермен және кәсіпорын ішкі бөлімшелерімен тиімді өзара әрекеттесу әдістері.
4. Бақылауды өткізу және келісу тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар.
5. Топтық жұмыс принциптері және кәсіби дауларды шешу тәсілдері.
6. Қарым-қатынастың психологиялық аспектілері және тиімді дәлелдеме стратегиялары.
Машықтар
1. Бүлдірмейтін бақылау деректерін өңдеу және талдау үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану.
2. Әріптестермен және тапсырыс берушілермен жедел өзара әрекеттесу үшін байланыс құралдарын (электрондық пошта, мессенджерлер, бейнеконференциялар) қолдану.
3. Компьютерлік жүйелерді пайдалана отырып техникалық ақпаратты енгізу, өңдеу және сақтау.
4. Белгіленген стандарттарға сәйкес электрондық құжаттаманы дұрыс рәсімдеу және жіберу.
5. Техникалық ақпаратты басқару үшін дерекқорлар мен бұлтты сақтау орындарын пайдалану.
6. Есеп беру материалдарын дайындау және презентациялау үшін перифериялық құрылғыларды (принтерлер, сканерлер, проекторлар) баптау және қолдану.
7. Бүлдірмейтін бақылау әдістерін қолданғаннан кейінгі дәнекерленген қосылыстардың сапасы және технологиялық жабдықтың (құбырлар, резервуарлар, мұнайды қыздыру пештері, тоқтату арматурасы, металлоконструкциялар және басқа жабдықтар) металлының жай-күйі бойынша қорытындылар мен актілерді беру.
Білімдер
1. Операциялық жүйелермен және офис қосымшаларымен жұмыс істеудің негіздері.
2. Ақпаратты беру кезінде деректерді өңдеу және қорғау принциптері.
3. Техникалық құжаттаманы электрондық форматта рәсімдеу және жүргізу талаптары.
4. Бақылау нәтижелерін талдау үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдану әдістері.
5. Қазіргі байланыс технологиялары және оларды кәсіби қызметте қолдану.
6. Цифрлық ресурстармен жұмыс істеу кезінде ақпараттық қауіпсіздік және деректерді қорғау негіздері.
Деңгей 7
жоғары оқу орнынан кейінгі білім (магистратура, резидентура) , 7M071 Инженерия және инженерлік іс , 7M072 Өндірістік және өңдеу салалары

Машықтар
1. Бақылау объектілеріне арналған техникалық құжаттамаларды жинау және жүйелеу.
2. Бақыланатын объектілердің құрылымдық ерекшеліктері мен материалдарын талдау.
3. Техникалық жай-күй деректеріне сүйене отырып, ықтимал ақауларды және олардың маңыздылық дәрежесін анықтау.
4. Алдыңғы тексеру нәтижелерін түсіндіру және бақылауды жоспарлау кезінде оларды ескеру.
5. Ақпаратты өңдеу үшін арнайы дерекқорлар мен бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдану.
6. Иондаушы сәулелену көздерімен жұмыс істеу құқығына санитариялық-эпидемиологиялық қорытындыны уақтылы ресімдеу, термолюминесцентті дозиметрлерді (ТЛД) қолдану арқылы персоналдың жеке сәулелену мөлшеріне тұрақты бақылау және есеп жүргізу, жыл сайын белгіленген мерзімде санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің аумақтық органдарына есептілік ұсыну, атом энергиясын пайдалану саласындағы қызметке арнайы рұқсат (лицензия) алу үшін қажетті ақпаратпен қамтамасыз ету.
Білімдер
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылау кезінде қолданылатын техникалық құжаттаманың түрлері, мазмұны және жүргізу ережелері.
2. Бақыланатын объектілер материалдарының физика химиялық қасиеттері, құрылымдық ерекшеліктері және ықтимал ақаулары.
3. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын объектілердің техникалық жай күйі туралы деректерді жинау, жүйелеу және сақтау әдістері.
4. Бақыланатын объектілердің жай күйін бағалауға қажетті ақпаратқа талдау жүргізу принциптері мен құралдары.
5. Бақылау нәтижелері туралы деректерді есепке алу, өңдеу және талдау үшін қолданылатын бағдарламалық қамтамасыз етудің функционалдық мүмкіндіктері мен жұмыс тәртібі.
Машықтар
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылауды жүргізу жоспарлары мен кестелерін әзірлеу.
2. Бақылау жүргізу кезінде персоналдың жұмысын ұйымдастыру және міндеттерді бөлу.
3. Объект түріне байланысты бақылау әдістері мен технологияларын айқындау.
4. Бақылауды жүргізуге дайындық үшін бастапқы деректерді талдау.
5. Бақылау шарттарының нормативті құжаттама талаптарына сәйкестігін бағалау.
Білімдер
1. Бүлдірмейтін бақылау процестерін жоспарлау және ұйымдастыру әдістемелері.
2. Рентгендік және гамма сәулелену түрлері мен сипаттамалары.
3. Радиациялық қауіпсіздік бойынша нормативтік құжаттардың талаптары.
4. Рентгендік және гаммаграфиялық түсіру жабдығының техникалық параметрлері мен жұмыс принциптері.
5. Алынған рентгендік және гаммаграфиялық түсірілімдердің сапасын бағалау әдістері.

Машықтар
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылау нәтижелерін түсіндіру, нормадан ауытқуларды анықтау.
2. Анықталған ақаулардың маңыздылық деңгейін және олардың объектінің пайдалану сипаттамаларына әсерін бағалау.
3. Анықталған ақауларды жою немесе тәуекелдерді азайту бойынша ұсыныстар әзірлеу.
4. Пайдалану шарттары мен тарихи деректерді талдау негізінде ықтимал ақауларды болжау.
5. Деректерді талдау және болжамды модельдер құру үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдану.
Білімдер
1. Ықтимал ақаулардың түрлері мен сипаттамалары, олардың себептері және объектінің пайдалануына әсері.
2. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын тәуекелдерді бағалау әдістері.
3. Алынған деректерді талдау алгоритмдері және ақауларды болжау әдістемелері.
4. Бақыланатын объектілердегі рұқсат етілген ақауларға қатысты стандарттар мен нормативтік талаптар.
5. Ақауларды талдау және болжау үшін қолданылатын бағдарламалық құралдар мен технологиялар.
Машықтар
1. Рентгендік және гаммаграфиялық кескіндерді өңдеу және талдау үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану.
2. Ақауларды дәл анықтау және түсіндіру үшін бағдарламалардың параметрлерін баптау.
3. Бақылау деректерін цифрлық өңдеу және мұрағаттау жүргізу.
4. Автоматтандырылған кескіндерді талдау жүйелері арқылы алынған нәтижелерді интерпретациялау.
5. Бақылау нәтижелері бойынша есеп құжаттамасын электронды түрде рәсімдеу.
6. Әріптестерді бүлдірмейтін бақылау деректерін талдау үшін бағдарламалық құралдарды қолдануға оқыту.
Білімдер
1. Рентгендік және гаммаграфиялық бақылау үшін бағдарламалық қамтамасыз етудің түрлері мен функционалдық мүмкіндіктері.
2. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын цифрлық кескіндерді өңдеу әдістері.
3. Ақауларды тану бағдарламалық алгоритмдері және оларды калибрлеу тәсілдері.
4. Бақылау нәтижелері бойынша электронды дерекқорларды жүргізу және сақтау талаптары.
5. Бүлдірмейтін бақылауда қолданылатын бағдарламалық қамтамасыз етуге арналған стандарттар мен нормативтік талаптар.
6. Рентген кескіндерінің автоматтандырылған талдау жүйелерінің жұмыс принциптері.
7. Бағдарламалық қамтамасыз етуді бүлдірмейтін бақылау жабдығымен біріктіру тәсілдері.

Машықтар
1. Бүлдірмейтін бақылау процесін үйлестіру үшін әріптестермен кәсіби өзара әрекеттесу жүргізу.
2. Бақылауды жоспарлау және жүргізу мәселелері бойынша тапсырыс берушілермен келіссөздер жүргізу.
3. Дефектоскопиялық жұмыстарды орындауға қажетті құжаттар, жұмысқа рұқсат қағаздары, құрал-жабдықтар, аспаптар және материалдармен қамтамасыз ету.
4. Бақылау әдістерінің техникалық аспектілері мен алынған деректерді түсіндіру.
5. Бақылау нәтижелерін бекітілген стандарттарға сәйкес рәсімдеу және ұсыну.
6. Анықталған ақауларды жою және өндірістік процестерді оңтайландыру бойынша бірлескен шешімдер қабылдау.
7. Бақылау сапасы мен қауіпсіздігі мәселелері бойынша жұмыс кездесулері мен талқылауларына қатысу.
Білімдер
1. Кәсіби ортада іскерлік коммуникация және келіссөз жүргізудің негіздері.
2. Бүлдірмейтін бақылау нәтижелерін рәсімдеу және ұсыну талаптары.
3. Тапсырыс берушілермен және кәсіпорын ішкі бөлімшелерімен тиімді өзара әрекеттесу әдістері.
4. Бақылауды өткізу және келісу тәртібін реттейтін нормативтік құжаттар.
5. Топтық жұмыс принциптері және кәсіби дауларды шешу тәсілдері.
6. Қарым-қатынастың психологиялық аспектілері және тиімді дәлелдеме стратегиялары.
Машықтар
1. Бүлдірмейтін бақылау деректерін өңдеу және талдау үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалану.
2. Әріптестермен және тапсырыс берушілермен жедел өзара әрекеттесу үшін байланыс құралдарын (электрондық пошта, мессенджерлер, бейнеконференциялар) қолдану.
3. Компьютерлік жүйелерді пайдалана отырып техникалық ақпаратты енгізу, өңдеу және сақтау.
4. Белгіленген стандарттарға сәйкес электрондық құжаттаманы дұрыс рәсімдеу және жіберу.
5. Техникалық ақпаратты басқару үшін дерекқорлар мен бұлтты сақтау орындарын пайдалану.
6. Есеп беру материалдарын дайындау және презентациялау үшін перифериялық құрылғыларды (принтерлер, сканерлер, проекторлар) баптау және қолдану.
7. Бүлдірмейтін бақылау әдістерін қолданғаннан кейінгі дәнекерленген қосылыстардың сапасы және технологиялық жабдықтың (құбырлар, резервуарлар, мұнайды қыздыру пештері, тоқтату арматурасы, металлоконструкциялар және басқа жабдықтар) металлының жай-күйі бойынша қорытындылар мен актілерді беру.
Білімдер
1. Операциялық жүйелермен және офис қосымшаларымен жұмыс істеудің негіздері.
2. Ақпаратты беру кезінде деректерді өңдеу және қорғау принциптері.
3. Техникалық құжаттаманы электрондық форматта рәсімдеу және жүргізу талаптары.
4. Бақылау нәтижелерін талдау үшін арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдану әдістері.
5. Қазіргі байланыс технологиялары және оларды кәсіби қызметте қолдану.
6. Цифрлық ресурстармен жұмыс істеу кезінде ақпараттық қауіпсіздік және деректерді қорғау негіздері.