Кіру

Диспетчер (ұшу және қону бойынша)

Кәсіптің сипаттамасы
3154-0-004
Диспетчер (ұшу және қону бойынша)
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Әуе көлігіндегі технологиялық процестер мен өндірістердің, ӘК ұшуларының және әуе кеңістігін пайдаланудың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін әуе тасымалдарын және авиациялық жұмыстарды ұйымдастыру, орындау, қамтамасыз ету және оларға қызмет көрсету
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Жауапкершілік
  • ұйымдастыру
  • қарым-қатынас
  • стресске төзімділік
  • шешімділік
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметкер/ұшу диспетчері ретінде, бірақ мамандығы бойынша үш жылдан артық жұмыс істемеген мамандандырылған даярлау немесе оқудың алдындағы жыл ішінде ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметкердің көмекшісі/ұшу диспетчері функцияларын жүзеге асырған маман ретінде жұмыс тәжірибесі.
Басқа кәсіптермен байланыс
3 СБШ-нің деңгейі
Тікұшақ ұшқыш-операторы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Ұшу емтихан қабылдаушысы (бағалаушысы)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Борттық радисті
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Бортинженер (бортмеханик)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Техникалық директор
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Тікұшақ ұшқышы
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі
Ұшу қауіпсіздік бастығы
Толығырақ
8 СБШ-нің деңгейі
Бас директор
Толығырақ
3 СБШ-нің деңгейі
Ұшақ ұшқыш-операторы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Ұшу нұсқаушысы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Бортмеханик-нұсқаушы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Ұшқыш-сынаушы
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Ұшақ ұшқышы
Толығырақ
7 СБШ-нің деңгейі
Ұшу жетекшісі
Толығырақ
2 СБШ-нің деңгейі
Жеңіл және аса жеңіл авиацияның ұшқышы
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Авиациялық штурман
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инженер-инспектор
Толығырақ
Деңгей 3
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер) , 07151100 Машиналар мен жабдықтарды пайдалану және техникалық қызмет көрсету (өнеркәсіп салалары бойынша)

Машықтар
1. Әуе тасымалы мен авиациялық жұмыстарды ұйымдастыру, қамтамасыз ету және қызмет көрсету.
2. ӘК ұшуларын жоспарлауды жүзеге асыру, ұшулардың жұмыс жоспарларын жасау.
3. Әк және авиациялық инфрақұрылым объектілерін пайдалануды ақпараттық қамтамасыз ету жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру және орындау.
4. Әк және авиациялық инфрақұрылым объектілерін пайдалану кезінде қызмет көрсету, сервис, жөндеу және басқа да қызметтер бойынша өндірістік бағдарламаларды айқындау.
Білімдер
1. Ұлттық және халықаралық әуе заңнамасы.
2. ӘК күштік қондырғыларының, жүйелер мен аспаптық Жабдықтардың жұмыс принциптері.
3. Әуе кемелері мен күштік қондырғылардың пайдалану шектеулері.
4. ӘК-нің ең аз жабдықтарының тізбесі, ӘК-нің ұшу-техникалық сипаттамаларына массаны тиеу мен бөлудің әсері.
5. Әк массасы мен орталықтандырылуын, отын шығынын және отын бойынша ұшу ұзақтығын есептеу ережесі. ӘК ұшуларын Жедел жоспарлау.
6. Бағыттар бойынша крейсерлік ұшуларды жоспарлау және қосалқы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) таңдау рәсімдері.
Машықтар
1. Әуе заңнамасының талаптарына сәйкес авиациялық инфрақұрылым объектілерін пайдалану.
2. Енгізілетін жабдықты қабылдауды және игеруді жүзеге асыру.
3. ӘК ұшуларын бақылаудың, навигациялық және метеорологиялық қамтамасыз етудің радиоэлектрондық байланыс жүйелерін пайдалану.
4. Пайдаланылатын жабдықтың жұмысқа қабілеттілігін тексеруді жүзеге асыру.
5. Жабдықтың техникалық жай-күйі мен қалдық ресурсын тексеруді жүзеге асыру, профилактикалық тексерулерді және жабдықтың ағымдағы жөндеуін ұйымдастыру және қамтамасыз ету.
Білімдер
1. Ұлттық және халықаралық әуе заңнамасы.
2. ӘК күштік қондырғыларының, жүйелер мен аспаптық Жабдықтардың жұмыс принциптері.
3. Әуе кемелері мен күштік қондырғылардың пайдалану шектеулері.
4. ӘК-нің ең аз жабдықтарының тізбесі, ӘК-нің ұшу-техникалық сипаттамаларына массаны тиеу мен бөлудің әсері.
5. Әк массасы мен орталықтандырылуын, отын шығынын және отын бойынша ұшу ұзақтығын есептеу ережесі. ӘК ұшуларын Жедел жоспарлау.
6. Бағыттар бойынша крейсерлік ұшуларды жоспарлау және қосалқы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) таңдау рәсімдері.
Машықтар
1. Әк және авиациялық инфрақұрылым объектілеріне қызмет көрсетуді регламенттейтін пайдалану құжаттамасын әзірлеу.
2. Пайдаланылатын жабдықты пайдалану жөніндегі нұсқаулықтарды әзірлеу.
3. Өндірістік-техникалық құжаттаманы әзірлеу. Әк және авиациялық инфрақұрылым объектілерін пайдалану тиімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды әзірлеу және іске асыру.
4. ӘК ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды әзірлеу.
Білімдер
1. Ұлттық және халықаралық әуе заңнамасы.
2. ӘК күштік қондырғыларының, жүйелер мен аспаптық Жабдықтардың жұмыс принциптері.
3. Әуе кемелері мен күштік қондырғылардың пайдалану шектеулері.
4. ӘК-нің ең аз жабдықтарының тізбесі, ӘК-нің ұшу-техникалық сипаттамаларына массаны тиеу мен бөлудің әсері.
5. Әк массасы мен орталықтандырылуын, отын шығынын және отын бойынша ұшу ұзақтығын есептеу ережесі. ӘК ұшуларын Жедел жоспарлау.
6. Бағыттар бойынша крейсерлік ұшуларды жоспарлау және қосалқы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) таңдау рәсімдері.

Машықтар
1. ӘК ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесіндегі статистикалық деректер мен хабарламаларды талдау.
2. Ұшу қауіпсіздігінің аспектілерін талдау және олардың жағдайын бағалау.
3. Авиациялық оқиғалардың дамуындағы себеп-салдарлық байланыстарды талдау.
4. Әуе тасымалы мен авиациялық жұмыстарды орындау кезінде қауіпті факторларды анықтау.
5. Әуе тасымалы мен авиациялық жұмыстарды орындау кезінде тәуекелдерді жою бойынша тиімді шараларды әзірлеу және енгізу.
6. ӘК ұшу-қону сипаттамаларына талдау жүргізу.
Білімдер
1. Ұлттық және халықаралық әуе заңнамасы.
2. ӘК күштік қондырғыларының, жүйелер мен аспаптық Жабдықтардың жұмыс принциптері.
3. Әуе кемелері мен күштік қондырғылардың пайдалану шектеулері.
4. ӘК-нің ең аз жабдықтарының тізбесі, ӘК-нің ұшу-техникалық сипаттамаларына массаны тиеу мен бөлудің әсері.
5. Әк массасы мен орталықтандырылуын, отын шығынын және отын бойынша ұшу ұзақтығын есептеу ережесі. ӘК ұшуларын Жедел жоспарлау.
6. Бағыттар бойынша крейсерлік ұшуларды жоспарлау және қосалқы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) таңдау рәсімдері.
Машықтар
1. Материалдарды, жабдықтарды, тиісті алгоритмдерді және өндірістік-технологиялық процестердің параметрлерін есептеу бағдарламаларын тиімді пайдалану.
2. Өндірістік-технологиялық процестерді әзірлеу және жетілдіру және өндірістік-технологиялық тәртіптің сақталуын бақылауды жүзеге асыру.
3. ӘК ұшуларының өндірісін жедел бақылауды жүзеге асыру.
4. Алдын ала және ұшу алдындағы навигациялық және өзге де есептеулер жүргізу.
5. ӘК ұшуларының навигациялық жоспарларын жасау.
6. Әуе тасымалы мен авиациялық жұмыстарды ұйымдастыру және жүргізу кезінде басқа бөлімшелермен өзара іс-қимылды жүзеге асыру.
Білімдер
1. Ұлттық және халықаралық әуе заңнамасы.
2. ӘК күштік қондырғыларының, жүйелер мен аспаптық Жабдықтардың жұмыс принциптері.
3. Әуе кемелері мен күштік қондырғылардың пайдалану шектеулері.
4. ӘК-нің ең аз жабдықтарының тізбесі, ӘК-нің ұшу-техникалық сипаттамаларына массаны тиеу мен бөлудің әсері.
5. Әк массасы мен орталықтандырылуын, отын шығынын және отын бойынша ұшу ұзақтығын есептеу ережесі. ӘК ұшуларын Жедел жоспарлау.
6. Бағыттар бойынша крейсерлік ұшуларды жоспарлау және қосалқы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) таңдау рәсімдері.
Машықтар
1. Авиациялық оқиғалардың және жердегі ӘК зақымдануының, әуе кеңістігін пайдалану тәртібінің бұзылуының себептерін анықтау.
2. Әуеайлақтарды (тікұшақ айлақтарын) пайдалану және әуежай қызметін ұйымдастыру қағидалары мен рәсімдерін орындау.
3. Әк және авиациялық инфрақұрылым объектілерін пайдалану бойынша технологиялық карталардың талаптарын орындау.
4. Жолаушыларды, багажды және жүктерді авиациялық жұмыстарды және әуе тасымалдарын оларды орындау қағидаларына сәйкес ұйымдастыру.
Білімдер
1. Ұлттық және халықаралық әуе заңнамасы.
2. ӘК күштік қондырғыларының, жүйелер мен аспаптық Жабдықтардың жұмыс принциптері.
3. Әуе кемелері мен күштік қондырғылардың пайдалану шектеулері.
4. ӘК-нің ең аз жабдықтарының тізбесі, ӘК-нің ұшу-техникалық сипаттамаларына массаны тиеу мен бөлудің әсері.
5. Әк массасы мен орталықтандырылуын, отын шығынын және отын бойынша ұшу ұзақтығын есептеу ережесі. ӘК ұшуларын Жедел жоспарлау.
6. Бағыттар бойынша крейсерлік ұшуларды жоспарлау және қосалқы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) таңдау рәсімдері.

Машықтар
1. Еңбек заңнамасының талаптарын сақтау.
2. Ішкі еңбек ережелерін сақтау.
3. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі жөніндегі іс-шараларға қатысу және оларды қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды орындау.
Білімдер
1. Еңбек заңнамасы.
2. Ішкі еңбек тәртібі ережелері.
3. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптары.

Машықтар
1. Авиациялық кәсіпорындардың ұйымдық-басқару құрылымдарын жетілдіру жолдарын табу.
2. Есеп және құжат айналымы жүйесін ұйымдастыру және жетілдіру.
3. Әк және авиациялық инфрақұрылым объектілерін пайдаланудың ұтымды нормативтерін әзірлеу.
4. Әк және авиациялық инфрақұрылым объектілерін пайдалану тиімділігін арттыру бойынша әдістемелік және өкімдік құжаттардың, техникалық құжаттаманың жобаларын әзірлеуді ұйымдастыру және жүзеге асыру.
Білімдер
1. Ұлттық және халықаралық әуе заңнамасы.
2. ӘК күштік қондырғыларының, жүйелер мен аспаптық Жабдықтардың жұмыс принциптері.
3. Әуе кемелері мен күштік қондырғылардың пайдалану шектеулері.
4. ӘК-нің ең аз жабдықтарының тізбесі, ӘК-нің ұшу-техникалық сипаттамаларына массаны тиеу мен бөлудің әсері.
5. Әк массасы мен орталықтандырылуын, отын шығынын және отын бойынша ұшу ұзақтығын есептеу ережесі. ӘК ұшуларын Жедел жоспарлау.
6. Бағыттар бойынша крейсерлік ұшуларды жоспарлау және қосалқы әуеайлақты (тікұшақ айлағын) таңдау рәсімдері.