Кіру

Балара өсірушінің көмекшісі

Кәсіптің сипаттамасы
3142-0
Балара өсірушінің көмекшісі
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Балара шаруашылығы өнімдерін өндіру бойынша жұмыстарды ұйымдастыру және орындау
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Еңбекқорлық
  • Байқағыштық
  • Зейін
  • Жақсы визуалды есте сақтау
  • Аралармен жұмыс істеу кезінде батылдық
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Талап етілмейді
Басқа кәсіптермен байланыс
4 СБШ-нің деңгейі ( кіші деңгей)
Балара өсіруші
Толығырақ
8 СБШ-нің деңгейі ( кіші деңгей)
Бас зоотехник (балара шаруашылығы бойынша)
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Зоотехник (балара шаруашылығы бойынша)
Толығырақ
Деңгей 1
бастауыш білім

Машықтар
1. Ақауларды анықтау мақсатында ара ұяларын тексеру.
2. Балара ұяларын жөндеу және сырлау кезінде анықталған ақауларды жою.
3. Омарта құрылыстарының, жабдықтары мен мүкәммалының ақауларын жою.
4. Балара ұяларын, құрылыстарды, жабдықтар мен мүкәммалды жөндеу кезінде құралдарды пайдалану.
5. Балара ұяларына арналған тұғырларды дайындау.
6. Рамаларды дайындау және жөндеу кезінде құралдарды пайдалану.
Білімдер
1. Балара ұяларының негізгі түрлерінің құрылысы.
2. Балара ұяларына қойылатын талаптар, оларды сырлау және түсін таңдау қағидалары.
3. Омарта құрылыстарын, жабдықтары мен мүкәммалын ұсақ жөндеу жұмыстарын орындау тәртібі.
4. Жөндеу кезінде құралдар мен мүкәммалды пайдалану қағидалары.
5. Балара ұясы рамаларының конструкциялары мен өлшемдері.
6. Рамаларды дайындау және жөндеу технологиялары.
7. Рамаларға балауыз негізін (вощина) орнату технологиясы.
Машықтар
1. Баларадың жағдайын жақсартуға арналған ерітінділерді ветеринариялық талаптарға сәйкес дайындау.
2. Балараға арналған ерітінділерді қоса алғанда, суаттарды уақтылы толықтырып отыру.
3. Ағаш рамаларды, ара ұяларын және астауларды тазалау.
4. Омарта аумағы мен құрылыстарын маусымдық жұмыстарға дайындау.
5. Дезинфекциялаушы және жуу құралдарының ерітінділерін дайындау.
6. Дезинфекциялау құралдарын нұсқаулықтарға сәйкес пайдалану.
7. Омарта аумағы мен құрылыстарын тазалау кезінде шаруашылық құрал-саймандарын пайдалану.
8. Көмекші жұмыстарды орындау кезінде арнайы киім мен жеке қорғаныш құралдарын қолдану.
9. Балара ұялары орналастырылатын алаңда қардың еруін жеделдету жөніндегі іс-шараларды жүргізу.
Білімдер
1. Баларалады ұстау мен өсіруге қойылатын ветеринариялық-санитариялық талаптар.
2. Омартада суаттарды орналастыру қағидалары.
3. Балара ұяларын, құралдарды, мүкәммалды және құрылыстарды дезинфекциялау тәсілдері.
4. Дезинфекциялық ерітінділерді дайындау және пайдалану қағидалары.
5. Жеке гигиена қағидалары және жұмыскерлерге қойылатын санитариялық талаптар.
6. Жеке қорғаныш құралдары және оларды қолдану қағидалары.
7. Көмекші жұмыстарды орындау кезіндегі еңбекті қорғау талаптары.
8. Балара ұяларын орналастыру үшін омарта алаңын дайындау тәртібі.

Машықтар
1. Баларадың және балапан басқан ұялы рамалардың бір бөлігін бөліп алу арқылы қабаттар қалыптастыру.
2. Қолданыстағы балара отбасыларын әртүрлі тәсілдермен бөлу арқылы жаңа ара отбасыларын құру.
3. Аналық және аталық ара отбасыларын қалыптастыру.
4. Бір жастағы дернәсілдерді әртүрлі әдістермен алу.
5. Тәрбиеші балара отбасыларын әртүрлі тәсілдермен қалыптастыру.
6. Заманауи құралдарды пайдалана отырып, дернәсілдерді көшірмей-ақ алу.
Білімдер
1. Қабаттар қалыптастыру және ара отбасыларын бөлу арқылы жаңа ара отбасыларын құру тәртібі.
2. Бір жастағы дернәсілдерді алу тәртібі.
3. Дернәсілдерді көшірмей алу ерекшеліктері.
4. Тәрбиеші балара отбасын дернәсілдерді қабылдауға дайындау тәсілдері.
5. Балара отбасыларын қалыптастырудың әртүрлі тәсілдерінің артықшылықтары мен кемшіліктері.
Машықтар
1. Егу рамаларын дайындау.
2. Дернәсілдерді егу жұмыстарын орындау.
3. Егу рамаларын тәрбиеші ара отбасының ұясына орналастыру.
4. Дернәсілдердің қабылдануын тексеру.
5. Тәрбиеші ара отбасын қосымша қоректендіру.
Білімдер
1. Егу рамасының құрылысы және оны дайындау тәртібі.
2. Балара аналығын шығару үшін дернәсілдерді егу тәсілдері.
3. Егу рамаларын ара ұясына орналастыру қағидалары.
4. Дернәсілдердің қабылдануын тексеру тәртібі.
5. Тәрбиеші балара отбасын қосымша қоректендіру қағидалары.
Машықтар
1. Жетілген аналық ұяшықтарды іріктеп алу уақытын анықтау.
2. Аналық ұяшықтарды есепке алу және жарамсыздарын іріктеп шығару.
3. Нуклеустарға тарату үшін жетілген аналық ұяшықтарды алу.
4. Нуклеустарды аралармен қоныстандыру.
5. Аналық ұяшықтарды нуклеустарға тарату.
6. Нуклеустарға күтім жасау және олардың күшін бағалау.
Білімдер
1. Жетілген аналық ұяшықтарды іріктеп алу тәртібі.
2. Нуклеустардың құрылысы және оларды дайындау тәртібі.
3. Нуклеустарды баларалармен қоныстандыру тәртібі.
4. Нуклеустарға күтім жасау қағидалары.
Машықтар
1. Аналық балараларды жұмыртқа салу қабілетіне тексеру.
2. Аналық баларалар мен трутнейдің шағылысуын бақылау.
3. Аналық балараларды қауіпсіз тәсілдермен қондыру.
4. Аналық балараларды белгілеу (мечение).
5. Аналық балараларды тасымалдауға арналған торшаларды аралармен қоныстандыру.
Білімдер
1. Аналық балараларды жұмыртқа салуды бастауына тексеру тәртібі.
2. Аналық балараларды ұяларға және нуклеустарға қондыру тәсілдері.
3. Аналық балараларды шығару кезінде инвентарь мен құралдарды пайдалану ережелері.
Машықтар
1. Рамкалы және рамкасыз қапшықтарды қалыптастыру.
2. Арнайы құрал саймандар мен аспаптарды пайдалану.
3. Арнайы киім мен жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
Білімдер
1. Балара шағу жағдайында алғашқы көмек көрсету ережелері.
2. Жеке гигиена ережелері және жұмысшыларға қойылатын санитарлық талаптар.
3. Жеке қорғаныс құралдары және оларды қолдану ережелері.
4. Балара шаруашылығында еңбекті қорғау талаптары.

Машықтар
1. Балдың пісіп жетілуін анықтау.
2. Бал ұяшықтарын таңдағанда араларды ұяшықтан аластау.
3. Балауыз қақпақшаларын жабылған ұяшықтардың бетінен алу.
4. Рамкаларды айдауға дайындау кезінде жабдықтарды пайдалану.
5. Ұяшықтардан балды шығару.
6. Балдан қоспаларды алып тастау.
7. Балды айдау және тазалау кезінде жабдықтарды пайдалану.
8. Балдың қасиеттерін жақсарту үшін купаждау.
Білімдер
1. Пісіп жетілген балдың белгілері.
2. Араларды ұяшықтардан аластау тәсілдері.
3. Балды айдауға дайындау технологиясы.
4. Балауыз қақпақшаларын алу тәсілдері.
5. Жабдықтар мен құрал саймандарды пайдалану ережелері.
6. Балды шығару тәсілдері.
7. Балды қоспалардан тазалау тәсілдері мен тәртібі.
8. Балды купаждау ережелері.
9. Балдың бұзылу белгілері.
10. Бал сапасына қойылатын нормативтік талаптар.
Машықтар
1. Балауызды шикізатты өңдеу.
2. Балауызды тазалау және қайта өңдеу.
3. Балауызды өңдеуге арналған жабдықтарды пайдалану.
4. Рамкалар мен ара ұясынан прополисті жинау.
Білімдер
1. Балауызды алу технологиялары.
2. Балауызды өңдеуге арналған құрылғылар және оларды пайдалану ережелері.
3. Прополисті жинау технологиясы.
Машықтар
1. Тозаң ұстағыштарды орнату.
2. Балара тозаңын жинау, тазалау және кептіру.
3. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау мерзімділігін анықтау.
4. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау және шикізатты дайындау.
5. Балтозаңды тазалау және кептіру.
6. Балтозаңды өңдеу кезінде жабдықтарды пайдалану
Білімдер
1. Балара тозаңын жинау және кептіру технологиясы.
2. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау ережелері.
3. Балтозаң алу технологиясы.
4. Балтозаң өндіруге арналған құрылғылар және оларды пайдалану ережелері.

Машықтар
1. Аналық сүт алу үшін ара ұяларын қалыптастыру.
2. Еркек бал араның гомогенатын алу үшін ара ұяларын қалыптастыру.
3. Еркек бал ара дернәсілдері бар рамкаларды таңдау.
4. Прививка рамкаларын дайындап, оларды тәрбиеші ұяға орналастыру.
5. Прививка рамкаларын таңдау.
6. Аналық ұяшықтардан дернәсілдерді алу.
7. Аналық сүтті қолмен немесе жабдықпен жинау.
8. Еркек бал араның гомогенатын сығып алу және сақтауға дайындау.
Білімдер
1. Прививка рамкаларын дайындау және таңдау тәртібі.
2. Аналық ұяшықтардан дернәсілдерді алу техникасы.
3. Аналық сүтті жинау технологиясы.
4. Еркек бал араның гомогенатын алу технологиясы.
5. Еркек бал араның гомогенатын сақтау шарттары.
Машықтар
1. Балара уын алу.
2. Балауыз көбелегін өсіру және оның тіршілік өнімдерін алу.
Білімдер
1. Балара уын алу технологиясы.
2. Балауыз көбелегін өсіру және оның тіршілік өнімдерін алу технологиясы.
Машықтар
1. Өнімге арналған ыдысты таңдау.
2. Ыдысты қаптауға дайындау.
3. Ыдысты қолмен немесе жабдықпен толтыру және жабу.
4. Өнімді сақтауға қажетті жағдайларды жасау.
5. Өнім сапасын органолептикалық көрсеткіштер бойынша анықтау.
6. Арнайы киімді және қорғаныс құралдарын пайдалану.
Білімдер
1. Ыдысты дайындау ережелері.
2. Өнімді сақтау жағдайларына қойылатын талаптар.
3. Сапаның органолептикалық көрсеткіштері.
4. Өнім сапасы мен қауіпсіздігін растау рәсімдері.
5. Жеке гигиена ережелері және санитарлық талаптар.
6. Жеке қорғаныс құралдары және оларды қолдану ережелері.
7. Еңбекті қорғау талаптары.
Деңгей 2
негізгі орта білім

Машықтар
1. Ақауларды анықтау мақсатында ара ұяларын тексеру.
2. Балара ұяларын жөндеу және сырлау кезінде анықталған ақауларды жою.
3. Омарта құрылыстарының, жабдықтары мен мүкәммалының ақауларын жою.
4. Балара ұяларын, құрылыстарды, жабдықтар мен мүкәммалды жөндеу кезінде құралдарды пайдалану.
5. Балара ұяларына арналған тұғырларды дайындау.
6. Рамаларды дайындау және жөндеу кезінде құралдарды пайдалану.
Білімдер
1. Балара ұяларының негізгі түрлерінің құрылысы.
2. Балара ұяларына қойылатын талаптар, оларды сырлау және түсін таңдау қағидалары.
3. Омарта құрылыстарын, жабдықтары мен мүкәммалын ұсақ жөндеу жұмыстарын орындау тәртібі.
4. Жөндеу кезінде құралдар мен мүкәммалды пайдалану қағидалары.
5. Балара ұясы рамаларының конструкциялары мен өлшемдері.
6. Рамаларды дайындау және жөндеу технологиялары.
7. Рамаларға балауыз негізін (вощина) орнату технологиясы.
Машықтар
1. Баларадың жағдайын жақсартуға арналған ерітінділерді ветеринариялық талаптарға сәйкес дайындау.
2. Балараға арналған ерітінділерді қоса алғанда, суаттарды уақтылы толықтырып отыру.
3. Ағаш рамаларды, ара ұяларын және астауларды тазалау.
4. Омарта аумағы мен құрылыстарын маусымдық жұмыстарға дайындау.
5. Дезинфекциялаушы және жуу құралдарының ерітінділерін дайындау.
6. Дезинфекциялау құралдарын нұсқаулықтарға сәйкес пайдалану.
7. Омарта аумағы мен құрылыстарын тазалау кезінде шаруашылық құрал-саймандарын пайдалану.
8. Көмекші жұмыстарды орындау кезінде арнайы киім мен жеке қорғаныш құралдарын қолдану.
9. Балара ұялары орналастырылатын алаңда қардың еруін жеделдету жөніндегі іс-шараларды жүргізу.
Білімдер
1. Баларалады ұстау мен өсіруге қойылатын ветеринариялық-санитариялық талаптар.
2. Омартада суаттарды орналастыру қағидалары.
3. Балара ұяларын, құралдарды, мүкәммалды және құрылыстарды дезинфекциялау тәсілдері.
4. Дезинфекциялық ерітінділерді дайындау және пайдалану қағидалары.
5. Жеке гигиена қағидалары және жұмыскерлерге қойылатын санитариялық талаптар.
6. Жеке қорғаныш құралдары және оларды қолдану қағидалары.
7. Көмекші жұмыстарды орындау кезіндегі еңбекті қорғау талаптары.
8. Балара ұяларын орналастыру үшін омарта алаңын дайындау тәртібі.

Машықтар
1. Баларадың және балапан басқан ұялы рамалардың бір бөлігін бөліп алу арқылы қабаттар қалыптастыру.
2. Қолданыстағы балара отбасыларын әртүрлі тәсілдермен бөлу арқылы жаңа ара отбасыларын құру.
3. Аналық және аталық ара отбасыларын қалыптастыру.
4. Бір жастағы дернәсілдерді әртүрлі әдістермен алу.
5. Тәрбиеші балара отбасыларын әртүрлі тәсілдермен қалыптастыру.
6. Заманауи құралдарды пайдалана отырып, дернәсілдерді көшірмей-ақ алу.
Білімдер
1. Қабаттар қалыптастыру және ара отбасыларын бөлу арқылы жаңа ара отбасыларын құру тәртібі.
2. Бір жастағы дернәсілдерді алу тәртібі.
3. Дернәсілдерді көшірмей алу ерекшеліктері.
4. Тәрбиеші балара отбасын дернәсілдерді қабылдауға дайындау тәсілдері.
5. Балара отбасыларын қалыптастырудың әртүрлі тәсілдерінің артықшылықтары мен кемшіліктері.
Машықтар
1. Егу рамаларын дайындау.
2. Дернәсілдерді егу жұмыстарын орындау.
3. Егу рамаларын тәрбиеші ара отбасының ұясына орналастыру.
4. Дернәсілдердің қабылдануын тексеру.
5. Тәрбиеші ара отбасын қосымша қоректендіру.
Білімдер
1. Егу рамасының құрылысы және оны дайындау тәртібі.
2. Балара аналығын шығару үшін дернәсілдерді егу тәсілдері.
3. Егу рамаларын ара ұясына орналастыру қағидалары.
4. Дернәсілдердің қабылдануын тексеру тәртібі.
5. Тәрбиеші балара отбасын қосымша қоректендіру қағидалары.
Машықтар
1. Жетілген аналық ұяшықтарды іріктеп алу уақытын анықтау.
2. Аналық ұяшықтарды есепке алу және жарамсыздарын іріктеп шығару.
3. Нуклеустарға тарату үшін жетілген аналық ұяшықтарды алу.
4. Нуклеустарды аралармен қоныстандыру.
5. Аналық ұяшықтарды нуклеустарға тарату.
6. Нуклеустарға күтім жасау және олардың күшін бағалау.
Білімдер
1. Жетілген аналық ұяшықтарды іріктеп алу тәртібі.
2. Нуклеустардың құрылысы және оларды дайындау тәртібі.
3. Нуклеустарды баларалармен қоныстандыру тәртібі.
4. Нуклеустарға күтім жасау қағидалары.
Машықтар
1. Аналық балараларды жұмыртқа салу қабілетіне тексеру.
2. Аналық баларалар мен трутнейдің шағылысуын бақылау.
3. Аналық балараларды қауіпсіз тәсілдермен қондыру.
4. Аналық балараларды белгілеу (мечение).
5. Аналық балараларды тасымалдауға арналған торшаларды аралармен қоныстандыру.
Білімдер
1. Аналық балараларды жұмыртқа салуды бастауына тексеру тәртібі.
2. Аналық балараларды ұяларға және нуклеустарға қондыру тәсілдері.
3. Аналық балараларды шығару кезінде инвентарь мен құралдарды пайдалану ережелері.
Машықтар
1. Рамкалы және рамкасыз қапшықтарды қалыптастыру.
2. Арнайы құрал саймандар мен аспаптарды пайдалану.
3. Арнайы киім мен жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
Білімдер
1. Балара шағу жағдайында алғашқы көмек көрсету ережелері.
2. Жеке гигиена ережелері және жұмысшыларға қойылатын санитарлық талаптар.
3. Жеке қорғаныс құралдары және оларды қолдану ережелері.
4. Балара шаруашылығында еңбекті қорғау талаптары.

Машықтар
1. Балдың пісіп жетілуін анықтау.
2. Бал ұяшықтарын таңдағанда араларды ұяшықтан аластау.
3. Балауыз қақпақшаларын жабылған ұяшықтардың бетінен алу.
4. Рамкаларды айдауға дайындау кезінде жабдықтарды пайдалану.
5. Ұяшықтардан балды шығару.
6. Балдан қоспаларды алып тастау.
7. Балды айдау және тазалау кезінде жабдықтарды пайдалану.
8. Балдың қасиеттерін жақсарту үшін купаждау.
Білімдер
1. Пісіп жетілген балдың белгілері.
2. Араларды ұяшықтардан аластау тәсілдері.
3. Балды айдауға дайындау технологиясы.
4. Балауыз қақпақшаларын алу тәсілдері.
5. Жабдықтар мен құрал саймандарды пайдалану ережелері.
6. Балды шығару тәсілдері.
7. Балды қоспалардан тазалау тәсілдері мен тәртібі.
8. Балды купаждау ережелері.
9. Балдың бұзылу белгілері.
10. Бал сапасына қойылатын нормативтік талаптар.
Машықтар
1. Балауызды шикізатты өңдеу.
2. Балауызды тазалау және қайта өңдеу.
3. Балауызды өңдеуге арналған жабдықтарды пайдалану.
4. Рамкалар мен ара ұясынан прополисті жинау.
Білімдер
1. Балауызды алу технологиялары.
2. Балауызды өңдеуге арналған құрылғылар және оларды пайдалану ережелері.
3. Прополисті жинау технологиясы.
Машықтар
1. Тозаң ұстағыштарды орнату.
2. Балара тозаңын жинау, тазалау және кептіру.
3. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау мерзімділігін анықтау.
4. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау және шикізатты дайындау.
5. Балтозаңды тазалау және кептіру.
6. Балтозаңды өңдеу кезінде жабдықтарды пайдалану
Білімдер
1. Балара тозаңын жинау және кептіру технологиясы.
2. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау ережелері.
3. Балтозаң алу технологиясы.
4. Балтозаң өндіруге арналған құрылғылар және оларды пайдалану ережелері.

Машықтар
1. Аналық сүт алу үшін ара ұяларын қалыптастыру.
2. Еркек бал араның гомогенатын алу үшін ара ұяларын қалыптастыру.
3. Еркек бал ара дернәсілдері бар рамкаларды таңдау.
4. Прививка рамкаларын дайындап, оларды тәрбиеші ұяға орналастыру.
5. Прививка рамкаларын таңдау.
6. Аналық ұяшықтардан дернәсілдерді алу.
7. Аналық сүтті қолмен немесе жабдықпен жинау.
8. Еркек бал араның гомогенатын сығып алу және сақтауға дайындау.
Білімдер
1. Прививка рамкаларын дайындау және таңдау тәртібі.
2. Аналық ұяшықтардан дернәсілдерді алу техникасы.
3. Аналық сүтті жинау технологиясы.
4. Еркек бал араның гомогенатын алу технологиясы.
5. Еркек бал араның гомогенатын сақтау шарттары.
Машықтар
1. Балара уын алу.
2. Балауыз көбелегін өсіру және оның тіршілік өнімдерін алу.
Білімдер
1. Балара уын алу технологиясы.
2. Балауыз көбелегін өсіру және оның тіршілік өнімдерін алу технологиясы.
Машықтар
1. Өнімге арналған ыдысты таңдау.
2. Ыдысты қаптауға дайындау.
3. Ыдысты қолмен немесе жабдықпен толтыру және жабу.
4. Өнімді сақтауға қажетті жағдайларды жасау.
5. Өнім сапасын органолептикалық көрсеткіштер бойынша анықтау.
6. Арнайы киімді және қорғаныс құралдарын пайдалану.
Білімдер
1. Ыдысты дайындау ережелері.
2. Өнімді сақтау жағдайларына қойылатын талаптар.
3. Сапаның органолептикалық көрсеткіштері.
4. Өнім сапасы мен қауіпсіздігін растау рәсімдері.
5. Жеке гигиена ережелері және санитарлық талаптар.
6. Жеке қорғаныс құралдары және оларды қолдану ережелері.
7. Еңбекті қорғау талаптары.
Деңгей 3
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер) , 01140800 Кәсіптік оқыту (салалар бойынша) , 3W08110601 Ара өсіруші

Машықтар
1. Ақауларды анықтау мақсатында ара ұяларын тексеру.
2. Балара ұяларын жөндеу және сырлау кезінде анықталған ақауларды жою.
3. Омарта құрылыстарының, жабдықтары мен мүкәммалының ақауларын жою.
4. Балара ұяларын, құрылыстарды, жабдықтар мен мүкәммалды жөндеу кезінде құралдарды пайдалану.
5. Балара ұяларына арналған тұғырларды дайындау.
6. Рамаларды дайындау және жөндеу кезінде құралдарды пайдалану.
Білімдер
1. Балара ұяларының негізгі түрлерінің құрылысы.
2. Балара ұяларына қойылатын талаптар, оларды сырлау және түсін таңдау қағидалары.
3. Омарта құрылыстарын, жабдықтары мен мүкәммалын ұсақ жөндеу жұмыстарын орындау тәртібі.
4. Жөндеу кезінде құралдар мен мүкәммалды пайдалану қағидалары.
5. Балара ұясы рамаларының конструкциялары мен өлшемдері.
6. Рамаларды дайындау және жөндеу технологиялары.
7. Рамаларға балауыз негізін (вощина) орнату технологиясы.
Машықтар
1. Баларадың жағдайын жақсартуға арналған ерітінділерді ветеринариялық талаптарға сәйкес дайындау.
2. Балараға арналған ерітінділерді қоса алғанда, суаттарды уақтылы толықтырып отыру.
3. Ағаш рамаларды, ара ұяларын және астауларды тазалау.
4. Омарта аумағы мен құрылыстарын маусымдық жұмыстарға дайындау.
5. Дезинфекциялаушы және жуу құралдарының ерітінділерін дайындау.
6. Дезинфекциялау құралдарын нұсқаулықтарға сәйкес пайдалану.
7. Омарта аумағы мен құрылыстарын тазалау кезінде шаруашылық құрал-саймандарын пайдалану.
8. Көмекші жұмыстарды орындау кезінде арнайы киім мен жеке қорғаныш құралдарын қолдану.
9. Балара ұялары орналастырылатын алаңда қардың еруін жеделдету жөніндегі іс-шараларды жүргізу.
Білімдер
1. Баларалады ұстау мен өсіруге қойылатын ветеринариялық-санитариялық талаптар.
2. Омартада суаттарды орналастыру қағидалары.
3. Балара ұяларын, құралдарды, мүкәммалды және құрылыстарды дезинфекциялау тәсілдері.
4. Дезинфекциялық ерітінділерді дайындау және пайдалану қағидалары.
5. Жеке гигиена қағидалары және жұмыскерлерге қойылатын санитариялық талаптар.
6. Жеке қорғаныш құралдары және оларды қолдану қағидалары.
7. Көмекші жұмыстарды орындау кезіндегі еңбекті қорғау талаптары.
8. Балара ұяларын орналастыру үшін омарта алаңын дайындау тәртібі.

Машықтар
1. Баларадың және балапан басқан ұялы рамалардың бір бөлігін бөліп алу арқылы қабаттар қалыптастыру.
2. Қолданыстағы балара отбасыларын әртүрлі тәсілдермен бөлу арқылы жаңа ара отбасыларын құру.
3. Аналық және аталық ара отбасыларын қалыптастыру.
4. Бір жастағы дернәсілдерді әртүрлі әдістермен алу.
5. Тәрбиеші балара отбасыларын әртүрлі тәсілдермен қалыптастыру.
6. Заманауи құралдарды пайдалана отырып, дернәсілдерді көшірмей-ақ алу.
Білімдер
1. Қабаттар қалыптастыру және ара отбасыларын бөлу арқылы жаңа ара отбасыларын құру тәртібі.
2. Бір жастағы дернәсілдерді алу тәртібі.
3. Дернәсілдерді көшірмей алу ерекшеліктері.
4. Тәрбиеші балара отбасын дернәсілдерді қабылдауға дайындау тәсілдері.
5. Балара отбасыларын қалыптастырудың әртүрлі тәсілдерінің артықшылықтары мен кемшіліктері.
Машықтар
1. Егу рамаларын дайындау.
2. Дернәсілдерді егу жұмыстарын орындау.
3. Егу рамаларын тәрбиеші ара отбасының ұясына орналастыру.
4. Дернәсілдердің қабылдануын тексеру.
5. Тәрбиеші ара отбасын қосымша қоректендіру.
Білімдер
1. Егу рамасының құрылысы және оны дайындау тәртібі.
2. Балара аналығын шығару үшін дернәсілдерді егу тәсілдері.
3. Егу рамаларын ара ұясына орналастыру қағидалары.
4. Дернәсілдердің қабылдануын тексеру тәртібі.
5. Тәрбиеші балара отбасын қосымша қоректендіру қағидалары.
Машықтар
1. Жетілген аналық ұяшықтарды іріктеп алу уақытын анықтау.
2. Аналық ұяшықтарды есепке алу және жарамсыздарын іріктеп шығару.
3. Нуклеустарға тарату үшін жетілген аналық ұяшықтарды алу.
4. Нуклеустарды аралармен қоныстандыру.
5. Аналық ұяшықтарды нуклеустарға тарату.
6. Нуклеустарға күтім жасау және олардың күшін бағалау.
Білімдер
1. Жетілген аналық ұяшықтарды іріктеп алу тәртібі.
2. Нуклеустардың құрылысы және оларды дайындау тәртібі.
3. Нуклеустарды баларалармен қоныстандыру тәртібі.
4. Нуклеустарға күтім жасау қағидалары.
Машықтар
1. Аналық балараларды жұмыртқа салу қабілетіне тексеру.
2. Аналық баларалар мен трутнейдің шағылысуын бақылау.
3. Аналық балараларды қауіпсіз тәсілдермен қондыру.
4. Аналық балараларды белгілеу (мечение).
5. Аналық балараларды тасымалдауға арналған торшаларды аралармен қоныстандыру.
Білімдер
1. Аналық балараларды жұмыртқа салуды бастауына тексеру тәртібі.
2. Аналық балараларды ұяларға және нуклеустарға қондыру тәсілдері.
3. Аналық балараларды шығару кезінде инвентарь мен құралдарды пайдалану ережелері.
Машықтар
1. Рамкалы және рамкасыз қапшықтарды қалыптастыру.
2. Арнайы құрал саймандар мен аспаптарды пайдалану.
3. Арнайы киім мен жеке қорғаныс құралдарын қолдану.
Білімдер
1. Балара шағу жағдайында алғашқы көмек көрсету ережелері.
2. Жеке гигиена ережелері және жұмысшыларға қойылатын санитарлық талаптар.
3. Жеке қорғаныс құралдары және оларды қолдану ережелері.
4. Балара шаруашылығында еңбекті қорғау талаптары.

Машықтар
1. Балдың пісіп жетілуін анықтау.
2. Бал ұяшықтарын таңдағанда араларды ұяшықтан аластау.
3. Балауыз қақпақшаларын жабылған ұяшықтардың бетінен алу.
4. Рамкаларды айдауға дайындау кезінде жабдықтарды пайдалану.
5. Ұяшықтардан балды шығару.
6. Балдан қоспаларды алып тастау.
7. Балды айдау және тазалау кезінде жабдықтарды пайдалану.
8. Балдың қасиеттерін жақсарту үшін купаждау.
Білімдер
1. Пісіп жетілген балдың белгілері.
2. Араларды ұяшықтардан аластау тәсілдері.
3. Балды айдауға дайындау технологиясы.
4. Балауыз қақпақшаларын алу тәсілдері.
5. Жабдықтар мен құрал саймандарды пайдалану ережелері.
6. Балды шығару тәсілдері.
7. Балды қоспалардан тазалау тәсілдері мен тәртібі.
8. Балды купаждау ережелері.
9. Балдың бұзылу белгілері.
10. Бал сапасына қойылатын нормативтік талаптар.
Машықтар
1. Балауызды шикізатты өңдеу.
2. Балауызды тазалау және қайта өңдеу.
3. Балауызды өңдеуге арналған жабдықтарды пайдалану.
4. Рамкалар мен ара ұясынан прополисті жинау.
Білімдер
1. Балауызды алу технологиялары.
2. Балауызды өңдеуге арналған құрылғылар және оларды пайдалану ережелері.
3. Прополисті жинау технологиясы.
Машықтар
1. Тозаң ұстағыштарды орнату.
2. Балара тозаңын жинау, тазалау және кептіру.
3. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау мерзімділігін анықтау.
4. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау және шикізатты дайындау.
5. Балтозаңды тазалау және кептіру.
6. Балтозаңды өңдеу кезінде жабдықтарды пайдалану
Білімдер
1. Балара тозаңын жинау және кептіру технологиясы.
2. Балтозаң салынған рамкаларды таңдау ережелері.
3. Балтозаң алу технологиясы.
4. Балтозаң өндіруге арналған құрылғылар және оларды пайдалану ережелері.

Машықтар
1. Аналық сүт алу үшін ара ұяларын қалыптастыру.
2. Еркек бал араның гомогенатын алу үшін ара ұяларын қалыптастыру.
3. Еркек бал ара дернәсілдері бар рамкаларды таңдау.
4. Прививка рамкаларын дайындап, оларды тәрбиеші ұяға орналастыру.
5. Прививка рамкаларын таңдау.
6. Аналық ұяшықтардан дернәсілдерді алу.
7. Аналық сүтті қолмен немесе жабдықпен жинау.
8. Еркек бал араның гомогенатын сығып алу және сақтауға дайындау.
Білімдер
1. Прививка рамкаларын дайындау және таңдау тәртібі.
2. Аналық ұяшықтардан дернәсілдерді алу техникасы.
3. Аналық сүтті жинау технологиясы.
4. Еркек бал араның гомогенатын алу технологиясы.
5. Еркек бал араның гомогенатын сақтау шарттары.
Машықтар
1. Балара уын алу.
2. Балауыз көбелегін өсіру және оның тіршілік өнімдерін алу.
Білімдер
1. Балара уын алу технологиясы.
2. Балауыз көбелегін өсіру және оның тіршілік өнімдерін алу технологиясы.
Машықтар
1. Өнімге арналған ыдысты таңдау.
2. Ыдысты қаптауға дайындау.
3. Ыдысты қолмен немесе жабдықпен толтыру және жабу.
4. Өнімді сақтауға қажетті жағдайларды жасау.
5. Өнім сапасын органолептикалық көрсеткіштер бойынша анықтау.
6. Арнайы киімді және қорғаныс құралдарын пайдалану.
Білімдер
1. Ыдысты дайындау ережелері.
2. Өнімді сақтау жағдайларына қойылатын талаптар.
3. Сапаның органолептикалық көрсеткіштері.
4. Өнім сапасы мен қауіпсіздігін растау рәсімдері.
5. Жеке гигиена ережелері және санитарлық талаптар.
6. Жеке қорғаныс құралдары және оларды қолдану ережелері.
7. Еңбекті қорғау талаптары.